Киргизско-русский словарь Юдахина
жить, проживать; обитать; водиться;
Текести жердедик мы жили на Текесе;
жердеген жери Талас место, где он живёт,- Талас;
кимдин жерин жердесең, ошонун ырын ырда погов. на чьей земле живёшь, того и песню пой; на чьём возу сижу, того и песенку пою;
жердей көр ошол жериңди, кутө көр кыргыз элиңди фольк. живи на том своём месте, заботься о своём киргизском народе.

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
Белгилүү бир жерде жашоо, белгилүү бир жерде туруу, ошол жерди мекендөө. Биз кыргызбыз, Ала-Тоону жердеген (Маликов). Ат-Башы, Нарынды жердеп, Омокан деген өткөн экен («Эр Табылды»). Бул арада илбээсин жок жердеген (Токомбаев).

Фразеологический словарь кыргызского языка (2015)
Абдан катуу тилдөө, абийрин кетирүү, жер-жеберине жетип аябай жемелөө. Акунжанды жерден алып көргө уруп, күн сайын Эрке кыздын көзүнө суук көргөзө берди (Байтемиров). Күйөө баласын эми жерден алып, көргө уруп, жамандап жүрдү (Садыбакасов).

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
Абдан катуу тилдөө, абийрин кетирүү, жер-жеберине жетип аябай жемелөө. Акунжанды жерден алып көргө уруп, күн сайын Эрке кыздын көзүнө суук көргөзө берди (Байтемиров). Күйөө баласын эми жерден алып, көргө уруп, жамандап жүрдү (Садыбакасов). В.: Жерден алып, жерге уруу. Мукан ачуусу келип, Сайраны жерден алып, жерге уруп жатты (Саатов). Анын жер-жеберине жетип, жерден алып, жерге уруунун бизге кереги эмне? («Чалкан»). Көрдөн алып, жерге уруу. – Тигини карасаң! – Ороңбай көзүн чанагынан чыгара карап, Чоңбашевди көрдөн алып жерге урду («Чалкан»). Жерден алып, көргө салуу. Атам «менин бир эле балам болобу» деп бечара апамды жерден алып көргө салат («Советтик Кыргызстан»). Бечара Бүбүнү жерден алып, көргө салат (Сыдыкбеков). Көрдөн алып, көргө салуу. Тилдептир көрдөн алып, көргө салып (Турусбеков).

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
Бирөөгө тике, түз карай албай, башын салып төмөн караган абалда болуу (көбүнчө абдан уят болгон же күнөөлүү, кылмыштуу болгон учурларга карата). Ошондо да жерден башын албай, жакындарынын караанын көрөр бекемин деп кыңк этпейт (Абдукаимов). Ал биз кетер кеткиче башын жерден алган жок («Ала-Тоо»).

Фразеологический словарь кыргызского языка (2015)
Бирөөгө тике, түз карай албай, башын салып төмөн караган абалда болуу (көбүнчө абдан уят болгон же күнөөлүү, кылмыштуу болгон учурларга карата). Ошондо да жерден башын албай, жакындарынын караанын көрөр бекемин деп кыңк этпейт (Абдукаимов). Ал биз кетер кеткиче башын жерден алган жок («Ала-Тоо»).

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
Чоңоюу, өсүп жетилүү, эрезеге жетүү. Балдары да жерден боорун көтөрүп, мал-салды өз бет алдынча багууга жарап калышты. (Үмөталиев). Эңкейген карт баба жерден боорун көтөргөн неберелерине акылдашты (Бейшеналиев). Тагдыр аны жерден боорун көтөргөндө эле комуздан өмүрүндө ажырабай турган бир окуяга туш кылды (Каимов). В.: Жерден боорун алуу. Жерден боорун ала элек балдарына ким эмне жазат (Айтматов).

Фразеологический словарь кыргызского языка (2015)
Чоңоюу, өсүп жетилүү, эрезеге жетүү. Балдары да жерден боорун көтөрүп, мал-салды өз бет алдынча багууга жарап калышты. (Үмөталиев). Эңкейген карт баба жерден боорун көтөргөн неберелерине акылдашты (Бейшеналиев). Тагдыр аны жерден боорун көтөргөндө эле комуздан өмүрүндө ажырабай турган бир окуяга туш кылды (Каимов).

Фразеологический словарь кыргызского языка (2015)
Эмне кылса да, кандай болсо да (сөзсүз табуу же орундатуу маанисинде). Ошол эле күнү булардын старчыны Кыдык деген келип: «Жерден чукусаң да табасын,» - деп, эки кой, бир серке чыгым салышты да кетишти (Жантөшев). Бирок, бизден калып кутулуп кетем деп ойлобо, жерден чукусак да таап алабыз (Саатов).

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
Эмне кылса да, кандай болсо да (сөзсүз табуу же орундатуу маанисинде). Ошол эле күнү булардын старчыны Кыдык деген келип: «Жерден чукусаң да табасың», – деп, эки кой, бир серке чыгым салышты да кетишти (Жантөшев). Бирок, бизден калып кутулуп кетем деп ойлобо, жерден чукусак да таап алабыз (Саатов).

Фразеологический словарь кыргызского языка (2015)
Капыстан, күтүлбөгөн жерден пайда боло калгандай. Буга чейин үн-сөзсүз келип, эми жерден чыга калгандай эмнеге туйлаганына айраң-таң эле (Укаев). Жерден чыга калгандай болуп, булар жанатан кайда эле? (Сыдыкбеков).

Толковый словарь кыргызского языка. 2015
Капыстан, күтүлбөгөн жерден пайда боло калгандай. Буга чейин үн-сөзсүз келип, эми жерден чыга калгандай эмнеге туйлаганына айраң-таң эле (Укаев). Жерден чыга калгандай болуп, булар жанатан кайда эле? (Сыдыкбеков).