(или ак жолтой)
приносящий счастье, несущий удачу; удачливый;
сактап келдим аманат сан душмандын ичинен курсакта жолтой балаңды фольк. сохранила я и принесла во чреве среди бесчисленных врагов твоего ребёнка, твоё счастье;
ак жолтой конок гость, приносящий счастье;
баатыр абам ак жолтой, аттанып чыкса - сан колдой фольк. мой удачливый храбрый дед, когда выступает в поход, равен он несметному войску;
"ак жолтой болуп, аскерден атасы келсин" деп, атын "Акжолтой" коюшту имя (мальчику) дали Акжолтой, чтобы отцу его сопутствовала удача, и он бы возвратился с фронта (букв. из армии);
куу жолтой (о мальчике) озорной;
кара жолтой приносящий несчастье.

: ак жолтой — бактылуу, таалайлуу; жакшылыкты алып келе турган. Ырысың чоң бактылуусуң ак жолтой (Аалы). Сен ак жолтой жигит көрүнөсүң (Жантөшев). Астыга салса — ак жолтой, Аркага салса — сан колдой («Манас»). Кара жолтой — бакытсыз, таалайсыз; жамандыкты алып келе турган. Кара жолтой болдуң.., Эриңди жалмадың (Жантөшев). «Кара жолтой болду» деп, Үстүнө ушак жабылат (Токтогул).

жолтой: ак жолтой

Ак жолтой, кара жолтой сыяктуу учурда айтылуучу жолтой сөзү жол+той бөлүктөрүнөн куралган. Анын жол уңгусу — «бакыт, таалай, ырыс» деген маанидеги сөз. Моңгол тилиндб зол сөзү «бакыт» манисин берет (МРС, 197). Ал эми -тай мүчөсү моңгол тилинде кыргызча -луу мүчөсүнүн маанисинде колдонулат. Ошондо жолтой сөзү «бактылуу» маанисиндеги сөз болуп чыгат. Кыргыз тилинде жол (баса турган жол) сөзү менен жол «бакыт» сөздөрүнүн тыбыштык түзүлүшү бирдей болгондуктан, аларды бир сөз катары кабыл алуу үстөмдүк кылып кеткен. Ошондуктан жолуң болгур!, жолдуу деген сездөр өзүнчө омонимдер катары таанылбай, бир сөздүн уясында жайгаштырылып, котормо жана түшүндүрмө сөздүктөрдө өзүнчө белгиленбей келүүдө.

Бакыт, жакшылык алып келүүчү. Сактап келдим аманат, Сан душмандын ичинен, Курсакта жолтой балаңды (фольк.).

~: ак жолтойлук свойство приносить счастье;
кара жолтойлук свойство приносить несчастье.