этиш.1. Бирөөдөн жооп алыш, бир керсе жөнүндө айттырыш үчүн суроо кылып кайрылуу. Он бешинчи заводдун Устасы экен сурасам (Осмонов). «Атың ким?» деп сурадым. Жаңылык сурайлычы.
2. Бир нерсе алуу же кандайдыр бир башка максат, иш боюнча өтүнуп кайрылуу, сурануу. Сурап ичкен тамагың, Суу ичкен менен барабар (Токтогул). Ар кимден жол сурап, кайда барарын, кайсы жолго түшөрүн билбей адашып жүрүштү («Ала-Тоо»). Эл алдына келип кечирим сураса болбойт беле (Байтемиров).
3. Бийлик жүргүзүү, башкаруу. Түбү сурап эл бийлеп, Жеп келгенден болбогун (Барпы). Эл сураган Алтыбай Эң эле адил шер болсо («Эр Табылды»).
♦Колунсуроо — аялдыкка алуу үчүн сунуш кийирүү. Айлана-тегеректен кийинки убактардын ичинде бир далай эле жуучулар келип анын колун сураган болчу (Абдукаримов).
1. спрашивать; просить; сурай-сурай Мекеге барат погов. расспрашивая, до Мекки доходят; язык до Киева доведёт; сураба 1) не спрашивай; 2) перен. что надо!, хорошо!; сурап бергенче, уруп бер погов. чем давать спрашивая, (лучше) дай побив (не следует спрашивать, например, гостя, хочет ли он есть, а нужно подать и настаивать, чтобы ел); сурап ичкен - суу ичкен погов. есть выпрашивая, всё равно, что пить (одну) воду; сурап ичкен тамагың, суу ичкен менен барабар фольк. твоя еда, которую нужно выпрашивать, равна питью (пустой) воды; сөз сура- просить слово; сурап алма кат письмо до востребования; 2. повелевать, управлять; эл сура- управлять народом; жашын сура- мучить, тиранить; отунчу, суучу кылайын, мүшкүл салып кыйнайын, тирүүлөй жашын сурайын фольк. я её заставлю собирать топливо и носить воду, буду мучить её мучительски, я буду нещадно тиранить её; ооруну сура- навещать больного.
1. Бирөөдөн жооп алыш, бир нерсе жөнүндө айттырыш үчүн суроо кылып кайрылуу. Он бешинчи заводдун Устасы экен сурасам (Осмонов). «Атың ким» деп сурадым. Жаңылык сурайлычы. Сурабагын неге деп, баарын кечтим, Жадап бүкүр бүтпөгөн үтүрлөрдөн (Чотурова). 2. Бир нерсе алуу же кандайдыр бир башка максат, иш боюнча өтүнүп кайрылуу, сурануу. Сурап ичкен тамагың, Суу ичкен менен барабар (Токтогул). Жараткан Алла бар кудай, Жардамды сенден суранам (Казыбек). Ар кимден жол сурап, кайда барарын, кайсы жолго түшөрүн билбей адашып жүрүштү («Ала-Тоо»). Эл алдына келип кечирим сураса болбойт беле (Байтемиров). 3. Бийлик жүргүзүү, башкаруу. Түбү сурап эл бийлеп, Жеп келгенден болбогун (Барпы). Эл сураган Алтыбай, Эң эле адил шер болсо («Эр Табылды»).
ар. (см.сурапыл; видимо, здесь смешение - Исрафил ангел, который должен возвестить о конце мира и исрафин серафим) слово, употребляющееся только в форме сравнения; сурайылдай 1) чудовище, страшилище; сурайылдай болгон! бран. ух ты, чудище!, ух ты, негодник!; 2) (о девушке, молодухе) красивая, стройная.
1. допрос, дознание; күбөлөрдөн сурак алуу допрос свидетелей; сурак алынды был снят допрос; 2. правление; власть; Кокон сурак ист.сев. Кокандское правление (время до присоединения Киргизии к России, когда она находилась под игом кокандских ханов); ак жеринен айдамак, адал жерден кармамак - ушундайбы сурагың?! фольк. ссылать невинного, хватать невиноватого - таково ли твоё управление? сурак кыл- править, управлять (народом, страной); кимге кетти сурагың, кимден өчтү чырагың? фольк. к кому перешла твоя власть? кто погасил твой светильник? сурак бер- быть подвластным; калкы тыргоот, манжууга кантип сурак беребиз? фольк. как мы можем быть подвластны народу торгаутов и маньчжуров? сурак бербеген неподвластный.
зат.1. Тергөө, тергөө жүргүзүү. Сот алды байды суракка, Сүйүндүм ошол убакта (Калык).
2. Бийлик, башкаруу. Кайрат менен кол сунуп, Алдык колго суракты (Осмонкул). Түбүнөн бери жок кылгын Мурункунун сурагын (Токтогул).
СУРАК – процесстик укукта укук коргоо органдарынын ыйгарым укуктуу кызмат адамдарынын (мыйзамда каралган тартипте) мыйзамда көрсөтүлгөн жактардан аныктоого жатуучу жагдайлар тууралуу жана анын сурак же сот ишининин протоколунда, анын тиркемелеринде схема, аудио-, кино-, көрмө-жазуу, ошондой эле сурак берген тараптан алынган маалымат менен катталган маалыматты далдаштыруу күбөлүгү түрүндө маалымат алуу.
1. Тергөө, тергөө жүргүзүү. Сот алды байды суракка, Сүйүндүм ошол убакта (Калык). 2. Бийлик, башкаруу. Кайрат менен кол сунуп, Алдык колго суракты (Осмонкул). Түбүнөн бери жок кылгын, Мурункунун сурагын (Токтогул).
1. ведущий допрос; разг. следователь; 2. правитель; повелитель; 3. рел. два ангела, якобы с пристрастием допрашивающие умершего сразу же после погребения (см.Мүңкүр II).
зат. сүйл. Сурак жүргүзүүчү, тергөөчү. Түн ортосунда түрткүнчүк болуп суракчылардын алдында отурган адамдын абалы кандай болору ар кимге белгилүү («Советтик Кыргызстан»).
сүйл. Сурак жүргүзүүчү, тергөөчү. Түн ортосунда түрткүнчүк болуп суракчылардын алдында отурган адамдын абалы кандай болору ар кимге белгилүү («Советтик Кыргызстан»).
query (noun)
A formalized instruction to a database to either return a set of records or perform a specified action on a set of records as specified in the query.
экон. Сатып алуучулар жөндөмдүүлүгү менен бекемделген керектөөлөр. Кандайдыр бир иш боюнча расмий түшүнүк талап кылуу, мисалы, депутаттын суроо-талабы.
query design (noun)
All elements included in the Query window, such as tables, criteria, the order in which fields are arranged, and so on. The design also specifies whether Auto Query is turned on, and whether you can edit the source data.
make-table query (noun)
A query (SQL statement) that creates a new table and then creates records (rows) in it by copying records from an existing table.
1. расспрашивать; биз алардын дайынын сурамжылап таппай жүргөнбүз о том, где они и что они, мы расспрашивали, но установить не могли; 2. просить (милостыню) во многих местах.
сурамжылоо сурамжылоо жолу сурамжылоо картасы сурамжылоо критерийлери сурамжылоо мөөнөтү сурамжылоо принциптери сурамжылоо шарты сурамжылоо ыкмасы сурамжылоонун түрлөрү
СУРАМЖЫЛОО – ыкчам иликтөө кызматкеринин иликтенип жаткан окуянын иш жүзүндөгү маалыматтары жана ага тиешеси бар адамдар жөнүндө бирдеме белгилүү болгон жаран менен жеке аңгемелешүүсүн билдирген, ыкчам-иликтөө чараларынын бири. Жарандарды С-го алар өз ыктыярлары менен макул болгондо гана жол берилет. Козголгон кылмыш-жаза иши болбогон учурда ал жарандарды С. жашаган жерлери боюнча милицияга же дагы башка укук коргоо органына чакыруусуз жүргүзүлөт. Сурамжылануучуларга алардын күбө катары чакырылып жатканы жөнүндө чакыруу кагаздары жөнөтүлбөйт жана алар күбө болуп саналашпагандыктан, көрсөтмө берүүдөн баштарткандыктары же билип туруп жалган көрсөтмө бергендиктери үчүн жоопкерчиликтери тууралуу эскертилишпейт. С. жыйынтыктары жөнүндө ыкчам иликтөө кызматкери кол койгон маалымдама түзүлөт.
возвр. отсура- 1. проситься; спрашиваться; испрашивать; дем алышка суранат он просится в отпуск; эки күнгө сурандым я отпросился на два дня; суранса - суранып, суранбаса жөн эле кете берет спросится, так спросится, а то и просто без спроса уходит; алардын отурушун суранып попросив их сесть; мен сизден суранам я вас прошу; 2. попрошайничать.
понуд. отсура-; ат суратып жиберди он прислал (или послал) кого-л. попросить коня; суратпай айтты он сказал сам, не заставляя спрашивать себя; суратпай берди он дал, не дожидаясь, когда попросят; суратпай айткын расскажи, не дожидаясь просьбы, вопросов; эл сурат- поручить или доверить управлять народом.
взаимн. отсура- расспрашивать друг друга, справляться о здоровье друг друга; келиндер менен амандык сурашып, кол алышат они здороваются за руку с молодухами, справляясь о здоровье; сурашпай табышкан неодобр. они (дурные люди: воры, пьяницы и т.п.) нашли друг друга без расспросов.
этиш. Иликтөө, суроолор берүү, сурамжылоо, ар кимден сурап, билүүгө аракет кылуу. Тапкычтап сураштырганыбызда да алардын Ошко келгендиги чын болуп чыкты (Жантөшев). Бейшекеден борбордогу жаңылыктарды сураштырды (Бейшеналиев).
Иликтөө, суроолорду берүү, сурамжылоо, ар кимден сурап, билүүгө аракет кылуу. Тапкычтап сураштырганыбызда да алардын Ошко келгендиги чын болуп чыкты (Жантөшев). Бейшекеден борбордогу жаңылыктарды сураштырды (Бейшеналиев).