этиш.1. Билимди, илимди үйрөнүү, өздөштүрүү. Бир күндү бекер кетирбей, Билим ал, оку, балдарым (Үсөнбаев). Эх! «Оку, оку жана оку» — деп,.. айткан экен да!»— Аскар ушуну ойлонуп эмнегедир Сыргага карады (Сыдыкбеков).
2. Жазылган нерсени үн чыгарып же көз жүгүртүп билүү. Газета, китеп окуп отургандар да бар (Убукеев). [Радченко] үнүн бийик чыгарып [ырды] окуп да берди (Сасыкбаев).
3. 3. Элдин алдында жазылган нерсени оозеки баяндоо, айтып берүү. Лектор лекция окуду.
4. 4.Жаттап алган куран, дуба ж.б. кандайдыр бир максатта ачык же купуя айтуу; дем салуу. Куран окуду. Дуба окуду. Намаз окуду.
1. читать; китеп оку- читать книгу; ичинен оку- читать про себя; 2. (ср. үйрөн-) учиться (чтению, письму, наукам); мектепте окуп жүргөн он (тогда) учился в школе; 3. этн. отчитывать, заговаривать (знахарский способ лечения); баланчанын аялын окуган он отчитывал жеиу такого-то; намаз оку- совершать намаз.
1. Билимди, илимди үйрөнүү, өздөштүрүү. Бир күндү бекер кетирбей, Билим ал, оку, балдарым (Үсөнбаев). Эх! «Оку, оку жана оку» – деп, айткан экен да! – Аскар ушуну ойлонуп эмнегедир Сыргага карады (Сыдыкбеков). 2. Жазылган нерсени үн чыгарып же көз жүгүртүп билүү. Газета, китеп окуп отургандар да бар (Убукеев). [Радченко] үнүн бийик чыгарып [ырды] окуп да берди (Сасыкбаев). 3. Элдин алдында жазылган нерсени оозеки баяндоо, айтып берүү. Лектор лекция окуду. 4. Жаттап алган куран, дуба ж. б. кандайдыр бир максатта ачык же купуя айтуу, дем салуу. Куран окуду. Дуба окуду. Намаз окуду.
Жашырын, табияттан тышкары, жашырын күч, дух бар, алар менен ырым-жырымдарды жана атайын психикалык машыгуудан өткөн адамдар гана түздөн түз байланыша алат деген мистикалык окуу.
ОКУМУШТУУЛАР КЕҢЕШИ – билим берүү мекемесине жалпы жетекчилик кыла турган шайлануучу өкүлчүлүк органы. О. к-нин иши билим берүү мекемесинин ишин камсыздандыруу жана өркүндөтүү маселелерин чечүүгө багытталат.
возвр. отоку- (употребление ограниченное); намаз окунуп совершив намаз; калмакча намаз окунуп фольк. совершив молитву по-калмыцки; бала окун- усыновлять, удочерять, брать в качестве приёмыша; бала окунуп калыптыр он взял приёмыша.
(Perciformes) алабуга түспөлдүүлөр; балыктардын бир түркүмү, булардын көп систематикалык категориясы 150дөн кем эмес тукуму, 600дөн ашык түрү бар: окуневидные (Percoidei) — алабуга сыяктуулар (түркүмчө), окуневые (Percidae) — алабуга сымалдуулар (тукум), окуни (Регса) — алабугалар (уруу) жана төмөнкү түрлөр: окунь балхашский (P. schrenki) — Балкаш алабугасы, о. желтый (P. flavescens) — сары алабуга, о. медный калифорнийский (Sebastes caurinus) — Калифорния жездей алабугасы, о. обыкновенный (P. fluviatilus) — кадимки алабуга, о. снежный японский (Sebastes nivosus) — боз чаар алабуга, о. темный (S. schlegeli) — каралжын алабуга, о. удлиненный (S. oblongus) — чубалжын алабуга, о. Шренка — к. о. балхашский ж.б. бар.
(Helicolenus) ыйлааксыз алабугалар; (уруу), булардын өкүлү: окунь беспузырный (Н. hilgendorfi) — ыйлааксыз алабуга, о. синеротый (Н. dactylopterus) — көк ооз алабуга ж.б.
(Serranidae) корумчул алабугалар (тукум) ; буларга кыйла уруу кирет: окунь каменный (Serranus scriba) — корумчул алабуга, о. китайский (Siniperca chuatsi) — кытай алабугасы, о. полосатый — к. Лаврак полосатый ж. б.
(Sebastes) деңиз алабугалары (уруу); булардын түрлөрү: окунь американский (S. fasciatus) — Америка алабугасы, о. белобрюхий (S. wilsoni) — ак боор алабуга, о. восточный (S. taczanowsky) — чыгыш алабугасы, о. глазчатый (S. oculatus) — бакыракай алабуга, о. голубой (S. mystinus) — көгүш алабуга, о. желтый морской (S. trivittatus) — деңиздин сары алабугасы, о. золотистый (S. marinus) — алтындай алабуга, о. канареечный (S. pinniger) — саргыч алабуга, о. капский (S. capensis) — Кап алабугасы, о. киноварный (S. miniatus) — жошодой алабуга, о. малый (S. viviparus) — кымындай алабуга, о. морской атлантический — к. о. золотистый, о. оливковый (S. serranoides) — буурул алабуга, о. ореховый (S. vakiyai) — жаңгак түстүү алабуга, о. перечный (S. goodei) — калемпир алабуга, о. розовопятнистый (S. helvomaculatus) — кызылчаар алабуга, о. черный (S. melanops) — кара алабуга.
(Micropterus) жилингирсымак алабугалар (уруу); буларга окунь большеротый (М. salmoides) — чоң ооз алабуга, о. малоротый (М. dolomieu) — кичине ооз алабуга түрлөрү кирет.
сов. 1. чыккан чыгымы акталуу, орду басылуу; расходы окупились жумшалган каражаттар акталды; 2. перен. (вознаградиться) кайтуу, эсеби кайтуу; труд окупился эмгек кайтты.
Уй жана бугу тукумундагы жаныбарлардын териси менен этинин арасындагы сайгактын личинкасын туюнткан окура сөзү татар, башкыр тилдеринде укра, ногой тилинде окыра, кумыкча укура, өзбекче укалак, уйгурча окурук, хакасча ору, якутча куйукта болуп айтылса, моңгол тилинде гуур, калмак тилинде уур болуп колдонулат.
Бул сөз алгачкы уруг «1) урук, дан, данек; 2) урук, тукум (ДТС, 616) сөзүнүн экинчи маанисинен өнүгүшү мүмкүн. Ал үчүн уруг сөзүнүн тыбыштары метатезаланып, угру>укра>окра болуп өзгөрсө, моңгол тилдеринде уруг сөзү гуур болуп өзгөрүлүшү ыктымал. Ал эми өзбекче, уйгурча, якутча формаларына метатезалануудан тышкары башка морфемалар да кошулган болуу керек.
этиш. Кишенегенге жакын үн чыгаруу. Ээсин күтүп окуранган ат турат(«Ала-Тоо»). Ак байтал кулунуна улам имерилип окуранып, түшө калып, жыттагылап турат (Мидин).
1. тихо ржать; кишиге карап окуранбайт, ооздугун чайнап жерге карай башын чулгубайт (этот конь) глядя на человека (при виде человека), не ржёт, не грызёт удила и не мотает головой; 2. перен. (о мужчине) тихо и басовито смеяться.
Ар кандай таасирлерде жылкынын үн чыгаруусу. Ээсин күтүп окуранган ат турат («Ала-Тоо»). Ак байтал кулунуна улам имерилип окуранып, түшө калып, жыттагылап турат (Мидин).
1. случайность, нечаянность; неосторожность, неосмотрительность; окусунан өлтүрүп кетти он убил по неосторожности; окус болгон экенмин я сделал ошибку; я поступил неосмотрительно; окус кылып сала жаздадым я чуть было не сделал глупость; я чуть было не испортил дела; сен бир окус кылганы отурасың смотри, натворишь бед; кабыргам окус болуп калган я повредил ребро (букв. у меня ребро повредилось); уй окусунан түшөт, күлүк арзанынан түшөт погов. (хорошая) корова случайно попадается, скакун из дешёвых попадается; 2. несчастный случай, неожиданная смерть; ак бараң огу сайылып, энеси окус болуптур фольк. впилась пуля ружейная, и мать его умерла; эмне болду, кемпирим, сага? Болдубу окус жалгыз бала? стих. что с тобой, моя старуха? Не умер ли единственный сын? ат келишпесе, оодарыштан көп окус болот когда лошадь не годится, то на (состязаниях) оодарыш (см.оодарыш I 2) бывает много несчастных случаев.
Өлүү, майып болуу же өлүмгө учуроо маанисинде. - Уулум, тынччылыкпы? - Байбиче анын ата-энесинин бири окус болгонбу дегендей шек менен сурады (Каимов).
1. Бир жерин чыгарып алуу, майып болуу. 2. Өлүмгө учуроо. – Уулум, тынччылыкпы? – Байбиче анын ата-энесинин бири окус болгонбу дегендей шек менен сурады (Каимов).
понуд. отоку- 1. заставить читать; Ташкенден келген катты мен уулума окуттум письмо, которое пришло из Ташкента, я дал прочитать (для меня) своему сыну; 2. (ср. үйрөт-) учить, заставить учиться (грамоте, наукам); атасы окутпай койду отец ему не позволил учиться; 3. этн. просить отчитывать, заговаривать; наадан адамдар ооруну молдолорго окутат невежественные люди просят муллу отчитывать больного.
окутуу окутуу методу окутуу программасы окутууну дифференция ¬лоо (ажырымдоо) окутуунун методикасы окутуунун моделдери, үлгүлөрү окутуунун принциптери окутуунун проблема луулугу окутуунун психологиясы
зат.1. Окуу жайларында сабак берүүчү мугалим. Орто мектептин окутуучусу. Институттун окутуучусу. 2.өт. Устат, үйрөтүүчү. Токтогул жалаң гана улуу акын, композитор болбостон, улуу окутуучу да болгон (Бөкөнбаев).
1. Окуу жайларында сабак берүүчү мугалим. Орто мектептин окутуучусу. Институттун окутуучусу. 2. өт. Устат, үйрөтүүчү. Токтогул жалаң гана улуу акын, композитор болбостон, улуу окутуучу да болгон (Бөкөнбаев).
и. д. отоку- 1. чтение; окуу китеби книга для чтения; 2. учение; өзүнчө окуу самообразование; окуу жайы учебное заведение; окуу бөлүмү учебная часть; жалпыга милдеттүү окуу всеобщее обязательное обучение; окуу-тарбия иштери учебно-воспитательная работа; окуу түшүп калды отпечатались буквы (напр. при наложении штампа); мөөрүнүн окуусун түшүрө бас ты поставь печать так, чтобы было ясно; Ормон окуу то же, чтоОрмон опуза (см.опуз III) показная храбрость, застращивание для вида.
Iзат.1. Билим алуу, билимге ээ болуу процессинин жана билим берүүгө байланыштуу иштердин жалпы аталышы. Оройлук белги болушта, Окуунун кени оруста (Токтогул). Анда олтургандар элеттен шаарга окууга бараткан жаштар болсо керек эле (Сыдыкбеков). Мылтык менен окуугу карылык жок (макал).
2. Теориялык жоболордун жыйындысы; кандайдыр бир окумуштуунун, ойчулдун ж.б. негизги жоболорунун, көз караштарынын ж.б. жыйындысы, системасы. Материалисттик окуу. Лениндин окуусу. ОКУУIIоку этишинин кыймыл атоочу.
1. Билим алуу, билимге ээ болуу процессинин жана билим берүүгө байланыштуу иштердин жалпы аталышы. Оройлук белги болушта, Окуунун кени оруста (Токтогул). Анда олтургандар элеттен шаарга окууга бараткан жаштар болсо керек эле (Сыдыкбеков). Окуу – билим азыгы, билим – ырыс азыгы (макал). 2. Теориялык жоболордун жыйындысы; кандайдыр бир окумуштуунун, ойчулдун ж. б. негизги жоболорунун, көз караштарынын ж. б. жыйындысы, системасы. Материалисттик окуу.
reading layout view (noun)
A view that is designed for reading documents on a computer screen. The document is resized to fit the screen and most toolbars are removed, but commands are available for navigating, commenting, and looking up words.
Resume Reading (proper noun)
A feature that shows users their position in a document the last time they were reading, and lets them return there in a single action.
syllabus (noun)
A summary of class information, such as the course name and description, a schedule of lessons and assignments, and evaluation criteria.
Reading View (proper noun)
A slide show mode that displays content in a manageable window that can be resized and features navigation buttons. This mode is optimized for reviewing presentations, allowing users to get the full experience, complete with animations and media, while performing other tasks, such as taking notes.
зат.1. Мектепте окуган бала. Биринчи класстын окуучусу. Жогорку класстардын окуучулары. 2. Китеп, газеталарды окуй турган адам. Мындайча окуу менен китеп окуучулардын конференциясына катыша албайбыз (Таштемиров). Эрикпей, өткөн сырды айта берсек, Ойлоймун окуучуга болор эрмек (Турусбеков).
1. Мектепте окуган бала. Биринчи класстын окуучусу. Жогорку класстардын окуучулары. 2. Китеп, газеталарды окуй турган адам. Мындайча окуу менен китеп окуучулардын конференциясына катыша албайбыз (Таштемиров). Эрикпей, өткөн сырды айта берсек, Ойлоймун окуучуга болор эрмек (Турусбеков).
зат. Болуп өткөн кандайдыр бир учур, факт, кубулуш. [Андрей] жүрөгүн толкуткан,.. окуяларды жомоктотуп айткысы келди (Сасыкбаев). Мына, бул окуя мындан алты күн илгери болгон (Жантөшев).
event (noun)
An action or occurrence to which a program might respond. Examples include state changes, data transfers, key presses, and mouse movements.
ОКУЯ – мыйзамда укук мамилелери менен байланыштырылуучу юридикалык фактылардын бир түрү. Адамдардын эркине жана аң-сезимине көзкарандысыз, объективдүү түрдө келип чыгуучу табигый кубулуштар (жагдайлар) окуя болуп эсептелет (суу ташкыны, жер титирөө, төрөлүү, өлүм д. у. с.). О-нын эркке башийбестик мүнөзү тууралуу кеп болгондо, анын келип чыгышынын себеби эмес, окуянын конкреттүү укук мамилелерине таасир көрсөтүү жүрүмү эсепке алынат.
Болуп өткөн кандайдыр бир учур, факт, кубулуш. [Ал] жүрөгүн толкуткан окуяларды жомоктотуп айткысы келди (Сасыкбаев). Мына, бул окуя мындан алты күн илгери болгон (Жантөшев).
ОКУЯ БОЛГОН ЖЕРДИ КАРОО – жерди, орунжайды, нерселерди, документтерди жана башка материалдык объекттерди карап чыгуудан турган тергөө иш-аракети жана ал кылмыштын изин табуу, иш үчүн маанилүү болгон башка жагдайларды айкындоо максаттарында жүргүзүлөт. Зарыл болгон учурларда О. б. ж. к-нун жүрүшүндө ченөө, фотосүрөткө тартуу, үн жазуу жана көрмө тартуулар жүргүзүлөт, пландар жана чиймелер чийилет, издердин кептери жана калыптары алынат, мүмкүн болгон учурларда ал үчүн мыйзам жол берген техникалык каражаттарды жана усулдарды колдонуу менен издердин өздөрү, нерселери же алардын бир бөлүгү менен кошо алынат. О. б. ж. к. калыс күбөлөрдүн катышуусу менен өткөрүлөт. Өзгөчө учурларда (баруу кыйын болгон жерлерде, тийешелүү техникалар жок болгон жагдайларда, ошондой эле кароону өткөрүү адамдардын денсоолугу жана өмүрү үчүн коркунучтуу болгондо) О. б. ж. к. калыс күбөлөрдүн катышуусу жок эле өткөрүлүшү мүмкүн.
event address (noun)
An address similar to a URL that provides network access to an event, such as a live broadcast. Attendees go to this address to view the event from their computers.