1. сильный;
күчтүү болсоң, жердей бол - баарын чыдап көтөргөн погов. если ты силён, то будь как земля, которая всех поднимает;
2. перен. (о спиртных напитках) крепкий;
күүлүү-күчтүү см. күүлүү.

сын. 1. Күчү бар, алдуу, кубаттуу. Саламаттыгы мыкты, алдуу-күчтүү балдар чоюн эритүүчү цехке которулду (Сасыкбаев). Алтымыш жашка чыксам да, Алымды күчтүү сеземин (Бөкөнбаев). Сенин күчтүү, чордуу баатыр колуңдан Кара зоолор калтырады, кулады (Аалы).

1. 2.                  Мүнөзү, эрки туруктуу, бекем, кайраттуу. Эрки күчтүү адамдар.
2. 3.                  Жакшы куралданган, мыкты, кубаттуу. Күчтүү армия.
3. 4.                  Бийликтүү, кудуреттүү; кубаттуу, таасирдүү, авторитеттүү. Гүлдүү, күчтүү, теңдеши жок мекеним! (Аалы). Заман күчтүү, күч чак келбейт алдына (Осмонов).
4. 5.                  Кыйын, оор жумушту орундатууга жөндөмдүү; өндүрүмдүү; зор кубат, энергия бере алган. Полуна цемент төшөлгөн бөлүмдө күчтүү машинаны тейлеп Фатима олтурат (Сасыкбаев). Күчтүү, күлүк от араба, Алга карай дыркырайт (Аалы). Көк-Жаңгактын көмүрүнүн табы да күчтүү, жалыны да узун (Сасыкбаев).
5. 6.                  Кыймылы, деңгээли, күчү боюнча орчундуу, кубаттуу, катуу. Жарга жетип чыңырды да, Күчтүү шарга ыргыды (Аалы). Күчтүү шамал күчөп уруп, Булут качты асманда (Аалы). [Кыштын] суугу да абдан күчтүү болуп, а дегенде эле катуу кармады (Убукеев).
6. 7.                  Маанилүү. Кызыл желекчелердин мааниси күчтүү, сыймыгы зор (Сасыкбаев). Көркөм сөздү ок катары карайбыз, Күчтүү сөздү мыктуу курал санайбыз (Турусбеков).
7. 8.                  Катуу чыккан, дабыштуу. Салтанаттуу чогулуш кызуу алкыш, күчтүү жаңырык менен ачылды (Сасыкбаев). Жамгыр нөшөрлөгөн сайын алда кандай күчтүү добуш үйгө кирип келаткансыйт (Сыдыкбеков).
8. 9.                  Керектүү нерселерге бай, берекелүү, өндүрүмдүү. Таластын тоосу бийик, жери тегиз, Таластын жери күчтүү, малы семиз (Шүкүрбеков). Уйларыңа

күчтүү тоют жем керек, Көп эттенсе кундуз жүнү сеңселет (Осмонкул).

1. 10.              Өз ишин жакшы билген, жакшы аткарган; билимдүү, зээндүү, жөндөмдүү,

билгич. Ал чет тил боюнча күчтүү. Күчтүү кызматкер. Билими күчтүү миңди жыгат (макал).

1. 11.              Көп, чоң, кыйын, бекем. Эченди көргөн Коңурбай, Айласы күчтүү доңуз ай! («Манас»). Бирок коркунуч дагы күчтүү (Жантөшев). Хан болгон бул кишиңер — Каары күчтүү, зор бекен? («Эр Табылды»).

strong строң

küçtüü
güçlü, kuvvetli

güçlü.

күчтүү

1. Күчү бар, алдуу, кубаттуу. Саламаттыгы мыкты, алдуу-күчтүү балдар чоюн эритүүчү цехке которулду (Сасыкбаев). Алтымыш жашка чыксам да, Алымды күчтүү сеземин (Бөкөнбаев). Сенин күчтүү, чордуу баатыр колуңдан, Кара зоолор калтырады, кулады (Токомбаев). 2. Мүнөзү, эрки туруктуу, бекем, кайраттуу. Эрки күчтүү адамдар. 3. Жакшы куралданган, мыкты, кубаттуу. Күчтүү аскер. 4. Бийликтүү, кудуреттүү, кубаттуу, таасирдүү, беделдүү. Гүлдүү, күчтүү, теңдеши жок мекеним! (Токомбаев). Заман күчтүү, күч чак келбейт алдына (Осмонов). 5. Кыйын, оор жумушту орундатууга жөндөмдүү, өндүрүмдүү, зор кубат, энергия бере алган. Полуна цемент төшөлгөн бөлүмдө күчтүү машинаны тейлеп Фатима олтурат (Сасыкбаев). Күчтүү, күлүк от араба, Алга карай дыркырайт (Токомбаев). Көк-Жаңгактын көмүрүнүн табы да күчтүү, жалыны да узун (Сасыкбаев). 6. Кыймылы, деңгээли, күчү боюнча орчундуу, кубаттуу, катуу. Жарга жетип чыңырды да, Күчтүү шарга ыргыды (Токомбаев). Күчтүү шамал күчөп уруп, Булут качты асманда (Токомбаев). Кыштын суугу да абдан күчтүү болуп, а дегенде эле катуу кармады (Убукеев). 7. Маанилүү. Кызыл желекчелердин мааниси күчтүү, сыймыгы зор (Сасыкбаев). Көркөм сөздү ок катары карайбыз, Күчтүү сөздү мыктуу курал санайбыз (Турусбеков). 8. Катуу чыккан, дабыштуу. Салтанаттуу чогулуш кызуу алкыш, күчтүү жаңырык менен ачылды (Сасыкбаев). Жамгыр нөшөрлөгөн сайын алда кандай күчтүү добуш үйгө кирип келаткансыйт (Сыдыкбеков). 9. Керектүү нерселерге бай, берекелүү, өндүрүмдүү. Таластын тоосу бийик, жери тегиз, Таластын жери күчтүү, малы семиз (Шүкүрбеков). Уйларыңа күчтүү тоют жем керек, Көп эттенсе кундуз жүнү сеңселет (Осмонкул). 10. Өз ишин жакшы билген, жакшы аткарган, билимдүү, зээндүү, жөндөмдүү, билгич. Ал чет тили боюнча күчтүү. Күчтүү кызматкер. Билими күчтүү миңди жыгат (макал). 11. Көп, чоң, кыйын, бекем. Эченди көргөн Коңурбай, Айласы күчтүү доңуз ай! («Манас»). Бирок коркунуч дагы күчтүү (Жантөшев). Хан болгон бул кишиңер – Каары күчтүү, зор бекен? («Эр Табылды»).

выживание сильнейших

мощность.

зат. 1. Күчү бардык, алдуулук, дармандуулук, кубаттуулук.
2. Кудуреттүүлүк, кубаттуулук, мыктылык. Байрактагы орок-балка нур жылдыз, Эрк, таалайдын, күчтүүлүктүн элеси (Аалы).

güçlülük.

күчтүүлүк, күчтүүлүгү

1. Күчү бардык, алдуулук, дармандуулук, кубаттуулук. 2. Кудуреттүүлүк, мыктылык. Байрактагы орок-балка нур жылдыз, Эрк, таалайдын, күчтүүлүктүн элеси (Токомбаев).

күчтүүрөөк

күчтүүрөөктүк

эмоция

күчтүүсүн,- күчтүүсүнбө-,
күчтүүсүнгөн

уподоб. от күчтүү
изображать из себя сильного, считать себя сильным.

сильное влияние

КҮЧТҮҮ ТААСИР ЭТҮҮЧҮ ЗАТ – аз өлчөмдө кабыл алган учурда же медициналык жактан терс таасир бергенде денсоолук менен өмүр үчүн коркунуч келтирген заттар. Ал көзгө көрүнүүлөр коштоо менен же кыймылдаткыч иш-милдетти, болбосо ойлоону, жүрүм-турумду, кабылдоону бузуу менен, көзкарандуулукка, демөөр байлоого же солгундоого түртөт. К. т. э. з-тын тизмеги КР Өкмөтү тарабынан бекитилет. К. т. э. з-га аминазин, клофелин, теофедрин, хлороформ ж. б. кирет. КР кылмыш-жаза мыйзамдары К. т. э. з-ды жүгүрткөндөргө жоопкерчилик белгилейт. К. т. э. з-ды жүгүртүүгө КР кылмыш-жаза мыйзамдары тарабынан жоопкерчилик белгиленген.

Сильнодействующие вещества