барда (көздү чоң-чоң ачуу)
(диал.)
ж.
барда, топ, чөбөгө (арак, пиво чыгаруучу өндүрүштөн чыккан таштандылар; малга жем катарында берилет).
Көздү чоң-чоң ачып-жумуу, кирпикти бекем-бекем ирмеп алуу. Бака тостоңдото көзүн бардап-бардап ачып жумуп тамашага чалгысы келди (Бейшеналиев).
то же, что барпайган (см. барпай-).
Башаламан, иретсиз, чаржайыт.
ир. южн.
(употребляется при встрече, когда справляются о здоровье) здоровый, бодрый.
бардам (учурашканда)
(диал.)
Алдуу, кубаттуу, күчтүү. Кээ бирөөнүн малы көп. Бардам кылдың, дүнүйө (Барпы).
диал. Жетишкендик, колдо болгондук, барчылык.
тяньш.
то же, что табарсык;
эр барданы бек болсун, ат барданы бош болсун погов. пусть у молодца мочевой пузырь будет крепким, а у коня - слабым (чтобы не было задержания мочи).
диал. Табарсык. Эр барданы бек болсун, ат барданы бош болсун (макал).
Бир атаар мылтык. Бир жүз сексен бардаңке, Ыбырайым басканы («Эл адабияты»). Машалуу мылтык болсо да Бардаңкеден бат атып («Эл адабияты»).
ир.
имущий, зажиточный;
бардар киши или колунда бардар киши зажиточный человек.
сын. Оокаттуу, мал-мүлктүү, бай. Колунда бардар киши. Бардардын балдарындай айыл арасына чуу салып ойноп жүргөн бир да бала жок (Жантөшев).
Оокат-тиричиликтүү, мал-мүлктүү, колунда бар. Бардарлардын балдарындай айыл арасына чуу салып ойноп жүргөн бир да бала жок (Жантөшев).
өзүн колунда бар, оокат-тиричиликтүү катарында көрсөтүүгө аракет кылуу. – Эмне ичесиң? – деди Аргынбай, ашканага киргенде бардарсынып(«Чалкан»).
1. знергия, сила, выносливость (принимая во внимание и внешний вид);
бардашы журттан бөлөкчө фольк. его сила бесподобна;
2. терпение, терпеливость;
бардаш кылып тур- терпеть, выносить, терпеливо переносить что-л.;
бардаш бир кылдың билинбей, балдарыңдан түңүлбөй фольк. ты проявил особую терпеливость, не выдавая себя и не отрекаясь от детей своих.
диал. 1. Күч-кубат, дем, кайрат. Бардашы журттан бөлөкчө. 2. Токтомдуулук, сабырдуулук. Бардаш кылуу. Бардаш жок болсо жигитте Пайдасыз тиричиликте («Эл адабияты»). Бардаш кыл, азап тартпасын, Баланы, балам, бизге бер («Эл адабияты»).
1. энергичный, сильный, выносливый;
2. терпеливый.
диал. 1. Күч-кубаттуу, чыдамдуу, кайраттуу. Бардаштуу жигит. 2. Токтоо, сабырдуу. Бардаштуу болуу.