этиш. 1. Мурун аркылуу демди ичке тартып, бир нерсенин жытын алуу. Гүлдү жыттап кармап турдуң кичине, Ойлодуң да, салдың китеп ичине (Нуркамал). Жыттасам моокум кандырат, Жыпардуу бүрүн ачканда (Тоголок Молдо).
2. Өөп, жытын алып эркелетүү. Саамайымдан сылап, жыттап кагылат, «Өтпөсүн » деп ысык күндүн аптабы (Осмонкул). Курсагы менен күлкүсү, Баланын жоктур -санаасы, Ата-энеси жыттаса, Анык чыгат капасы (Токтогул).
¨ Көчүгү жер жыттабоо — бир жерге тынч алып отурбоо, жаны тынбоо. Чаргын.. көчүгү жер жыттабай, өндүрүштө демилгелей берет (Сыдыкбеков).
1. нюхать;
2. ласкать, целовать (при целовании, особенно ребёнка, одновременно производится вдох носом);
анын алкымынан шуу дегизе жыттап, чоп дегизип өптү она, приложившись к шее, с шумом потянула носом и звонко поцеловала;
тамагыңдан, балам-ай, такылдатып жыттайын фольк. я тебя, дитя моё, в шею (букв. в горло) крепко поцелую;
оң бетинен бир жыттап, сол бетинен бир жыттап фольк. в правую щёку (ребёнка) она раз поцеловала, в левую щёку раз поцеловала.
1. Жыт алуу органдары, сезими аркылуу бир нерсенин жытын алуу, жытын сезүү, искөө. Гүлдү жыттап кармап турдуң кичине (Нуркамал). Алымкул жалбыздан бир тутам жулуп алып жыттай баштады (Абдукаримов). 2. Эркелетүү, жакшы көрүү. Баланын жоктур санаасы. Ата-энеси жыттаса, Анык чыгат капасы (Токтогул).
многокр. от жытта-;
баланы бооруна кысып, жыттагылап жатып, көзүнүн жашына ээ боло албай калды прижав ребёнка к груди, целуя его, обливалась слезами.
нюханье;
алакан жыттамай выпить "под ладонь" (выпить, а вместо закуски понюхать свою ладонь);
такыя жыттамай выпить "под тюбетейку" и др. (соотв. русскому выпить "под язык").
жытта этишинин өздүк мамилеси.
возвр. от жытта-
пахнуть, издавать запах; отдавать чем-л.;
куйкалаган шыйрак жыттанып турат пахнет потом;
жыпар жыттанат благоухает;
пыяз жыттанат пахнет лухом, отдаёт луком;
алтымыш батман буудай жеп, дан жыттанган чоң Жолой фольк. поедая (за один раз) шестьдесят батманов (см. батман) пшеницы, хлебом пахнет великан Джолой (см. жолой 2).
жыттан-, жыттанба, жыттанган
Жыт чыгаруу, жыты билинүү, жыт берүү. Тегирмендин ичи кызыткан дан жыттанат (Сыдыкбеков).
жыттан этишинин кыймыл атоочу.
жытта этишинин аркылуу мамилеси.
понуд. от жытта-
1. дать понюхать; заставить понюхать;
нас жыттатыңыз дайте понюхать насвая;
2. дать поцеловать, заставить поцеловать (см. жытта- 2).
жытта этишинин аркылуу мамилеси.
взаимн. от жытта-;
аттар жытташып, баштарын чайкашты лошади обнюхали друг друга и помотали головами;
мойнунан жытташып (о родственниках или близких друзьях-мужчинах после долгой разлуки) целовать друг друга в шею (см. жытта- 2);
мекиренип жытташ- целоваться, тихо и радостно покрякивая (см. мекирен- 1);
эки дос кайра жытташты, эриккенин чыгарып фольк. два друга опять поцеловались, разогнав тоску.