1. идти в разведку (военную), разведывать, объезжать с целыо разведки; жесекчи жесеп калды разведчик пошёл в разведку; жесек жесеп билмекмин, Ордобайдын айылын фольк. я хочу разведать и узнать об ауле Ордобая; жесек жесеп сыртынан, буларга дайым сакчы бол стих. ты за ними постоянно следи, установив тайно надзор; жер жесе- обследовать местность; 2. сторожить, охранять.
ЖЕСЕ — эпизоддук кейипкер, кытай балбаны. Чоң казатта Сыргак кулата сайган Каражойду атка мингизип алып кетүүгө аракеттенген баатыр катары эскерилет (Саякбай Каралаев, 2. 190).
ЖЕСЕК — чалгын, кароол, сакчылык, күзөт. Ж-чи, чалгынчы, кароолчу, күзөтчү маанилерин билдирет. «Семетей» бөлүгүндө Ж. тууралуу мындай маалымат берилет:
Эл башкарып, жер болжоп
Жезекчи Жойку капыры,
Семетей башын кесүүгө
Кумарланган баатырың (Саякбай Каралаев, «Семетей», 2. 286), к. Чалгын чалуу.
разведчик; страж; кароолчу кабар бергенде, жесекчи жете келгенде, Желкайып өзүң бар элең фольк. когда караульный дал знать, когда разведка прибыла, ты, Джелькайип, сам был (там).
1. Чалгынчы, жесекке чыккан адам. Жесекчи кыбалуу кыраакы болбосо жол чалынабы (Жантөшев). 2. Кароолчу, сакчы, күзөтчү. Калың малды кайтарган, Отуз калмак жесекчи («Эр Табылды»).
ЖЕСЕТ, жасат —1) дене, келбет, бүткөн бой; 2) сөөк, өлүк. «Манас» эпосунда эки маанисинде тең учурайт: «Жесетин жерге токтотуп, Ак жоолуктун баарына Атакелеп жоктотуп (Сагымбай Орозбаков, 3. 40), «Талаада бекен деп турам Табытка салып жөнөөрдө» (Сагымбай Орозбаков, 2. 331).