санда I парное канда I; анда-санда кое-где; иногда; от времени до времени (редко). санда- II анда-сандап кое-где, изредка; булар бизде жолугушат, анда-сандап стих. эти встречаются у вас изредка. санда- III 1. быть во множестве; сандаган или көп сандаган многочисленный; множество; 2. разделяться на отдельные части, разъединяться; сандап кетпегиле- вы не разъединяйтесъ; эчки тон сандап бөлүнгөн козья шуба расползлась.
этиш. Көп санда болуу, көп болуу. Сандап жаткан сан кара, Дүнүйөм жолдош болдубу? («Эр Төштүк»). Колоттон сандап суу жүрүп, Жайкы мезгил болгондо («Сейтек»). Сандаган калың эл.
Көп санда болуу, көп болуу. Сандап жаткан сан кара, Дүнүйөм жолдош болдубу? («Эр Төштүк»). Колоттон сандап суу жүрүп, Жайкы мезгил болгондо («Сейтек»). Сандаган калың эл.
сандал I ир.южн. сандал (очаг-грелка: низкий столик над углублением в полу, в которое кладутся горячие древесные угли; столик накрывается одеялом, под которое просовываются ноги или ноги и руки). сандал II р. сандалии. сандал III талас. 1. плетёные носилки; 2. южн. сиденье (предмет, предназначенный для сидения). сандал- IV 1. бродить, бесцельно бродить; сандалып эле көчөдө жүрөт он бесцельно бродит по улицам; 2. растеряться, быть озабоченным; Бегиштин тартып күйүтүн, Сурмаш апаң сандалды фольк. горюя по Бегишу, старшая сестра твоя Сурмаш (т.е. я) озабочена.
Iзат. Ичине чок салып, үстүнө жууркан менен кымтылай жабылган жапыз стол коюп, анын астына бутту салып, тегерете жылынып отура турган бөлмө ичиндеги очок.
САНДАЛIIзат. Көбүнчө такасыз тигилген жеңил, жайкы бут кийим.
САНДАЛIIIзат. диал. Замбил.
САНДАЛIVэтиш. Тентирөө, курулай убара тартуу. Сандалып бекер жүрүү. Жөө бастым сандалып, Ат жетпеген жолуна (Токтогул).
1. Түштүк өлкөлөрдө өсүүчү жыттуу сөңгөктүү бак. 2. Ушул бактын сөңгөгүнөн жана кээ бир бактардан алынуучу боёк. 3. Көбүнчө такасыз тигилген жеңил, жайкы бут кийим.
эск. Үйдүн (боз үйдүн) ичин жылытуу жана жылынуу үчүн жасалган очок. Бай ушундай деп айтты да, бутун ичкерилетип, сандалга өбөктөдү. Жасанжан сандал үстүнө тасторконду жайып, колго суу берди (Абдукаримов). Атам, апамдар менен ал сандалда отурганым кыш эле да ага деп атайылап чай кайнатканым... (Мавлянов). Капшыт жакка сандал салып коюптур, Оору-соону ылгамакпы кыш айы (Байзаков).
понуд. отсандал- IV; күпүгө эртең жооп алып беремин - деп, эки айдан бери сандалтты он меня два месяца водил за нос, ежедневно обещая получить завтра (для меня) ответ; калган журтун сандалтып, отунчу кылып койбосом фольк. не я буду, если не сделаю остальной его народ сборщиком топлива, заставив (его) бродить.
понуд. отсанда- II; сандатып түрдүү жылкыны, айдабай турган жер бекен? фольк. разве это место не подходит для того, чтобы прогонять несметное количество коней? сандатып мөрүн айдаган фольк. он гнал несметное количество коней.