этиш. 1. Кырынан келген абалда болуу.
Ал кырданып жаткан боюнча магдырап көзү илинди («Ала-Тоо»).
- 2. Кырынан жыгылуу. Кыргыздар сайса жөө калмак, Кырданып кетет талп этип («Эр Табылды»). Кара калмак балбаны, Кырдана түшүп бадирек, Аяктап тура калганы («Манас»).
- 3. өт. Бой көтөрүү, менменсинүү, мыктысынуу. Кыйынсынып кыйкырып кырданганың дуруспу (Осмонкул). [Татыбек] мурдагыдан бетер кырдана басып дегеле адамды көзүнө илбейт (Байтемиров).
♦
Кырданып кетүү — 1) өлүү, каза болуу; 2) кызматынан түшүп калуу, кызматынан ыргып кетүү.
1. стать на ребро;
2. принять вид грани, хребтика;
мурду кетти кырданып, өңү кетти сурданып фольк. нос (богатыря от ярости) утончился (ноздри сжались), вид его стал грозным;
3. (о шапке) стать набекрень;
4. перекувырнуться (при падении);
ат-маты менен кырданып кетти он перевернулся вместе со своей лошадью;
кырдана түшүп аяктап тура алганы перекувырнувшись, он смог встать на ноги;
5. перен. важничать, чваниться;
эмине үчүн кырданасың? ты что важничаешь?
отуздан эбак ооп, кыркка кырданып калган ему уже давно перевалило за тридцать, и он уже близок к сорока;
кырданып кетти он умер, он скопытился.
кырдан-, кырданба-, кыр данган
1. Кырынан келген абалда болуу. Ал кырданып жаткан боюнча магдырап көзү илинди («Ала-Тоо»). 2. Кырынан жыгылуу. Кыргыздар сайса жөө калмак, Кырданып кетет талп этип («Эр Табылды»). Кара калмак балбаны, Кырдана түшүп бадирек, Аяктап тура калганы («Манас»). 3. өт. Бой көтөрүү, менменсинүү, мыктысынуу. Кыйынсынып кыйкырып кырданганың дуруспу (Осмонкул). Татыбек мурдагыдан бетер кырдана басып дегеле адамды көзүнө илбейт (Байтемиров).
кырдан этишинин аркылуу мамилеси.
понуд. от кырдан-;
тебетей кырдант- надеть шапку набекрень;
топусун кырданта кийип надев тюбетейку набекрень; заломив тюбетейку;
кырданта кийип ак калпак, кара сур жигит кой баккан стих. заломив белый колпак, пас овец смуглый парень.
кырдан этишинин аркылуу мамилеси.
кырдан этишинин кыймыл атоочу.
кырдануу
кырданып кетүү
кырданып туруу
кырдан этишинин кыймыл атоочу.
1. Каза болуу, көз жумуу, көзү өтүп кетүү, өлүү. Молдокем кырданып кетиптир деп мага угузду («Ала-Тоо»). 2. Кызматынан түшүп калуу, ишинен бошоп калуу. Мурдагы пейли жок, кызматынан кырданып кеткенге жүдөй түштү («Чалкан»).
1. Каза болуу, көз жумуу, көзү өтүп кетүү, өлүү. Молдокем кырданып кетиптир деп мага угузду («Ала-Тоо»). 2. Кызматынан түшүп калуу, ишинен бошоп калуу. Мурдагы пейли жок, кызматынан кырданып кеткенге жүдөй түштү («Чалкан»).