доносчик (иногда под этим понимается и наводчик-провокатор: наведёт, а потом сам же донесёт);
уурунун бир бети кара, айгактын эки бети кара погов. у вора одна щека черна, а у доносчика (двурушника) обе;
жаман айгак жанынан тартат погов. плохой доносчик из своего кармана расплачивается;
айгакка алты таяк погов. доносчику шесть палок;
айгактын түбү ууру погов. в доносчике кроется вор;
ууру коркот айгактан погов. вор боится доносчика;
таш айгак южн. молотильный камень.

зат. Сөз ташуучу, чагымчы. Жаман айгак жанынан тартат (макал). Айгакка алты таяк (макал). Жандими жансыз айгак бар, жан бергенден тартынбайт (Тоголок Молдо).

айгак, айгагы, айгакка

донос

Кандайдыр бир кылмыштуу ишке бирге катышып же аны көрүп-билип, кийин аны айтып берип, айыбын ачып, күнөөнү мойнуна коюп берген кишини айгак дейт. Бул сөз ай+гак деген эки морфемадан турат. Анын ай уңгусу байыркы түрк тилинде азыркы айт сөзүнүн маанисин берген (ДТС, 25). Ошол сөзгө атооч жасоочу -гак мүчөсү уланып, айгак сөзү жаралган. Мындай -гак мүчөсү кускак, туткак сыяктуу учурларда көнүмүшкө айланган сапатты билдирет. Ошону менен бирге баткак, сайгак, таңгак, сойгок деген сыяктуу сөздөрдө этиштен зат атооч сөздөрдү жасайт.

Бирөөнүн кылган кылмышын, уурулугун айтып, элге билдирип коюучу. Жаман айгак жанынан тартат (макал). Түн ичинде жаккан оту ал үйдүн айгагы (Токомбаев).

айгаксыз

айгактуу

айгакчы