ар. ист.
1. подать, взимавшаяся с земледельцев в размере трёх овец с гумна;
2. южн. налог, взимавшийся с земледельцев в размере 1/5 урожая зерна.
тар. Дыйкандар кырман башына үч койдон же алган түшүмүнүн бештен бирин төлөөгө тийиш болгон салык.
к. жама I. Какшатып неге жеген жок, Каражама оозумду? («Мендирман»).
Керт башын коргоо, өз кызыкчылыгы үчүн аракеттенүү. Үйүңдөн чыкса «капарың», Кара жанды калкалап, мындай качып кутул акырын (Тоголок Моддо).
ар.
1. расход;
жол каражат путевые расходы;
2. в разн. знач. средство;
каражаттар средства;
көркөм каражаттар художественные средства;
турмушка керектүү болгон каражат средства к жизни;
өндүрүш каражаттары эк. средства производства.
зат. 1. Жумшала турган акча, байлык. Кыргыз элинин фольклорун жыйноо үчүн совет өкмөтү эчен каражаттар берген (Бөкөнбаев).
2. Кандайдыр бир иштерди иштөөгө, иш жүзүнө ашырууга арналып жасалган предметтердин, куралдардын ж. б. жалпы жыйындысы, аталышы. Өндүрүш каражаттары. Байланыш каражаттары. Транспорт каражаттары.
каражат, каражаты, ка-
ражатты
1. Белгилүү бир максат үчүн сарп кылынуучу, төлөнүүчү, жумшалуучу акча же мал-мүлк, байлык. Аны Асылкан эжем менен өзүң акылдаш, ал эми каражат болсо табылат (Жантөшев). Рудольфтун каражаты такыр түгөндү (Баялинов). Төлөйүн десем, ага жетерлик каражатым жок (Байтемиров). 2. Кандайдыр бир ишти жүргүзүү, ишке ашыруу үчүн керек болгон ар кандай нерселердин жалпы жыйындысы, жалпы аталышы. Өндүрүш каражаттары. Транспорт каражаттары. Кошумча каражат. 3. Тилдин сөз байлыгы. Көркөм сөз каражаты.
этиш. Жумшоо, каражат кылуу. Алган акчаны жакшылап каражатта.
Каражат кылуу, жумшоо, керектөө. Акчаны каражатта.
каражатта этишинин туюк мамилеси.
возвр.- страд. от каражатта-
(о деньгах) быть расходуемым, расходоваться.
каражатта этишинин туюк мамилеси.
средства (финансовые)средства
каражатта этишинин кыймыл атоочу.
каражатта этишинин кыймыл атоочу.
сын. Каражаты көп, акчалуу.
Каражат кыла турган акчасы, мүлкү, байлыгы, каражаты көп.
КАРАЖОЙ — топоним. Нескара менен Манастын урушун баяндаган окуяга катышкан калмактардын Даң-даң аттуу балбанынын мекени катары эскерилет (Сагымбай Орозбаков, 1. 201).
КАРАЖОЙ — эпизоддук кейипкер, калмактын түндүкчүсү. Манас туулганда берилген тойдогу ат чабышка кошуп ийген кунаны сай тулпарды артка таштап, байгелүү орунга ээ болот (Сагымбай Орозбаков, 1. 100).
КАРАЖОЙ — кытайдын кыйын мергени, Кожожаштын атасы. Саякбай Каралаевдин варианты нда Манастын Нескара, Жолой менен болгон Алтайдагы экинчи урушунда:
Ал Каражой баатырың
Бет алганы кетпеген,
Огу сая өтпөгөн
Оңой эмес чоң мерген (Саякбай Каралаев, 1. 156).
К. Манастын жоого минип жүргөн алгачкы аты Торучаарды атып өлтүрөт. Чоң казатта Сыргактан найза жеп, жөө калган К-ду Жесе деген балбаны атка мингизип кеткенче Алмамбет жетип башын кесип кетет (Саякбай Каралаев, 2. 190).