чека I
ж. тех.
чека (дөңгөлөктү ж.б. огунан чыгарбай кармоочу, окко сайылган шиш).
чека II
ж. нескл. ист.
(Чрезвычайная комиссия по борьбе с контрреволюцией, саботажем и спекуляцией) Чека (Контрреволюцияга, спекуляцияга жана саботажга каршы күрөшүүчү чрезвычайная комиссия).
м.
чекан (1. металлдан жасалган нерселердин - монеталардын, медалдардын ж.б. бетине сүрөттөрдү чуңкурайтып басуу үчүн колдонулуучу штемпель; 2. металлдын бетине согуп сүрөт түшүргүч курал).
несов. что
1. согуу, согуп чыгаруу, согуп сүрөт түшүрүү (бетине чуңкурайтып согуп сүрөт түшүрүп, металлдан ар түрдүү кооз нерселер чыгаруу);
чеканить медали медаль согуу;
2. перен. тактап айтуу, ачык айтуу, ачык так айтуу; чаташтырбай, так иштөө;
чеканить слова сөздү ачык, так айтуу;
чеканить шаг чаташтырбай так арыштоо;
3. с.-х. чеканкалоо (тез өсүп жетилиши үчүн өсүмдүктөрдүн эң үстүңкү бутактарын кесип коюу);
чеканить хлопок пахтаны чеканкалоо;
чеканить виноград жүзүмдү чеканкалоо.
чеканка (пахтачылыкта) (диал.)
ж.
1. согуу, согуп чыгаруу, тыйын согуу, согуп сүрөт түшүрүү;
чеканка монеты монета согуп чыгаруу;
2. с.-х. чеканка, чеканкалоо;
чеканка хлопка пахтанын чеканкасы, пахтаны чеканкалоо;
3. (узор на металле) сүрөт, оюу (металлдан жасалган нерселердин бетине оюлган сүрөт);
ружьё с золотой чеканкой алтын оймолуу мылтык.
сүр. Скульпторлукта негизинен жасалгалык композицияларда колдонулган жука металл барактардан скульптура чыгармаларын аткаруу техникасы.
с.-х.
производить чеканку.
~, ая, -ое
1. (изготовленный чеканкой) согулуп жасалган (металл буюм);
2. перен. (ясный, отчётливый) ачык, так, анкын;
чеканный стиль айкын-ачык стиль.
м.
чеканщик (чеканкалоочу жумушчу).
(Saxicola) котурепейлер; таркылдактар тукумуна кирүүчү, чакчыгайларга жакын чымчыктардын бир уруусу, мунун кыйла түрү белгилүү: чекан-каменка — чакчыгай котурепей, ч. луговой (S. ruberta) — шалба котурепейи, ч.-плешанка — ак төбөл котурепей, ч.- плясун — сорондок котурепей, ч. черно- бурый — кара боор котурепей, ч. черноголовый (S. torquata) — кара баш котурепей, ч. черный — кара котурепей, чеканчик луговой — к. ч. луговой, ч. черногорлый — кара тамак котурепей ж. у. с.