берк I
ир. редко
лист (растения).
берк II
то же, что бек I.
Бек, бекем. Асынып жүрсө Аккелте, Ай далынын көркү эле. Кара башка күн тууса, Калаалуу коргон – берк эле («Семетей»).
находящийся по эту сторону, ближе сюда;
беркиниси тот из них, который ближе; вот этот;
башынан берки адат исконный обычай;
аркы-берки сөздү айтып сказав о том о сём.
ат. 1. Бул, бери жактагы, бул тараптагы. Берки жайык талаа. Берки айыл.
2. Соңку, кийинки. Арчалардын көп жылдан берки куу шактары жалын чыгарып, чатырай баштады (Абдукаримов).
Бу(л) деген шилтеме ат атоочто келген бу уңгусу мен дегендеги ме, биз дегендеги би деген уңгулар менен биригип, бир эле уңгунун ар түрдүү варианттарын түзөт. Мындагы бе деген уңгуга -ры деген багытты билдирген мүчө жалганган. Ага -ки мүчөсү уланганда и тыбышы түшүп, берики болбостон, берки деген түргө келген.
1. Бери жактагы, бери тараптагы жагы. Берки үчөө кобурашып жатып бир топтон кийин, уктап калышты (Байтемиров). Көйкөлүп мелт-мелт этет жайык бети, Көрсөтүп чоң боз үйдү берки четки (Осмонов). 2. Чыгыш жөндөмөдөгү атооч сөздөр менен айкалышып, мезгилди билдирет. Бул биздин көптөн берки жашыруун сырыбыз эле (Элебаев). Үч күндөн берки алганыңдын баары кайда (Элебаев).
БЕРКОВ Павел Наумович (1896, Белгород-Днестровский —1969)— орус совет адабиятчысы, СССР ИА корреспондент мүчөсү (1960). Ал 18-,19-,20-кылымдагы орус адабияты, анын чет элдер адабияттары менен байланыштары, театр, журналистика, китеп таануу, библиография, адабият таануунун техникасы менен методикасы боюнча көптөгөн эмгектерди, СССР элдеринин адабияттарын изилдөөгө арналган бир нече макалаларды жазган. «Манас» эпосун иликтөөгө да көңүл бөлүп, «Алтайский эпос и «Манас»" деген макала жазып «Манас» эпосун түрк тилдүү башка элдердин эпостору, атап айтканда, Орто Азия менен Казакстанда кеңири тараган «Алпамыш» жана алтайлыктардын «Алып-Манаш» аттуу эпикалык чыгармалары менен салыштырып караган. К. Сагидова менен бирдикте «Манас» эпосу жөнүндөгү адабияттар боюнча жети жүздөн ашуун наамдан турган библиографиялык көрсөткүчтү түзүшкөн.
ир.
знахарь, заклинатель духов;
беркон бакшы см. бакшы;
берконум женск. покойная, усопшая.
1. Бакшы. 2. Баралына келген, толуп турган, толукшуган.
(Aquila chrysaetus) бүркүт; кыраан карчыга куштар тукумунун эң ири бир түрү.