Киргизско-русский словарь Юдахина
себеп I
ар.
причина;
эмне себептен по какой причине, почему;
жаан-чачындар же башка себептер менен түшүндүрө албайсың ни атмосферными осадками, ни другими причинами не объяснишь;
жөнү бар себеп уважительная причина;
себеби... а причина тому..., а это потому...;
анткен себебим... а это я сделал (или поступил так) потому...;
себеп багыныңкы грам. придаточное обстоятельства причины.
себеп II
снадобье, лекарство; верное снадобье;
кадимки баатыр Карадөө себеп издеп калыптыр фольк. настоящий богатырь Карадеу начал искать снадобье;
айлаң келсе, бере көр ажалга себеп дарыңды фольк. если сможешь, то дай верное снадобье от смерти;
ажалдуупасебеп жок погов. от смерти (букв. тому, кому пришёл смертный час) снадобья нет;
"себеп" деген бир дары умачтай көздү аччу эле фольк. лекарство, называемое себеп, исцеляет полностью (букв. совершенно открывает глаза);
эбеп-себеп лекарство-снадобье;
эбеп-себеп дарыны так ошондо алдырган, бир бергенде дарысын ооруган жери басылат фольк. лекарство эбеп-себеп он вот тогда достал, дашь только раз того лекарства, и больное место успокаивается (см. эбеп);
себеп ээси (в эпосе) врачевательница;
ооруган жерди баскыла, себеп ээси энелер фольк. больное место успокойте, матери-врачевательницы.

Толковый словарь кыргызского языка (1969)
зат. 1. Кандайдыр бир нерсенин, окуянын, натыйжанын келип чыгыш же пайда болуш шарты. Ышкынаалынын уктап кетишине себеп бар, кечеги түнү үйүнө конок келип, күү-күү менен таңдын атканын сезбей калган (Байтемиров). Мунун бардыгынын негизги себеби эмнеде? (Каимов).
2. Түрткү, жардамчы; шылтоо. Ашырды кенде иштеттирип, өнөр жолуна салууга ошол Егор Иващев себеп болгон (Сасыкбаев).
♦ Эбепке-себеп болуу — айла, даба,. шыба болуу.

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
1. Кандайдыр бир нерсенин, окуянын, натыйжанын келип чыгыш же пайда болуш шарты. Ышкынаалынын уктап кетишине себеп бар, кечеги түнү үйүнө конок келип, күү-күү менен таңдын атканын сезбей калган (Байтемиров). Мунун бардыгынын негизги себеби эмнеде? (Каимов). 2. Түрткү, жардамчы, шылтоо. Ашырды кенде иштеттирип, өнөр жолуна салууга ошол Егор Иващев себеп болгон (Сасыкбаев). Себеп көп, кабак чытып кейишиме, Жээгиңде жетимсиреп жалгыз турам (Байгазиев).

Киргизско-русский словарь Юдахина
ир.
1. виновник; фактор;
себепкер бол- явиться причиной, быть виновником чего-л.;
2. то же, что себепкор;
эң себепкер, дарыгер, кылдатты таап алгамын фольк. я нашёл искуснейшего целителя, изготовителя снадобий.