этиш. Капалуу, кайгылуу ишке, кырсыкка ж. б. карата көзүнө жаш алып муңкануу, ый баштоо. Кайгырып ыйлап турсам да, Кайрылып чыкпайт кабарың (Токтогул). Кучактап алып Сырганы шолоктоп ыйлап сүйүндү (Бөкөнбаев).
♦ Ыйлай-сыктай — эптеп-септеп, бар мүмкүнчүлүгүн толук жумшап, тырмалап, аракеттенип жатып. Бир кой дедиңер, ыйлай-сыктай аны араң таап беришти (Жантөшев).
плакать; кан ыйла- плакать кровавыми, горькими слезами; ыйлабаган балага эмчек жок погов. ребёнку, который не плачет, (материнской) груди нет; дитя не плачет, мать не разумеет; аласа бою бар, арчынданган тону бар; ыйласа, кар жаайт, ыйлабаса, не жаайт? загадка низенького роста, перевязанная крест-накрест шуба на нём; когда плачет, снег идёт, когда не плачет, что идёт? (ничего не идёт; отгадка элек сито); анткор ыйла- притворно плакать.
Капалуу, кайгылуу ишке, кырсыкка ж. б. карата көзүнө жаш алып муңкануу, ый баштоо. Ыйлап жүрүп арык казсаң, ырдап жүрүп суу сугарасың (макал). Кайгырып ыйлап турсам да, Кайрылып чыкпайт кабарың (Токтогул). Кучактап алып Сырганы, Шолоктоп ыйлап сүйүндү (Бөкөнбаев). Мени оорулуу көкүрөккө кысып алып, апам дагы ыйлап жатты, кусалыктын бугун жазып (Султанов).
Iзат. Бир жерин күйгүзүп алганда, өйкөлгөндө ж. б. учурларда пайда болуучу ичине суу толгон каканак сыяктуу жара.
ЫЙЛААКIIсын. Көп ыйлаган, ыйы басылбаган , көз жашы тыйылбаган. Кичинемде дарылдап ыйлаак да болупмун (Сыдыкбеков). Керез күчүн ыйлаак чекир көзүнөн чыгарып бырылдады (Бейшеналиев).
Көп ыйлаган, ыйы басылбаган, көз жашы тыйылбаган. Кичинемде дарылдап ыйлаак да болупмун (Сыдыкбеков). Керез күчүн ыйлаак чекир көзүнөн чыгарып бырылдады (Бейшеналиев)
Ыйлап жиберчүдөй абалда болуу, ыйлап жиберүүгө аз эле калуу, көзү жашылдана түшүү. Ажар эрди титиреп, ыйламаксан болуп барып өзүн араң токтотту (Баялинов).
этиш. Ыйлагансып, ыйлай тургансып көрүнүү, ыйлап жиберүүгө даяр болуу. Абышка ордунан тура албай жатып ыйламсырады (Жантөшев).
Ыйламсырап кемпир-чал, Сонодон жооп сурады («Мендирман»).
Ыйлагансып, ыйлай тургансып көрүнүү, ыйлап жиберүүгө даяр болуу. Абышка ордунан тура албай жатып ыйламсырады (Жантөшев). Ыйламсырап кемпир-чал Сонодон жооп сурады («Мендирман»).
понуд. отыйла- прям. , перен. заставить плакать, доводить до слёз; бир маалда бала карындашын ынлатып койду эле, тигил ый аралаш мындай деди как-то мальчик довёл до слёз свою младшую сестру, та, не переставая плакать, вот что сказала; сени ким ыйлатты? - Эч ким ыйлаткан жок тебя кто обидел? - Никто не обижал.
взаимн. отыйла-; ыйлашарга өз жакшы, сыйлашарга жат жакшы погов. чтобы поплакаться, хорош свой (родственник), чтобы взаимный почёт оказывать, хорош чужой.