блестящий;
жылтыр кара көрпө блестящая чёрная курпейка;
жылтыр-жултур поблёскивающий.
сын. Жылтыраган, жылма, такыр. [Тормозчулар].. кара жылтыр колун чокко какташты (Сасыкбаев). Жылтыр кара көрпө.
1. Жылтылдап көрүнгөн, жылтырак, жылтырап көрүнгөн. Кундуздай жылтыр чачынын карасынан агы көбөйүптүр (Сыдыкбеков). Манапбайдын жылтыр кара өтүгүн карады (Сыдыкбеков). 2. өт. Колдогу нерсенин эң жакшысы, мыктысы, алгылыктуусу. Бар оокатынын жылтырын Шарипке сактай турган (Бейшеналиев).
этиш. Жылт-жылт этүү, жылтылдоо. Жеңил машина кыштакка кире бергенде, жону жылтырап күнгө чагылышчу (Сыдыкбеков). Парталар жылтырап таза (Сыдыкбеков).
блестеть, сверкать;
мөңгүдөй жалтырап, күмүштөй жылтыраган сверкал как ледник, блестел как серебро;
кан агып турат жылтырап фольк. кровь течёт поблёскивая.
1. Жылт-жылт этүү, өңү, бети жылтылдап, чагылышып көрүнүү. Парталар жылтырап таптаза (Сыдыкбеков). Жеңил машинанын жону жылтырап күнгө чагылышты (Сыдыкбеков). 2. Атоочтук формада: Колдогу оокаттын, нерсенин эң түзүгү, алгылыктуусу. Жылтыраганынын бардыгын ага сарп кылды. (Сыдыкбеков). жылтыраган.
лоснящийся, блестящий;
жылтырак металлдар цветные металлы.
сын. Жылтылдаган, жалтырак, жалтылдаган. Жылтырак металлдар.
Жылтылдаган, жалтырак, жылтылдап көрүнгөн. Жылтырак металлдар.
жылтыра этишинин аркылуу мамилеси.
понуд. от жылтыра-
вызывать сверкание, блеск; заставлять блестеть, сверкать;
кашкатишин жылтыратып сверкая своими (белыми) зубами (резцами).
жылтыра этишинин аркылуу мамилеси. Жылтырата сүртүлгөн айнектер күнгө чагылышат.
изень, кохия распростёртая (растение);
жылтыркан, шыбак кошулуп, койдун жери Ала-Тоо фольк. (здесь) соединились изень и полынь - овечье (удобное для овец) место Ала-Тоо.
зат. Мал жей турган чөп. Кашка беде, жылтыркан Оттоп жүрдүң куба кой (Тоголок Молдо). Жылтырканы, шыбагы Белден болуп чириптир («Манас»).
жылтыркан (жылтырган эмес) (бот.)
Ташка чыккан шыбактын бир түрү жылтыркан аталат. Анын жалтыркан варианты да бар. Бул сөз жалбырагынын жылтыраган түсүнө карата айтылышы мүмкүн. Жылтыр сөзүнө -кан мүчөсү уланган. Мындай мүчө өсүмдүктөрдүн атын билдирүүдө кеңири пайданылат. Мисалы: балтыркан, караган ж. б.
Мал жей турган көп жылдык жапайы чөптүн бир түрү. Жылкы, койго жарашкан, Жылтыркан менен шыбагы («Семетей»).
изобилующий изенью (см. жылтыркан).
сын. Жылтырканы бар, жылтыркан көп чыккан. Оргуган булак суусу бар, Жылтыркандуу шыбагы, Жыргалдуу экен убагы («Манас»).
Жылтыркан көп өскөн, жылтыркан чыккан. Жылтыркандуу жер.
жылтыра этишинин кыймыл атоочу.