этиш. 1. Көкүрөгүн бир аз көтөрө аркасын көздөй ийиле отуруу, бир аз чалкалай түшүү. Тайдай-Кара да чалкая олтуруп, короодой сыр аякты көтөрүп, кымыз жутуп жаткан (Сыдыкбеков).
2. Кенен, бир аз чалкак тартуу, жогору жагы кериле жыйылыңкы тартуу. Мына чалкайган, Суусамырдын маңдай-тескейи көз алдыга келди (Каимов). [Зарыл] кыздар болуп сейилге чыгышып, чалкайган төрдө жүрүптүр (Сыдыкбеков).
3. өт. Көтөрүлүү, кекирейүү, бой көтөрүү. Эңкейгенге эңкейгин, башың жерге тийгенче, чалкайганга чалкайгын, төбөң көккө тийгенче (макал).
1. (о пологой местности) широко, величественно раскинуться;
чалкайган мал жайыттары широко раскинувшиеся пастбища;
чалкайган кең түз обширная равнина;
жылга тартып, кең төрлөр чалкаят вдоль ложбины раскинулись обширные горные пастбища;
2. перен. (о полном, громадном) принимать важный вид;
Опол тоодой чалкайып, чоң муруту калкайып фольк. (богатырь) будто Опол-гора, важно выставился, огромные усы его отвисли;
ээрде чалкая берип продолжая сидеть в седле, важно откинувшись;
желини карыш бээлериң желеде турат чалкайып стих. твои кобылицы с громадными сосками важно стоят у привязи (см. желе I 2);
3. перен. важничать, зазнаваться, задирать голову;
эңкейгенге эңкейгин, башың жерге тийгенче;
чалкайганга чалкайгын, төбөң көккө тийгенче погов. пред тем, кто склоняется, склонись до земли; пред тем, кто задирает голову, задирай и ты до неба;
"байбиче" десем, мактанба, "каным" десем, кайкайба! өз алдыңдан чалкайба! фольк. если я тебя назову "байбиче" (см.), не хвались, если назову "ханум", не возгордись, сама перед собой не важничай.
1. Көкүрөгүн бир аз көтөрө аркасын көздөй ийиле отуруу, бир аз чалкалай түшүү. Тайдай-Кара да чалкая олтуруп, короодой сыр аякты көтөрүп, кымыз жутуп жатты (Сыдыкбеков). 2. Кенен, бир аз чалкак тартуу, жогору жагы кериле жыйылыңкы тартуу. Мына чалкайган Суусамырдын маңдай-тескейи көз алдыга келди (Каимов). Зарыл кыздар болуп сейилге чыгышып, чалкайган төрдө жүрүптүр (Сыдыкбеков). 3. өт. Көтөрүлүү, кекирейүү, бой көтөрүү. Эңкейгенге эңкейгин, башың жерге тийгенче, чалкайганга чалкайгын, төбөң көккө тийгенче (макал).
понуд. от чалкай-;
курсактарын чалкайтып, уй чубады бир канча фольк. прошли гуськом коровы, выпятив свои огромные животы.
чалкай этишинин аркылуу мамилеси.
слегка выпятившийся, отклонившись назад;
чалкайыңкы курсагың, чалым, сенин атың ким? фольк. как зовут тебя, пузатенький старик?
Кичине чалкагай тарткан, чалкайып турган. Курсагы чалкайыңкы тартуу.