ир.
1. разрушенный, уничтоженный, погибший; гибель;
ойрон кыл- разрушить, уничтожить;
ойрон бол-
1) разрушиться;
2) испытывать муки, терпеть муки;
отун алып, от жактын, ойрон болуп кой бактың стих. ты (батрак) ходил по дрова, разводил (для хозяйки) огонь, в муках пас овец;
ойрону чыкты совсем разладилось, пришло в полный упадок;
оңолот десе, кайта ойрону чыга берди думали наладится, а оно всё хуже и хуже;
ойронун чыгар- разгромить кого-л.;
ойронуңду чыгарат он тебя разгромит;
2. так обычно, оплакивая, называет вдова своего умершего в молодости мужа или женщина умершего молодого мужчину (в этом смысле чаще күл ойрон);
ойрондон калган сен, Сейтек, төрөлө элек курган жан үч айлык мезгил боюмда фольк. от моего (покойного) богатыря остался ты, Сейтек, ещё неродившаяся бедная душенька, трёхмесячным в моём чреве;
3. очень, весьма;
ойрон мыкты очень сильный, могучий;
онго жашы толгону, ойрон мыкты болгону стих. вот достиг он десяти лет, вот стал он могучим.

I зат. 1. Баатыр, оён, эр. Эр Табылды ойронуң, Ташка жакын бастырып («Эр Табылды»). Оң жагында баатырдын, Ойрон Бакай баш болуп («Манас»).

1. 2.                  Күл ойрон менен бирдей.
2. 3.                  3. Абдан, эң бир. Ойрон мыкты.

♦ Күл ойрон — көбүнчө аялдар кошок кошкон мезгилде жаш өлгөн күйөөсүнө карата колдонулат. Асылым Арпа күл ойрон, Кандай жорук баштадың (Тоголок Молдо).
ОЙРОН II зат. Кыйранды, таш-талкан, бырын-чырын. Ойрон болуу. Ойрону чыгуу. Ойронун чыгаруу.

ойрон (кыйранды)

ойрон (эр), ойронго
ойрон болуу

1. Көзү өтүү, жок болуу, өлүү. Ал байкуш жаш кезинде ойрон болду. 2. Талкалануу, кыйроо, бүлгүнгө учуроо. Отун алып от жактың, Ойрон болуп кой бактың (фольк.). Басмачылар ойрон болду. В.: Ойрону чыгуу. Тек, биз мыктылар барсак, ордонун зынданына салып ойронубузду чыгарбасын деп чочулашты (Абакиров).

1. Көзү өтүү, жок болуу, өлүү. Ал байкуш жаш кезинде ойрон болду. 2. Талкалануу, кыйроо, бүлгүнгө учуроо. Отун алып от жактың, Ойрон болуп кой бактың (фольк.). Басмачылар ойрон болду.

этиш. Кыйратуу, талкалоо, жок кылуу. Сабырдуулук менен иштеп,.. калың катмарды ойрондото соголук! (Сасыкбаев). Кез келгенди ойрондоп, Басып келет деп уктум («Манас»).

разрушать, истреблять, уничтожать;
негизине чейин ойрондо- разрушить до основания.

ойрондо-

Кыйратуу, талкалоо, жок кылуу. Сабырдуулук менен иштеп, калың катмарды ойрондото соголук! (Сасыкбаев). Кез келгенди ойрондоп, Басып келет деп уктум («Манас»).

страд. от ойрондо-
быть разрушенным, уничтоженным, быть погубленным; разрушаться, истребляться, уничтожаться.

ойрондол-

ойрондолуу

ойрондо этишинин кыймыл атоочу.

ойрондоо

ойрондо этишинин кыймыл атоочу.

ойрондоочу (а.)

ойрондо этишинин аркылуу мамилеси.

ойрондот-, ойродотту

ойрондо этишинин аркылуу мамилеси.

ойрондотуу

ойрондочу (ө. ч.)

ойрондош

взаимн. от ойрондо-;
оңдуу жооп бербесе, ойрондошуп көрөлү фольк. если он не даст желаемого ответа, попробуем (с ним) жестоко схватиться.

1. Кыргын, бүлгүн, талкалануу. Эринип барбай койгонуң, Эртең чыгат ойронуң (Тоголок Молдо). 2. өт. Баатыр, эр, кыйраткыч. Он эки кеткен ойрондор, Баатырдыгы башкача Озуп калган кези экен («Манас» С. К.). Оён Кошой карыңыз, Оң жак бутун салганы. Ойрон Кошой абаңдын, Балтыры батпай калганы («Манас»). Эр Табылды ойронуң, Ташка жакын бастырып («Эр Табылды»). Оң жагында баатырдын, Ойрон Бакай баш болуп («Манас»). 3. Күл ойрон менен бирдей. 4. Абдан, эң бир. Ойрон мыкты.

Кыйранды, таш-талкан, бырын-чырын. Ойрон болуу. Ойрону чыгуу. Ойронун чыгаруу.

к. ОЙРОН БОЛУУ Тек, биз мыктылар барсак, ордонун зынданына салып ойронубузду чыгарбасын деп чочулашты (Абакиров).