1. крестец, задок; курсагы учасынын тышында, куйругу кулагынын учунда загадка брюхо его поверх крестца, хвост его на концах ушей (отгадка комуз); 2. сев. почечная часть конской туши; южн. (местами) почечная часть овечьей или козьей туши; учаны, кадырлув деп, эркектерге, дөштү аялдарга беревиз южн. почечную часть, считая лучшей (букв. почётной), подаём мужчинам, грудинку - женщинам; бейли жакшы кең болсо, майы калың учадай стих. (хозяйка) с добрым нравом и щедрая подобна жирной почечной части (конской туши); 3. спинка (пальто, пиджака); кудай учаңан ургур! проклятие порази тебя бог в крестец!
зат. Жетим арка менен чычаңдын ортосуна жайланышып, эки жамбашты бириктирип туруучу туташып кеткен омуртка жана дененин ушул бөлүгү (көбүнчө жылкыга карата). Учаны алыңыз, жол сиздики (Жантөшев).
: 1. учантеңиз — учу-кыйры жок. чексиз. Учан теңиз көп журтум, Угуп көөнү жаркыган (Тоголок Молдо).
2. Кийимдин (мис., пальто, бешмант ж. б.) эки өңүрүнүн ортосуна келген аркасы, арткы бөлүгү.
Учу-кыйры жок, чексиз, көп. Айша апа ат жалынан көзүн албай, өзүнчө учан теңиз ойдо келет (Даникеев). Сиз айткандай учан теңиз калың калайыкка белгилүү эрке аты Тоголок Молдо көчөсү аталды (Бейшеналиев).
1. Уч-кыйырына көз жеткис, чексиз, сан жеткис. Учан теңиз, даркан талаа (Даникеев). Учан теңиз мал союп, Мейман кылып күтүптүр («Эл адабияты»). Айша апа ат жалынан көзүн албай, өзүнчө учан теңиз ойдо келет (Даникеев). Сиз айткандай учан теңиз калың калайыкка белгилүү эрке аты Тоголок Молдо көчөсү аталды (Бейшеналиев). Учан теңиз көп журтум, Угуп көөнү жаркыган (Тоголок Молдо). 2. Кийимдин (мис., пальто, бешмант ж. б.) эки өңүрүнүн ортосуна келген аркасы, арткы бөлүгү.
Кудай алгыр, акылсыз жаман деген мааниде наалат айтуу, тилдөө маанисинде колдонулат. Учаңдан ургур! Айдараалы жел өпкө эле. Өзгөчө бозого тоюп алганда бул айылда ал мушташпаган киши калчу эмес (Абдукаримов).
несов. в чём 1. (принимать участие) катышуу; участвовать в выборах шайлоолорго катышуу; 2. (иметь долю, пай) катышуу, орток болуу, үлүштөш болуу, шерик болуу.
ср. 1. (соучастие, сотрудничество) катышуу; деятельное участие в общественной жизни коомдук турмушка ишкердүүлүк менен катышуу; при участии (с участием) кого-л. бирөөнүн катышуусу менен; концерт с участием лучших артистов мыкты артисттердин катышуусу менен болгон концерт; 2. (обладание долей в каком-л. деле) катышуу, ортоктош болуу, үлүштөш болуу, шерик болуу; 3. (сочувствие) каралашуу, ортоктошуу, жардамдашуу; проявить участие каралашуу; слушать с живым участием ортоктошуп кызыгып угуу.
сов. что 1. (сделать чаще) көп (жыш) кылуу, кайталай берүү; он участил свои посещения ал көп келүүчү болду; 2. (ускорить) тездетүү, ылдамдатуу; участить темп игры оюндун темпин тездетүү.
м. 1. катышуучу; участник Великой Отечественной войны Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу; участник экспедиции экспедициянын катышуучусу; участник соревнования мелдештин катышуучусу; 2. (обладатель доли в каком-л. деле) катышуучу, шерик, орток.
КАЙРЫМДУУЛУК ИШИНИН КАТЫШУУЧУЛАРЫ – кайрымдуулук иштерин жасаган, анын ичинде иштеп жаткан кайрымдуулук уюмдарын колдоо же жаңысын түзүү жолу аркылуу көмөк көрсөткөн жарандар менен юридикалык жактар, ошондой эле алардын кызыкчылыгы үчүн кайрымдуулук иштери жасалган жарандар менен юридикалык жактар.
БИЛИМ БЕРҮҮ ЖҮРҮМҮНҮН КАТЫШУУЧУЛАРЫ – окуучулар (тарбиялануучулар), мугалимдер, билим берүү уюмунун окутуу-жардамдашуу жана башкаруу кызматкерлери, окуучулардын ата-энелери (мыйзамдуу өкүлдөр).
ӨНӨРЖАЙЛЫК-КАРЖЫ ТОБУНУН КАТЫШУУЧУЛАРЫ – өнөржайлык-каржы тобун (ӨКТ) түзүү жөнүндөгү келишимге кол койгон юридикалык жактар, алар тарабынан уюштурулган борбордук ӨКТ компаниясы, болбосо ӨКТ түзгөн негизги же туундуу коомдор.
Төлөө системасынын катышуучусу (Payment system participant/ member) —Коммерциялык банктар жана башка финансы-кредит мекемелери, финансы-кредиттик эмес уюмдар жана төлөм системасынын оператору менен түзүлгөн келишимдин негизинде Кыргыз Республикасынын аймагында калкка кызматтарды сунуштаган башка уюмдар. Төлөм системасынын катышуучусу анын оператору болушу мүмкүн, эгерде төлөм системасынын иши катышуучу тарабынан камсыз кылынган болсо.
зат.1. Өзүнчө бир бөлүк жер. Курулуштун устасы Матвеев участоктун жайын түшүндүрүп жатты (Сасыкбаев).
2. Администрациялык-территориялык жагынан же өндүрүштүк жактан бөлүнгөн жер, бөлүк. Шайлоо участогу. 3. Кандайдыр бир иштин тармагы, бөлүгү. Саясий агитация — партиялык иштин эң маанилүү участогу («Коммунист»).
м. 1. участок (өзүнчө бир бөлүк жер); земельный участок жер участогу; приусадебный участок короо алдындагы участок; там арка; 2. участок (администрациялык жагынан бөлүнгөн жер); избирательный участок шайлоо участогу; врачебный участок врачтык участок; 3. (часть поверхности) жер; поражённый участок кожи теринин бузулган жери; 4. перен. (область, сфера) бөлүк, жер; важный участок работы иштин олуттуу, орчундуу бөлүгү; 5. воен. участок, бөлүк; участок обороны полка полктун коргонуу участогу; 6. уст. (отделение городской полиции) участок (шаардык полициянын бөлүмү).
ж. тагдыр, жазмыш, көргүлүк; разделить участь кого-л. бирөөнүн көргүлүгүнө ортоктош болуу; подчиниться своей участи жазмышка баш ийүү; печальная участь кайгылуу тагдыр.
~, аяся, -ееся 1. прич. отучиться; 2. прил. окуучу; учащаяся молодёжь окуучу жаштар; 3. в знач. сущ. м., ж. окуучу; учащиеся закончили занятия окуучулар сабакты аякташты.