то же, что берирээк (см. бери I 1).

ар.
успех, удача; благодать;
аракет кылса, береке болот погов. будешь действовать - удача будет;
аракети көп, берекеси жок погов. старания много, а успеха нет; хлопот много, толку мало;
колунун берекеси жок у него рука несчастливая;
конок бар жерде береке бар где гость, там и благодать (приглашение случайно прибывшему пожаловать в качестве гостя);
ишиңерге береке, азаматтар! успех делу, молодцы! (пожелание работающим);
береке толсун! успех вашему делу!, да будет благодать полная! (приветствие работающим);
береке силер менен толсун! да будет благодать общая с вами!; желаем и вам того же! (ответное пожелание);
берекем счастье моё, радость моя (ласковое обращение - чаще к ребёнку, но в шутку так может назвать и старик свою старуху);
кудай өмүрүңөргө береке берсин! дай бог вам всякого добра!;
берекеси менен ал- получить что-л. с лихвой, с избытком;
иштин берекесин качырды он испортил дело;
береке тап!
1) спасибо тебе!;
2) придись ко двору! (фраза, завершающая сделку при купле-продаже);
береке тапкыр! желаю тебе всякого добра!;
ошондой кылчы, береке тапкырым! сделай так, моя радость!;
береке таппагыр! чтоб тебе не видать добра!;
алдым, саттым - береке! фольк. купил, продал - пользуйся! (дело сделано, спорить не будем);
кызылга береке! см. кызыл 6.

зат. Молчулук, көпчүлук, арбындык. Жемишти жер бетине сепкен эмгек, Гүлдөтүп берекесин төккөн эмгек (Бөкөнбаев).
♦ Береке табуу — бактылуу болуу, бай болуу, турмушу жакшы болуу. Канчалык чыдамкай болсоң, ошончолук береке табасың (Жантөшев).

bereke
bereket, bolluk

береке
береке тап-

1. Молчулук, жетиштүүлүк, кенендик, кеңчилик. Буурусун менен эккен дыйканчылыкта эмненин берекеси (Убукеев). Кең береке – адамга айран, каймак, Мал береке – тоо-тоодо жаткан жайнап (Шүкүрбеков). Чаначтын берекеси – булуңунда (Сыдыкбеков). || Жакшылык, ийгиликтүү натыйжа Бейлин салып иштесе, Берекеси мына ушу (Тоголок Молдо). Бул сыяктуу адал кызматыңдан береке табарсың (Жантөшев). 2. Таандык м. менен: берекем. Көңүл сезимин, жакшы көргөндүгүн билдирүүдө, эркелеткенде колдонулат. Берекем, медерим, каралдым! – деп Апал жалынып-жалбара берди (Убукеев). Сакадай болгон берекем, Садагаң кетсин энекең (Бөкөнбаев).

благодатный (о том, что приносит пользу, даёт жизненные блага и т.п.);
берекелүү тамак питательная пища;
берекелүү мал выгодный скот (плодовитый и т.п.);
унаа чалдырарлык берекелүү жер место, удобное для того, чтобы попасти коней.

сын. Берекеси бар, үнөмдүү; ар нерсеге мол. Ак төөнүн карды жарылган берекелүү күз. Тапкан оокаты 6ерекелүү.

berekelüü
verimli

bereketli, bol.

берекелүү

благодатный

Берекеге мол, берекеси бар, үнөмдүү. Ак төөнүн карды жарылган, берекелүү күз (Сыдыкбеков). Калем каш сулуу Телегей, Берекелүү турбайбы Эл күткөн сенин ашканаң (Токтогул).

берекелүүлүк, берекелүүлүгү

берекем (сырд.)

неблагодатный (о том, что не идёт на пользу);
берекесиз тамак непитательная пища.

сын. Берекеси жок, үнөмсүз, тар. Берекесиз байлардан Пейил менен күн кетет (Токтогул).

берекесиз

Берекеси жок, үнөмсүз. Берекесиз адамдын пейли кыйын тар болот (Осмонкул).

берекесиздик

изобилие

то же, что береке;
аракеттин берекети бар то же, что аракет кылсаң, береке (см. береке).

берене менен бирдей.

bereket, bolluk.

берекет (береке)

береке менен бирдей. Аракет кылсаң, берекет болот (макал).

Оңолбогур, жарыбагыр деген маанидеги каргыш. - Атаа бечара ай-э! Алиги аракеч ит, береке таппагыр, жедеп эле жүрөгүн түшүрүп салган тура! (Өмүрбаев).

Оңолбогур, жарыбагыр деген маанидеги каргыш. – Атаа бечара ай-э! Алиги аракеч ит, береке таппагыр, жедеп эле жүрөгүн түшүрүп салган тура! (өмүрбаев).

благодать, благодатное время;
жазгы берекечилик благодатное весеннее время.

берекечилик

этот, вот этот;
береки бала вот этот ребёнок;
берегинде вот здесь, вот сюда поближе;
тээ береки или тете береги вон тот.

ат. Бу, мынабу, берки жактагы. Артыкча жубун бузбагандар береки төрт кыз болду (Сыдыкбеков).

береги менен бирдей. Артыкча жубун бузбагандар береки төрт кыз болду (Сыдыбеков).