зат. 1. Демократиялык партиянын мүчөсү.
2. Демократияны жактоочу адам.
демократ, демократы, демократты
м.
демократ (1. демократиялык партиянын мүчөсү; 2. демократияны жактоочу адам; 3. уст. тиричиликте демократиялык адатын коё бербеген адам).
1. Демократияны жактоочу. 2. Буржуазиялык демократиялык партиянын мүчөсү.
ж.
демократизация, демократиялаштыруу (кандайдыр бир мамлекет, коом, союздардын курулушуна демократия принциптерин киргизүү же демократия негизинде кайта куруу).
сов. и несов. кого-что
демократиялаштыруу.
сов. и несов.
демократиялашуу.
зат. Демократияны таануу, аны иш жүзүнө ашыруу.
м.
демократизм (демократияны таануу, аны иш жүзүнө ашыруу).
~, ая, -ое
1. демократиялык (демократияга негизделген, демократияны иш жүзүнө ашыруучу);
демократический централизм демократиялык централизм;
2. разг. жалпы элге таандык; жөнөкөй.
~, ая, -ое
см. демократический 2.
демократия;
партиянын ички демократиясы внутрипартийная демократия.
зат. 1. Бийлик элдин колунда болгон мамлекеттик башкаруунун формасы.
2. Кандайдыр бир коллективдин жетекчилик принциби, көпчүлүктүн катышуусу, пикири чечүүчү мааниге ээ болгон.
ж.
1. демократия (бийлик элдин колунда болгон мамлекеттик башкаруунун формасы);
страны народной демократии элдик демократия өлкөлөрү;
буржуазная демократия буржуазиялык демократия;
2. демократия (кандайдыр бир коллективдин жетекчилик принциби, мында - маселени чечүү үчүн бардык коллектив катышат);
внутрипартийная демократия партиялык ички демократия.
ДЕМОКРАТИЯ (гр. demokratia – эл бийлиги, demos – эл, kratos – бийлик) – азыркы түшүнүк боюнча, баш мыйзам менен мыйзамдардын үстөмдүгү, жарандардын эркиндиги менен теңдиги, эл бийлиги менен саясий ырашкерликти, адам укугунун ажыратылбастыгы сындуу көзкараштарды таанууга негизделген мамлекеттик түзүлүш таризи. Өнүккөн эл өкүлчүлүгүнөн турган бийликти бөлүштүрүү менен, республикалык башкаруу аркылуу ишке ашырылат. Д. мамлекет (байыркы Афина) менен бирге пайда болгон. Ал азыркы коомдо азчылыктын укугун чектебеген көпчүлүктүн чын эркин, негизги мамлекеттик органдардын шайламдуулугун, жарандардын саясий эркиндиги менен укугунун бар экендигин, алардын теңдигин, мыйзам үстөмдүгүн, конституциялуулукту, бийликтердин бөлүнүшүн туюндуруп турат. Ал түздөнтүз Д. (негизги чечимдер жалпы элдик добуш берүү, жыйын аркылуу жарандардын түздөнтүз катышуусу менен кабыл алынат) өкүлчүлүк Д-сы (чечимдер шайланма мекемелер – парламент ж. б.) аркылуу кабыл алынат. Д. институттары укуктук мамлекеттерде кыйла толук өркүндөйт.
ДЕМОКРАТИЯ (гр. demokratia – эл бийлиги, demos – эл, kratos – бийлик) – азыркы түшүнүк боюнча, баш мыйзам менен мыйзамдардын үстөмдүгү, жарандардын эркиндиги менен теңдиги, эл бийлиги менен саясий ырашкерликти, адам укугунун ажыратылбастыгы сындуу көзкараштарды таанууга негизделген мамлекеттик түзүлүш таризи. Өнүккөн эл өкүлчүлүгүнөн турган бийликти бөлүштүрүү менен, республикалык башкаруу аркылуу ишке ашырылат. Д. мамлекет (байыркы Афина) менен бирге пайда болгон. Ал азыркы коомдо азчылыктын укугун чектебеген көпчүлүктүн чын эркин, негизги мамлекеттик органдардын шайламдуулугун, жарандардын саясий эркиндиги менен укугунун бар экендигин, алардын теңдигин, мыйзам үстөмдүгүн, конституциялуулукту, бийликтердин бөлүнүшүн туюндуруп турат. Ал түздөнтүз Д. (негизги чечимдер жалпы элдик добуш берүү, жыйын аркылуу жарандардын түздөнтүз катышуусу менен кабыл алынат) өкүлчүлүк Д-сы (чечимдер шайланма мекемелер – парламент ж. б.) аркылуу кабыл алынат. Д. институттары укуктук мамлекеттерде кыйла толук өркүндөйт.
Ишке элдин, коллективдин активдүү катышуусун жана чечүүчү мааниге ээ болгон таасирин камсыз кыла алган башкаруу формасы, саясий түзүлүш, жетекчилик. Элдик демократия мамлекеттеринин ортосунда илим жана маданий жагынан да бекем байланыштар бар.
демократический;
демократиялык республика демократическая республика;
демократиялык централизм демократический централизм.
сын. Демократиянын принциптерине негизделген, демократияны иш жүзүнө ашырган жалпы элге таандык, элдик.
демократиялык
демократиялык кыймыл
демократиялык принцип
демократиялык режим
демократиялык социализм
демократиялык сурооталап
демократиялык централизм
Демократияга таандык, демократия принциптерине негизделген.
демократиячыл
демократиячыл жаштар
demokrattaştıruu
demokratikleştirme