ашык

I зат. 1. Сүйгөн адам. Ашык жары Кишимжан Ак үйдөн чыкты керилип («Олжобай менен Кишимжан»). Ашыгым жоону жеңип, мөөрөй алган (Нуркамал).
2. Абдан берилгендик. Жан жүрөктү өнөргө Ашык кылган мугалим (Бөкөнбаев).
АШЫК II зат. Чүкө. Ашык атып ойногон, Балдар аман жатабы? («Семетей»).
♦ Ашыгы алчы туруу — иши оңолуу, оңтой берди болуу. Эгиндүүлөрдүн ашыгы алчы туруп, өтө кылдаттык менен туйтуна башташты (Абдукаримов). Кызыл ашык — буттун башы менен шыйрактын төмөнкү учунун кошулган жери.
АШЫК III такт. 1. Артык, көп, арбын. Эпкиндүү келин Бурмажан, нормасын ашык бүтүргөн (Осмонкул).

1. 2.                  Белгилүү бир чектен, нормадан четке чыгып кеткен, ашкере. Ашык сөздү сүйлөбөй азыраак гана тыным ал (Бөкөнбаев). Сергей эмнегедир «ашык айтып «Кошумбу» деген кишиче чочуп, сөзүн айтпай токтоло калды (Сыдыкбеков)
2. 3.                  Жогору, өйдө. Өлгөн жолборстон тирүү чычкан ашык (макал).

АШЫК IV этиш. Шашуу, шашылуу. Ашыккан ашка бышкан (макал). Өзүм да билбейм, ашыгып сүйлөдүм (Сыдыкбеков).