межд. тфу, туу, өх; фу, как он надоёл! тфу, ал жадатты да-а!; фу, какая гадость! туу, кайдагы оңбогон!; фу, как я устал! өх, мен жаман чарчадым!; фу-ты! туу атаңдын көрү!, туу, аттигинай!, ай кокуй ай!
м. 1. (основание, опора) фундамент (түп, негизи); дом на каменном фундаменте таш фундаменттүү үй; заложить фундамент фундамент салуу; 2. перен. (основа) фундамент (негиз, түп); фундамент социалистической экономики социалисттик экономиканын фундаменти.
ж. фундаменттүүлүк, негиздүүлүк, бектик, мыктуулук; фундаментальность исследований советских учёных советтик окумуштуулардын изилдөөсүнүн негиздүүлүгү, фундаменттүүлүгү.
БАЙТҮП ИЛИМИЙ ИЗИЛДӨӨЛӨР – адамдын, коомдун, табигый чөйрөнүн түзүлүшүнүн, иш-милдетинин, өнүгүүсүнүн негизги мызамченемдүүлүктөрү тууралуу жаңы илимий маалыматтарды алууга багытталган тажырыйбалык же теориялык иштер.
м.тех. фуникулёр (вагондордун тоодон ылдый карай өзү жылып жүрүп кетишинен сактоо үчүн рельсаларынын арасында тиштүү рейкасы же аркан менен тарткычы бар тоо темир жолу).
Тилдик түзүлүш каражаттарынын функциясын жана алардын колдонулушун изилдөөчү грамматиканын бир түрү. Грамматиканын бул түрүндө түрдүү деңгээлге тиешелүү, бирок семантикалык функцияларынын жалпылыгынан улам бириктирилген тилдик каражаттарды бир системанын ичинде карайт.
Структуралык лингвистиканын бир бутагы катары пайда болгон мектептердин жана багыттардын жыйындысы. Мында тилдин байланыш каражаты катары кызмат кылышы көңүл борборуна алынат.
~, ая, -ое функция-га т.; функционалдуу; функциональное расстройство мед. функционалдуу бузулуу (адамдын кайсы бир органдарынын иштөөсүнүн бузулушу менен байланышкан оору).
зат.1.мат. Башка бир чоңдуктун өзгөрүлүшүнө ылайык өзгөрүп туруучу өзгөрүлмөлүү чоңдук. 2.биол. Организмдин тиричилигине байланыштуу дене мүчөлөрүнүн аткарган кызматы, жумушу. Калкан безинин функциясы. 3. Милдет, белгилүү иш милдетинин, милдеттүүлүктүн чөйрөсү. Мындай иштер менин функцияма кирбейт, тиешелүү жакка кайрылыңыз! — деп койду инспектор («Ала-Тоо»). Илик жөндөмөсүнүн функциясы.
function (noun)
A prewritten formula that simplifies the process of entering calculations and enables the user to use formulas that might be difficult to build from scratch.
ж. 1. (деятельность, обязанность, назначение) функция, кызмат, аракет, иш, милдет;
служебные функции -- кызмат иши;
выходить за пределы чьих-л. функций -- бирөөнүн милдетинен четке чыгып кетүү; 2. мат.функция (багынычтуу алмашма чоңдук, башка чоңдуктун өзгөрүшүнө карап өзгөрүүчү чоңдук); 3. биол.функция (организмдин жалпы тиричилигине байланыштуу бир гана мүчөгө тиешелүү милдет);
функция щитовидной железы -- калкан бездин функциясы.
1. Милдет, кызмат, ишмердик. 2. мат. Башка бир чоңдуктун өзгөрүлүшүнө ылайык өзгөрүп туруучу өзгөрүлмөлүү чоңдук. 3. биол. Организмдин тиричилигине байланыштуу дене мүчөлөрүнүн аткарган кызматы, жумушу. Калкан безинин функциясы. Мындай иштер менин функцияма кирбейт, тиешелүү жакка кайрылыңыз! – деп койду инспектор («Ала-Тоо»). Илик жөндөмөсүнүн функциясы.
swimlane (noun)
In an activity diagram, a way of assigning responsibility to action states. Swimlanes are columns with solid vertical lines on each side. Each swimlane represents the responsible class, person, or organizational unit.
м.уст. кадак (орустун 409,5 граммга тең болгон салмак өлчөмү); фунт стерлингов фунт стерлинг (Англиянын акча единицасы); это не фунт изюму разг. бул оңой-олтоң иш эмес.
furigana (noun)
Tiny Japanese kana characters written above or next to kanji characters. The kana characters indicate the correct pronunciation of the word written in kanji.
Ар кандай кесипчилик иштерде пайдаланылуучу кошумча керектелчү материалдар, мис. тикмечиликте – топчу, сыдырма, өтүкчүлүктө – түрлүү мыктар, кооздук үчүн тагылчу темирлер ж.б.
ж.тех. 1. (действие) футеровка, футерлөө (металл эритүүчү мештердин ичин отко эрибес материалдар менен каптоо); 2. (облицовка) футеровка (металлургиялык мештердин, темирден жасалган түтүн чыгуучу трубалардын ж.б. ичине капталган отко эрибес материалдар).
м. футляр, куту (баалуу же сынма, морт нерселер сакталуучу куту); футляр для очков көз айнектин кутусу; человек в футляре кутудагы киши (өзүнүн керт башынын мүдөөлөрүнөн чыгалбаган, жаңылыктан качкан, ар бир нерсени формалдык жагынан гана баалоочу киши).
(Mystacinidae) кынканаттар; жарганаттардын бир тукуму, булардын өкүлү катары: футлярокрыл новозеландский (Mystacina tuberculata) — Жаңы Зеландия кынканатын келтирүүгө болот.
(Emballonuridae) кынкуйрук сымалдуулар; жарганаттардын бир тукуму, булардын кыйла түрү бар: футлярохвост белый (Diclidurus albus) — ак кынкуйрук, ф. голобрюхий (Taphozous nudiventis) — жыланач курсак кынкуйрук, ф. носатый (Phynohicus naso) — тумшуктуу кынкуйрук ж. б.
зат. Искусстводо, адабиятта XX кылымдын башында пайда болуп, реализмди четке кагуучу жана эски искусствонун бардык традициясын, ыкмаларын кыйратып жоготууга тийиш болгон жаңы стилди түзүүгө аракеттенген формалисттик багыт.
м. футуризм (сүрөттөө искусствосундагы жана поэзиядагы реализмди четке каккан, формалисттикти, маанайы бастыкты, көңүлү чөгөттүктү көздөгөн, 20 кылымда Италияда чыгып, башка мамлекеттерге тараган буржуазиялык агым).
Искусстводо, адабиятта XX кылымдын башында пайда болуп, реализмди четке кагуучу жана эски искусствонун бардык традициясын, ыкмаларын кыйратып жоготууга умтулган жаңы стилди түзүүгө аракеттенген формалисттик багыт.
Жердин жана бүтүндөй адамзаттын жана коом турмушунун айрым чөйрөлөрүнүн келечектеги өнүгүшүн алдын ала көрө билүүнү максат кылуучу коомдук жана табигый илимдерге негизделген комплекстүү илим.
зат.1. Свитер сыяктуу жылуу сокмо көйнөк.
2. Пахта, жүн салып шырылган кыска. жылуу сырт кийим. Ал кара фуфайкасын желбегей жамынып жылаң баш турду (Байтемиров). Шырылган чолок фуфайкасын кыңай курчанып, сары кайыш мээлейи белине кыстарылган (Сыдыкбеков).
Кебез жүн салып шырылган кыска жылуу сырт кийим. Ал кара фуфайкасын желбегей жамынып жылаң баш турду (Байтемиров). Шырылган чолок фуфайкасын кыңай курчанып, сары кайыш мээлейи белине кыстарылган (Сыдыкбеков).