I этиш. Жал, куйрукту кыркуу, кыскартып кыркып коюу. Жаз алдында күзөп алган байтал-бээнин жал-куйругу (Сыдыкбеков).
КҮЗӨ II этиш. Кайтаруу, сактоо, коргоо, көздөө. Малдарды жакшы күзөгүлө. Бүт эмгекчилердин Азаттыгын күзөйбүз (Тоголок Молдо).
күзө- I
подстригать (хвост, гриву, иногда бороду, усы);
сакал-мурутун күзөп алды он подстриг себе бороду и усы.
күзө- II
то же, что күзөт- II.
күзө- III
то же, что күсө-.
Малдын (көбүнчө жылкынын) жал-куйругун кыркып, кыскартып коюу. Жаз алдында күзөп алган байтал бээнин жал куйругу (Сыдыкбеков).
күзөт ІІ менен бирдей. Малды жакшы күзөгүлө.
күзө І этишинин аркылуу мамилеси.
(о хвосте, гриве) подстриженный;
куйругу кыркылгандан кийин жалдары күзөлүүгө тийиш если обрезан хвост, должна быть подстрижена грива.
1. стрижка (осенняя овечья шерсть);
2. сезон осенней стрижки овец.
зат. 1. Кыркын койлор жөнүндө.
2. Күзгү кой кыркын мезгили.
Кыркын. Күзгү кой кыркуу мезгили.
күзөн (или сасык күзөн) хорёк;
ач күзөнчө чыңырат визжит, как голодный хорёк;
ач күзөндөй арык (о человеке) худой-худой, кожа да кости.
: ач күзөн, сасык күзөн — суусар түркүмүнө кирүүчү анча чоң эмес жаныбарлардын жалпы аты.
күзөн (ач күзөн), күзөнгө
Суусар түркүмүнө кирүүчү анча чоң эмес жаныбарлардын жалпы аты.
күзө І этишинин кыймыл атоочу.
күзө ІІ этишинин кыймыл атоочу.
күзөр I
то же, что гүзөр.
күзөр II
ожидание; страстное желание.
ожидающий; страстно желающий.
күзөт I
то же, что күзөтчү.
күзөт- II
понуд. от күзө- II
1. охранять, стеречь;
жол күзөт- охранять дорогу;
2. пасти скот ночью (гл. обр. лошадей);
түн күзөт- бодрствовать ночью;
түн күзөтпөй, жатып уктагыла не проводите ночь без сна, ложитесь спать.
I зат. Кароол. Күлчорону күзөткө Аттандырып коюшту («Семетей»).
КҮЗӨТ II этиш. 1. Кайтаруу, кароолго туруу. [Жылкычылар] кементайларын.
кийишип, мал күзөтө беришти (Байтемиров).
күзөт (зат а.), күзөтү кү зөттө, күзөттү
Кыргыз тилинде көз болуп айтылган сөз татар тилинде күз болуп айтылат. Бирок дайыма эле андай боло бербейт, кээде кыргыз тилинде татар тилиндегидей формасы да кошо жашайт. Алсак, күзө, күзөт сөзүндө татарча куз сөзү айтылат, ага этиш жасооңу -а мүчөсү жана аркылуу мамиленин -т мүчөсү уланып, күзө, күзөт формалары жаралат. Кыргызча формасы боюнча айтканда бул сөздөр көзө, көзөт болмок, бирок андай сөздөр кыргыз тилинде таптакыр башка маани берет. Ошондуктан кыргыз тилинде татар тилиндегидей күзө жана күзөт сөздөрү жаралып, «кароолдо, кара, көз сал» маанисин туюнтуу үчүн колдонулат.
охранно-пожарная сигнализация
Кароол. Күлчорону күзөткө, Аттандырып коюшту («Семетей»). Күн сайын Карач жол карайт, Күзөттө жаткан мергендей («Эл адабияты»).
Кайтаруу, көздөө, кароолго алуу, көз салуу. Короого түшүрүлгөн жүктү күзөтүп отургандардын шыбышы угулду (Абдукаимов).
понуд. от күзөт- II;
караңгы түнгө чейин карыган ата-энеңди жол күзөттүрүп кайда жүрөсүң? где ты ходишь, заставляя своих престарелых родителей в тёмную ночь смотреть на дорогу (ожидая тебя) ?
күзөт этишинин кыймыл атоочу.
күзөт ІІ этишинин кыймыл атоочу.
күзөт этишинин кош мамилеси.
күзөт ІІ этишинин кош мамилеси.
зат. Кароолчу. [ Жапардын] алдынан күзөтчү карыя.. чыга келди (Баялинов).
Кароолчу, күзөтүү милдетин аткаруучу. Асан бир мекемеде күзөтчү болуп иштейт.
күзөтчүлүк, күзөтчүлүк кө