1. место; ордум моё место; ордуң твоё место; орду, южн. оруну его место; ардактуу орун почётное место; ордунан туруп или ордудан туруп встав со своего места; ордунан турбады или орунунан турбады он с места не встал; бош орун 1) свободное место; 2) перен. вакансия; мени кайра ордума калтыр восстанови меня на работе; ордуна на его место, вместо него; тар орун перен. узкое место; орду жок не к месту, неоправданно; эсептесек, жүз сомдун орду жок подсчитали мы, (оказывается) недостаёт ста рублей (напр. нет документов или неизвестно, куда израсходовали); орун ал- 1) занять или получить место (прим.см.олтур- 3); 2) перен. иметь место; орун алган кемчиликтер имевшие место недостатки; жоопсуздук орун алган жерде там, где имеет место безответственность; орун-очок ал- или орун-очоктошуп ал- обжиться; закрепиться на каком-л. месте на постоянное жительство; орун-очок алган жеринен эмне үчүн көчүрүп бардыңыз? зачем вы его переселили с обжитого места? орун бас- обжиться, освоиться; орун басып калган он уже обжился, освоился; орун басар заместитель; директордун орун басары заместитель директора; рун басарлык положение или должность заместителя; орду толбоду его никто не заменит, его отсутствие чувствуется (букв. его место не заполнено); 2. постель; орун сал- стлать постель; сен деп, жылуу ордумду сууткамын я из-за тебя потеряла мужа (букв. из-за тебя остудила теплую постель); орун сөз дельное слово, толковая речь; орун чык- сбыться, исполниться так, как хотелось бы; ордунан чыккан иш жок нет (ни одного) дела, которое было бы сделано хорошо, наладилось бы; иш ордунан чыккан жок дело не вышло, не получилось; айтканы орун чыкты сказанное им оказалось правильным; балким, өтүнүчүм ордунан чыгар возможно, моя просьба будет исполнена; ордунан чыгар- позволить выполнить или способствовать выполнению; турмуш алардын убадалуу күнүн ордунан чыгарган эмес жизнь не дала им возможности дождаться условленного дня; эл орунга олтурганда когда свечерело, когда стемнело (букв. когда народ сел на место, управившись с хозяйственными делами); эл орунга отуруп, жылдыз толгон стемнело, небо вызвездило; ...ордуна көрбөдү он не считал даже за кого-что-л...; ал элди чөп ордуна көрбөдү он народ ни во что не ставит (букв. не считает даже за траву); ал жүз сомду акча ордуна көрбөйт сто рублей он за деньги не считает; сен нанды тамак ордуна көрбөйт экенсин; эт бер дейсиң ты, оказывается, хлеб за пищу не считаешь, требуешь мяса.
зат.1. Бир нерсени коё турган, отура турган ж. б. жай. Тиги кишиге ушул арадан орун беришсек кантет (Сыдыкбеков).
2.өт. Кызмат, ээлеп турган кызматы, кызмат абалы. Ордунан алынды. Ордуна жаңы киши дайындалды. ♦ Ордужок — жөнү жок, ылайыгы жок, дайынсыз. Орду жок сүйлөө. Орду жок сөз.Оруналуу— 1) орунтуктоо, орунтук алуу, жайгашуу; 2) бар болуу. Орун алган кемчиликтер.Ордунанчыгуу — тилегендей болуу, орундалуу, жөндүү болуу, оң болуу.
орун, орду, ордуна, орунга орду жок орду-түбү орун ал- орун алмаштыруу орун алуу орун багыныңкы сүйлөм (лингв.) орун басар (орунбасар эмес) орун бышыктооч (лингв.) орун майлоо орун-очок орун тактооч орун-төшөк
1. Бир нерсени коё турган, отура турган ж. б. жай. Тиги кишиге ушул арадан орун беришсек кантет (Сыдыкбеков). 2. өт. Кызмат, ээлеп турган кызматы, кызмат абалы. Ордунан алынды. Ордуна жаңы киши дайындалды.
1. Орунтуктоо, жайланышуу, туруп калуу. Төшөк дайын болду, орун алыңыздар, меймандар. 2. Жок эмес, бар болуу, кездешүү, учуроо. Жогорку кемчиликтердин орун алганын мойнуңузга аларсыз. В.: Орун-очок алуу. Тиги кайын сиңдиң бой тартып орун-очок алса, бул уулуң чоңойсо, кор болбойсуң, аяш! (Жантөшев). Эми минтип элге жетсек деп эки көзүн чачыраткан ыйык мекемеден орун-очок алып отурат (Акматов). Орун басуу. Ал бечара орун басып калыптыр.
ОРУНБАСТЫРУУ – эмгек укугунда кызматкерди анын макулдугусуз эле, жүйөлүү себептер менен (ооруу, окуу ж. б.) жумушка чыкпай, бирок кызмат орду сакталып турган адамдын милдетин аткаруу үчүн бир жылдын ичинде бир айдан ашык эмес убакытка башка жумушка убактылуу которуу.
In-Place Hold (proper noun)
A feature that allows for preservation of content documents, pages, and messages in Exchange and SharePoint so that when they are modified or deleted, the original version can still be accessed for electronic discovery and other legal purposes.
страд. оторунда- 1. быть устроенным; быть исполненным, выполненным; устраиваться, исполняться, выполняться; план ашык орундалды план перевыполнен; иш орундалган жок дело ещё не завершилось (благоприятно); 2. юр. быть приведённым в исполнение; өкүм орундалды приговор приведён в исполнение.
понуд. оторунда- 1. наладить; иш орундат- наладить дело, сделать дело; 2. исполнить, выполнить; планды толук жана арбын орундатабыз мы выполним и перевыполним план.
понуд. оторундаш-; жерге орундаштыр- строить на землю; перевести на оседлое положение; бүгүн түнү алар "бардыгын орундаштырып берели" дешти они сказали, мол, сегодня ночью всё приведём в порядок.
и. д. оторунда- исполнение, выполнение; ашыра орундоо или ашыгы менен орундоо перевыполнение; өөнөтүнөн мурда орундоо выполнение раньше срока, досрочное выполнение.
утверждаться (появляться и закрепляться); кыргыз совет адабиятында проза жанры жаңы гана орундуктап келе жаткан учурда в момент, когда жанр прозы только ещё утверждался в советской киргизской литературе.
уместный, дельный; степенный (о человеке); орундуу сунуш дельное предложение; оргу-баргы сүйлөбөй, орундуу болот азамат фольк. молодец бывает степенным, не болтает без толку.
ОРУНДУУ ТОБОКЕЛДИК – КР кылмыш-жаза мыйзамдары боюнча кылмыш жосунуна жаткырбай турган жагдай. Коомчулукка пайдалуу максатка жетүү үчүн укуктук жактан корголгон кызыкчылыкка зыян келтирүү кылмыш катары саналбайт. Эгер жасалган аракет азыркы илимий-техникалык жетишкендиктер менен тажырыйбага ылайык келип, ал эми алдыга коюлган максат тобокел менен байланышкан аракетсиз ишке ашууга мүмкүн болбосо жана тобокелге барган жак укуктук жактан корголгон кызыкчылыкты зыянга учуратпоо үчүн колдон келген чаралардын баарын көргөн болсо, тобокел негиздүү деп табылат. Эгер анын адамдардын өлүмү, экологиялык кырсык же дагы башка оор кесепеттер менен коштоло тургандыгы алдынала белгилүү болсо, тобокел негизсиз деп табылат.
ОРУНЖАЙ – кыймылсыз мүлк комплексинин бирдиги (турак жай имаратынын бөлүгү, турак жай имараты менен байланышкан бөлөк кыймылсыз мүлк объектиси), ал туракжай катары же туракжайлык эмес максатта өзалдынча пайдаланууга арналып, жарандардын же юридикалык жактардын, ошондой эле мамлекеттик органдардын же жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарынын менчигинде болот. Ар бир О-дын чеги болуп кабаттардын ортосу, дубалдар, пол жана шып эсептелет.
Тиги кайын сиңдиң бой тартып орун-очок алса, бул уулуң чоңойсо, кор болбойсуң аяш! (Жантөшев). Эми минтип элге жетсек деп эки көзүн чачыраткан ыйык мекемеден орун-очок алып отурат (Акматов).
неуместный; орунсуз сүйлөйт он неуместно говорит, он не к месту говорит; орунсуз жерден зря, без всяких оснований; эч орунсуз совершенно зря, без всяких оснований.
место длительного пребывания, пристанище; орунтук алып, бир жерге он күн отурган күнү боло элек не было такого, чтобы он прочно оставался на одном месте (хотя бы) десять дней.
зат. Аркасында жөлөнгүчү бар же жөлөнгүчү жок киши отурууга ылайыкталган отургуч, табуретка, стул. [Зарыл менен Мыскал] столдун жанындагы орунтукта олтурушту (Сыдыкбеков).
1. Аркасында жөлөнгүчү бар же жөлөнгүчү жок киши отурууга ылайыкталган отургуч, үстөл. Зарыл менен Мыскал столдун жанындагы орунтукта олтурушту (Сыдыкбеков). 2. Жай алган жер, орун алып жайгашкан жай, орун. Орунтук алуу.
поставить на место; колуна тийген кесени алдына орунтуктатып коюп, Бердыбай сүйлөй отурду чашку (см.кесе I), которую ему подали, Бердыбай поставил перед собой и продолжал говорить.
укрепившийся, устойчивый; солидный (о человеке); ордо күтүп, хан болуп, орунтуктуу жан болуп фольк. он, заведя себе дворец, став ханом, стал солидным человеком.