Киргизско-русский словарь Юдахина
ар.
служба; работа (не на себя);
аскер кызматы военная служба;
кызмат? чем могу служить?
кызматыңызга даярмын я к вашим услугам;
аягы менен тик туруп, кызмат кылды он очень радушно принимал (напр. гостей).

Толковый словарь кыргызского языка (1969)
зат. 1. Белгилүү өлчөмдөгү акы үчүн акыл эмгегинин же күч эмгегинин кандайдыр бир тейлөө жумуштарына байланыштуу болгон айрым тармагында иштелген иш, кесип. Сени азырынча заводдун көмөк жумуштарын тейлөө кызматына алалык (Сасыкбаев). Кызматка жарым саат эрте келип, жарым саат кеч кетем (Каимов). Кызмат таап бергин деп, Жалдырап Ашым жабышты (Осмонкул).
  1. 2.           Эмгек, жумуш, иш. Кычкачка кармап зер чапкан, Кызматы менен мал тапкан (Тоголок Молдо). Кээде көмүр, кээде чоюн, таш тартат, Жаралгандан оор кызмат аткарат (Осмонов).
  2. 3.           Бирөө үчүн иштелген иш, бирөөгө кылган жакшылык, пайда, жардам ж. б. аракет. Шамбет кызматын көрсөтүп, тигил карыны машинадан түшүрүп койду (Сыдыкбеков). Силердин кызматыңарды актоого менин кубатым келет (Абдукаримов). Жаштары ары-бери чуркап кызмат кылып жүрүшөт (Абдукаримов).

Аскер кызматында болуу же армияда кызмат кылуу — белгилүү мөөнөткө чейин аскердик милдетти аткаруу. Закий аскер кызматынан келип, проходчик болуп иштеп жатат (Сасыкбаев). Табылды.. армияда кызмат кылат (Сыдыкбеков).

Орфографический словарь кыргызского языка (Карасаев)
кызмат, кызматты, кыз-
маты
кызмат абалы
кызмат абалынан пайдалануу (ук.)
кызмат адамы
кызмат акы
кызмат кылмыштары
кызмат мөөнөтү
кызмат орду
кызмат тартиби
кызмат сыры
кызматтан бошотуу
кызматтан убактылуу
четтетүү (ук.)
кызматтык жер аянты (ук.)
кызматтык иш сапары
(ук.)
кызматтык ыйгарым
укуктар

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
1. Белгилүү өлчөмдөгү акы үчүн акыл эмгегинин же күч эмгегинин кандайдыр бир тейлөө жумуштарына байланыштуу болгон айрым тармагында иштелген иш, кесип. Сени азырынча заводдун көмөк жумуштарын тейлөө кызматына алалык (Сасыкбаев). Кызматка жарым саат эрте келип, жарым саат кеч кетем (Каимов). Кызмат таап бергин деп, Жалдырап Ашым жабышты (Осмонкул). 2. Эмгек, жумуш, иш. Кычкачка кармап зер чапкан, Кызматы менен мал тапкан (Тоголок Молдо). Кээде көмүр, кээде чоюн, таш тартат, Жаралгандан оор кызмат аткарат (Осмонов). 3. Бирөө үчүн иштелген иш, бирөөгө кылган жакшылык, пайда, жардам ж. б. аракет. Шамбет кызматын көрсөтүп, тигил карыны машинадан түшүрүп койду (Сыдыкбеков). Силердин кызматыңарды актоого менин кубатым келет (Абдукаримов). Жаштары ары-бери чуркап кызмат кылып жүрүшөт (Абдукаримов).

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТ АБАЛЫНАН КЫЯНАТ ПАЙДАЛАНУУ – кызмат адамынын өз кызмат абалынан кызмат кызыкчылыгына кайчы келген пайдалануусунан көрүнгөн, эгер ал жосун жарандар менен юридикалык жактардын укугу менен мыйзамдуу кызыкчылыктарын бузулуусун алып келсе, КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган кызматтык кылмыш.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТ АДАМЫ – мамлекеттик жана жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарында такай же убактылуу же атайын ыйгарым укук боюнча, бийлик өкүлүнүн милдетин ишке ашыруучу, же болбосо уюштуруу-тейлөө-тескөө, административдик-чарбачылык ишмилдетин аткаруучу адам.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТ АДАМЫНЫН ЫЙГАРЫМ УКУГУН ЭНЧИЛЕП АЛУУ – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган мамлекеттик бийликке, мамлекеттик кызмат кызыкчылыгына каршы багытталган кылмыш; мамлекеттик наамды же кызмат адамынын бийлигин өзалдынча ээлеп алуу менен жасалган кандайдыр бир коомчулукка коркунуч келтире турган иш-аракет.

Толковый словарь кыргызского языка (1969)
зат. 1. Акыл эмгегинин же күч эмгегинин кандайдыр бир тейлөө жумуштарына байланыштуу айрым тармагында иштеген кызматчы, белгилүү бир ишти иштөөчү адам. Инженер-техник; кызматкерлердин.. чогулушу өткөнү жаткан болучу (Сасыкбаев). Айыл-чарба кызматкерлеринин эмгектеги зор каармандыгын өзгөчө белгилөө керек («Советтик Кыргызстан»). Шамбет жаш кезинен эле колхоздун белдүү кызматкерлеринен болду (Сыдыкбеков).
  1. 2.           Бирөөгө малай катарында кызмат кылуучу, бирөөнүн жумушун иштөөчү. Кийимимди тоздурба, кызматкермин астыңда (Токтогул). Кызматкер болуп биз кетип, Кызык болуп жүрбөйлү («Олжобай менен Кишимжан»).
  2. 3.           өт. Бирөө жөнүндө кам көрүүчү, ошонун эркин орундап кызмат кылуучу. Депутатэлдин кызматкери.

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
1. Акыл эмгегинин же күч эмгегинин кандайдыр бир тейлөө жумуштарына байланыштуу айрым тармагында иштеген кызматчы, белгилүү бир ишти иштөөчү адам. Инженер-техник кызматкерлердин чогулушу өткөнү жаткан болучу (Сасыкбаев). Айыл-чарба кызматкерлеринин эмгектеги зор каармандыгын өзгөчө белгилөө керек. Шамбет жаш кезинен эле колхоздун белдүү кызматкерлеринен болду (Сыдыкбеков). 2. Бирөөгө малай катарында кызмат кылуучу, бирөөнүн жумушун иштөөчү. Кийимимди тоздурба, кызматкермин астыңда (Токтогул). Кызматкер болуп биз кетип, Кызык болуп жүрбөйлү («Олжобай менен Кишимжан»). 3. өт. Бирөө жөнүндө кам көрүүчү, ошонун эркин орундап кызмат кылуучу. Депутат – элдин кызматкери.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТКЕРДИ ЖЕКЕ КОРГОО КАРАЖАТТАРЫ – кызматкердин демалуу, угуу, көрүү органдарын, терисин жагымсыз касийеттердин таасиринен сактоого арналган жекече каражаттар.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТКЕРЛЕР – акчалай сыйакы алуу менен туруктуу негизде иштөөчү, өздөрүнө берилген укук милдеттерди жүзөгө ашыруучу жана алардын аткарылышы үчүн жоопкерчилик тартуучу кара күчтү талап кылбаган жумуш жасаган, акыл эмгеги менен мээнеттенген кызматкерлер.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТКЕРЛЕРДИ ЖЕКЕ ЖАНА ЖАМААТТЫК КОРГОО КАРАЖАТТАРЫ – зыяндуу жана кооптуу өндүрүштүк факторлордун кызматкерлерге тийген таасирин жок кылуу же азайтуу, ошондой эле булганып калуудан сактоо максатында колдонулуучу техникалык каражаттар.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТ ОРДУ – бул же тигил мамлекеттик же мамлекеттик эмес уюмдардын кызмат орун тизмегиндеги белгилүү бир тартип боюнча белгиленип, анын ыйгарым укук мазмуну менен көлөмүн, аны кармоого чыгымдалуучу акча өлчөмүн, төмөндөн жогору түзүмүндө жайгашкан ордун көрсөтүүчү баштапкы түзүм бирдиги.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТ ОРДУ (ЖУМУШ ОРДУ) – 1) кызматчынын (же кызматчылар тобунун) өндүрүштүк иш-милдетин аткаруусуна ыңгайлаштырылган жайдын бир бөлүгү; 2) жумуш берүүчүнүн көзөмөлүндө кыйыр же түздөнтүз туруп, кызматчы келүүгө же ишине байланыштуу болууга зарыл болгон орун.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТАН КЕТҮҮ – 1) кеңири маанисинде алганда, кызмат адамдарынын мамлекеттик кызматтан же мамлекеттик кызмат ордунан кетүүсү; 2) аскердик кызматтагы офицердик тутумга кирген кызматкерлердин же прапорщиктердин жашына, оорусуна ж. б. байланыштуу кызматтан бошонуусу; 3) конституциялык укуктагы КР ЖК депутаттарынын жалпы санынын 3/2 добушу аркылуу өкмөткө ишеним көрсөтпөөсү боюнча өкмөттүн, анын башчысынын же министрлердин кызматтан кетүүсү. Ошондой эле кызмат ордуна шайлоо жолу аркылуу келген мамлекет башчысы менен айрым кызмат адамдарынын иши да КР конституциялык мыйзамдары аркылуу жөнгө салынат.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТАН ЧЕТТЕТҮҮ (КР Президентин) – КР Президентинин конституциялык жоопкерчилигин ишке ашыра турган өзгөчө жолжобо. КР Конституциялык сотунун чыгарган корутундусу боюнча, КР ЖК тарабынан мамлекеттик чыккынчы катары же оор кылмыш жасады деп айыпталганда гана КР Президенти кызмат ордунан четтетилет. Кызматынан четтетүү үчүн КР Президентин айыптоо жөнүндөгү КР ЖКнын чечими КР ЖК тарабынан түзүлгөн атайын комиссиянын корутундусунун негизинде депутаттардын жалпы санынын 2/3 добушу менен чечим кабыл алынат. КР Президентин кызматынан четтетүү боюнча КР ЖК тарабынан сунуш кылынган айыптоого КР Конституциялык соту тескери корутунду чыгарса, КР ЖКнын ал чакырылышын таркатууга алып келет. Эгер КР Конституциялык соту оң корутунду чыгарса, КР ЖКнын айыптоо сунуш кылынган күндөн тартып эки айлык мөөнөт ичинде депутаттардын жалпы санынын 4/5 добушу менен чечим кабыл алат. Эгер бул мөөнөттүн ичинде КР ЖК тарабынан чечим кабыл алынбаса, айыптоо четке кагылган болуп эсептелет.

Киргизско-русский словарь Юдахина
сотрудничество (выполнение работы совместно с кем-л, или помощь кому-л. в выполнении её);
жемиштүү кызматташтык плодотворное сотрудничество;
эл аралык кызматташтык международное сотрудничество;
достук, кызматташтык, өз ара жардамдашуу дружба, сотрудничество, взаимная помощь.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК ЖАСАЛМАЛОО – эгер бул жосундар жеке пайдакечтик же башка өздүк кызыкчылыктардан улам жасалса, мамлекеттик бийликке жана мамлекеттик (муниципалдык) кызматтын мүдөөлөрүнө каршы кылмыш, кызмат адамы, ошондой эле мамлекеттик кызматкер же жергиликтүү өзалдынча башкаруу органынын кызматкери тарабынан ырасмий документтерге жалган экендиги дайын маалыматтарды, ошондой эле документтерге алардын чыныгы мазмунун бурмалоочу оңдоолорду киргизүүдө турат.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК ЖЕР АЯНТЫ – мамлекеттик жана коммуналдык жер пайдалануучулар тарабынан өз кызматкерлерине КР жер мыйзамдарында белгиленген тартипте ыйгарылган жер участоктогу. К. ж. а. жер участогун убактылуу акысыз пайдалануунун өзгөчө бир түрү болуп саналат.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК (кесиптик) ЧЕНТАЛАП – руханий даражасына же кесиптик ишмердигине, ээлеген кызмат ордуна карата жарандардын шайлоо укугун чектөөчү шайлоо мыйзамынын жобосу. Алып айтсак, баардык Латын Америка жана Африка өлкөлөрүнүн көпчүлүгүндө аскер кызматчыларынын, полиция жана коопсуздук органдарынын кызматкерлеринин добуш берүү укугу жок, Мексикада, Парагвайда жана Таиландда дин кызматкерлери солгун шайлоо укугуна ээ эмес. К. ч. эреже катары, бир катар кесиптердин мүнөзү принцибинде саясий турмушка жигердүү катушуу же депутаттык мандатка ылайык келбегени менен жүйөлөнөт.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК КУРАЛ – мамлекеттик органдардын кызмат адамдарына, ишканалар менен уюмдардын кызматкерлерине өзүн өзү коргоо, же болбосо жарандардын өмүрүн жана денсоолугун коргоо, менчикти сактоо, табигый жана жаратылыш байлыктарын, баалуу жана кооптуу жүктөрдү, атайын кат-кабарларды кайтаруу боюнча өздөрүнө мыйзам аркылуу жүктөлгөн милдеттерин аткарууда пайдалануу максаттарында алып жүрүүгө, сактоого жана колдонууга КРдин мыйзамдары тарабынан улуксат берилген курал.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК КЫЛМЫШТАР – КР кылмыш-жаза мыйзамдары боюнча мамлекеттик же муниципалдык органдардын ойдогудай иштөөлөрүнө тоскоолдук кылган кылмыш. Эгер 2 белги: күнөөлүү кызмат адамы болуп эсептелсе, ал эми анын жасаган коомдук коркунучтуу аракети (аракетсиздиги) анын кызмат абалы менен байланышкан болсо кызматтык кылмыш катары таанылат. Аларга коррупция, кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу, кызматтык ыйгарым укуктарынан аша чабуу, пара-сатып алуу, пара-сыйакы алуу, кызматтык документтерди оңдоо, шалаакылык ж. б. кирет.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК ОЙЛОП ТАБУУ – кызматкер тарабынан өзүнүн кызмат милдеттерин же жумуш берүүчүнүн дайындуу тапшырмасын аткарууда жаратылган ойлоп табуу, пайдалуу модель, өнөржайлык үлгү.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК СЫР – таркалып кетүүсү өлкөнүн коргонуу жөндөмдүүлүгүнө, коопсуздугуна, экономикалык жана саясий кызыкчылыктарына терс таасирин тийгизүүсү мүмкүн болгон маалыматтар. Мындай маалыматтар мамлекеттик же аскердик сырга кирүүчү айрым бир маалыматтардан турат, жана алар толук ачыкка чыгарылбайт.

Словарь переводов пользователей Эл-Создук
Кызматтык териштирүүлөрдүн жыйынтыгында Марат уулу Талгаттын Конституциялык, Адилеттщщ соттук териштщрщщ, жактоочунун кызматынан пайдалануу жана эркин жщрщщгё болгон укуктарынын одоно тщрдё бузулгандыгы аныкталган.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК ТУРАКЖАЙ – өздөрүнүн эмгек мамилелеринин мүнөзүнө байланыштуу иштеген жеринде же ага жакын жерде жашоого тийиш болгон жарандарды киргизүүгө арналган туракжай. К. т. анын менчик ээси болгон (аны тескеген) уюмдун жетекчи органдарынын чечими менен, жалдоо келишиминин негизинде, эмгек келишими түзүлгөн убакытка берилет. Жалпы эрежеге ылайык, уюм менен мамилелерин токтоткон кызматкерлер К. т. өздөрү менен бирге жашаган адамдар менен чогуу, башка туракжай берилбестен чыгарылууга тийиш.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК ЧЫГАРМА – эмгек келишими боюнча, өзүнүн кызмат милдеттеринин (кызмат тапшырмасынын) алкагында автор тарабынан жаратылган адабий, илимий же көркөм өнөр (искусство) чыгармасы.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТТЫК ЫЙГАРЫМ УКУКТАРДАН АШАЧАБУУ – КР кылмыш-жаза мыйзамдарында каралган мамлекеттик (муниципалдык) кызматтын кызыкчылыктарына каршы жасалган кылмыш; кызмат адамы тарабынан анын ыйгарым укуктарынын чектеринен ашачапкан жана жарандардын же уюмдардын укуктарынын жана мыйзамдуу кызыкчылыктарынын, же болбосо коомчулуктун же мамлекеттин мыйзам тарабынан коргоодогу кызыкчылыктарынын олуттуу бузулуусуна алып келген аракеттерди жасоосунда турат.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТ ЧЕНИ – КРде мамлекеттик кызматкерлердин даражасы; ал мамлекеттик адистик сынактын же аттестациянын жыйынтыгы боюнча ыйгарылат. Мамлекеттик кызматкерлердин К. ч. ээлеп турган мамлекеттик кызмат ордуна болгон талаптарга карата адистик даярдык деңгээлинин шайкеш келерин көрсөтөт. Адистик сынактарды жүргүзүү, мамлекеттик кызматкерлерди сынактан өткөрүү жана К. ч-н ыйгаруу тартиби КР Президенти тарабынан белгиленет.

Толковый словарь кыргызского языка (1969)
зат. 1. Акыл эмгегинде же күч эмгегинин кандайдыр бир тейлөө жумуштарына байланыштуу болгон тармагында белгилүү акы алып иштеген киши, кызматкер. Айганышкомсомолдун обкомунун кызматчысы (Байтемиров). Акмат райондук кызматчы эле (Жантөшев).
  1. 2.           Бирөөнүн кол астында малай катары кызмат кылуучу, бирөөнүн жумушун кылуучу киши. Кызматчысы туруучу, Тамак-ашын кайнатып (Маликов). Кызматчы болдуң болушка, Кордукту болуш кылган соң (Тоголок Молдо).
  2. 3.           өт. Бирөө жөнүндө кам көрүп, бирөөнүн эркин аткарган кызматкер.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)

КЫЗМАТЧЫ – 1) эмгек келишими боюнча иштеп, уюмдун ички эмгек тартибине баш ийүүчү жеке адам. Кызматчы (эмгек мыйзамдарынын мааниси боюнча) баардык эле жарандык-укуктук келишим (жалдоо, тапшырма, автордук келишим ж. б. у. с.) боюнча жак болуп саналбайт. Ар бир кызматчы төмөндөгүлөргө укуктуу: а) коопсуздук менен гигиена талаптарына жооп берүүчү эмгек шартына; б) жумушуна байланыштуу ден соолугуна келтирилген зыяндын ордун толтурууга; в) эч кандай басмырлоосуз жана мыйзамда белгиленген эң төмөнкү өлчөмдөн төмөн эмес жасаган эмгегине жараша сыйакы алууга; г) жумуш убактысынын узактыгын белгилөө, бир катар кесиптер менен иштер үчүн жумушчу күндөрүн кыскартуу, апталык дем алыш күндөрүн, майрам күндөрүн, ошондой эле ар жылдык акы төлөнүүчү өргүү берүү менен камсыз кылынган эс алууга; д) кесипкөйлүк бирликтерге биригүүгө, жаш курагы боюнча, эмгекке жарамдуулугун жоготкондо жана башка мыйзамдарда белгиленген учурларда, социалдык жактан камсыздандырылууга; е) өз эмгек укугун сот аркылуу коргоого. Кызматчы төмөндөгүлөргө милдеттүү: а) өзүнүн эмгектик милдетин ак ниеттик менен аткарууга; б) эмгек тартибин сактоого; в) уюмдун мүлкүнө аяр мамиле жасоого; г) белгиленген эмгек ченемин аткарууга.

2) жумуш берүүчү менен эмгек мамилесин түзгөн жеке адам.

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
1. Акыл эмгегинде же күч эмгегинин кандайдыр бир тейлөө жумуштарына байланыштуу болгон тармагында белгилүү акы алып иштеген киши, кызматкер. Жылдыз – өз ишин так аткарган кызматчы («Кут билим»). Акмат райондук кызматчы эле (Жантөшев). 2. Бирөөнүн кол астында малай катары кызмат кылуучу, бирөөнүн жумушун кылуучу киши. Кызматчысы туруучу, Тамак-ашын кайнатып (Маликов). Кызматчы болдуң болушка, Кордукту болуш кылган соң (Тоголок Молдо). 3. өт. Бирөө жөнүндө кам көрүп, бирөөнүн эркин аткарган кызматкер.

Кыргызско-русский толковый словарь юридических терминов и понятий (2005)
КЫЗМАТЧЫЛАРДЫН ӨКҮЛДӨРҮ – кесиптик бирликтердин, алардын бирикмелеринин уюмдары, алардын уставдарына ылайык жумушчулардын кызыкчылыктарын коргоого ыйгарым укуктуу өкүлдөрү, ошондой эле КР мыйзамдарына ылайык уюштурулган башка уюмдар. Кесиптик бирликтердин мүчөсү болбогон жумушчулар кесиптик бирликтерге өз кызыкчылыктарын коргоого ыйгарым укуктарын бере алышат.