карала I то же, чтокара ала (см.кара I 1). карала- II 1. смотреть, посматривать; 2. заботиться, присматривать за кем-чем-л.; малга каралап, жайлоого көчтүм заботясь о скоте, я откочевал на летовку; жумушка каралап, жакада калдым в заботах о работе (полевой) я остался на равнине (не выехал на джайлау); мага каралап, ал кетпей калды ради меня (заботясь обо мне, ожидая меня) он остался; менин каралай турган кишим человек, который заботится обо мне. карала- III 1. чернить; 2. перен. порочить, обвинять.
Iэтиш. Кароо, күйүү, күтүү, айланчыктоо. Малга каралап, жайлоого көчтү. Мага каралап, ал кетпей калды. [Чүрөк].. баласына каралап.. айылга чейин. келди (Жантөшев).
КАРАЛАIIэтиш.1. Күнөөлөө, жаманатты кылуу. — Белекке байланыштырып Сыдыкты да каралаптыр (Жантөшев).. Кармады мени Керимбай Каршылык менен каралап (Токтогул).
2. Карартуу, карайтуу, чиймелөө, жазуу, кара кылып боёо. Ак кагазды каралап,. Кат билбеген айыбым (Токтогул).
Таштап кете албай айланчыктоо, кармалып калуу, айланышуу. Бээ кулунуна каралап токтой калды («Ала-Тоо»). Жакшы болсо жолдошуң, жаныңдан чыкпай каралайт (Осмонкул). 2. Кароо, кам көрүү, күтүү. Малга каралап мына ушул жайыт жерлерге көчүп келбедикпи («Ала-Тоо»). Үй оокатка каралап, отун-сууга кол тийгизип коёр кимибиз калды? («Чалкан»).
1. Бирөөгө күнөө коюу, жамандоо, кара кылуу, айыптоо. Каралап мени залимдер, Кармалып элден кеткемин (Токтогул). Силерди каралап жатпайбы? (Жантөшев). Актай башын каралап, Айдай бетин жаралап («Саринжи-Бөкөй»). 2. Карага боёо, карартуу, кара кылуу, чиймелөө. Ак кагазды каралап, Кат билбеген айыбым (Токтогул).
то же, чтокара аламан (см.аламан); караламан киши эмес, нускасы турат улуктан фольк. он не простой человек, в нём видна осанка начальника; караламан букара или караламан эл или караламан калк (в эпосе) народные массы, простой люд; караламан черүү (в эпосе) рядовые бойцы (в отличие от предводителей и богатырей); караламан уруш (в эпосе) общая свалка, побоище (не богатырский поединок); катуу чаап салбаңар, караламан урушта кайраттуусун тандаңар фольк. в общей свалке не переусердствуйте, (среди врагов) выбирайте (и убивайте) наиболее сильных.
каралаш I проявляющий заботу, пекущийся о ком-чём-л. каралаш- II взаимн. откарала- II помогать; помогать друг другу; өз балдарыңа каралашасыңар вы поможете своим детям.
Бирөөгө жардамдашуу, жардам берүү, кол кабыш кылуу. Өз эрки өзүндө эмес, Канымбүбү байкуш бөбөктөрүнө канткенде каралашат (Сыдыкбеков). Досумдун бала-чакасына кез-кез каралашкан болом (Жантөшев).