1. уст. дорогой женский головной убор;
башында жекей, көйнөгү жашыл тувар на голове у неё жекей, платье зелёного китайского шёлка;
2. см. жекейбоз.
зат. Баш кийимдин бир түрү. [Алтын көкүл Раушандын] башында жекей, көйнөгү кызыл тубар, сары ноколуу кызыл манат бешманты бар (Жантөшев).
жекей (кийим) (фольк.)
жекей боз (фольк.)
Чети кундуз же башка кымбат баалуу аң тери кармалган баш кийим. Алтын көкүл Раушандын башында жекей, көйнөгү кызыл тубар, сары ноколуу кызыл манат бешманты бар (Жантөшев).
(или жекей боз или жекей)
1. боевое одеяние богатыря;
кыз арстан Куялы, жекейбоз тандап тон кийип фольк. лев-девица Куялы выбрала и надела на себя жекейбоз;
кийгени жекей, кара бөрк, эрдиги эпсиз, кара көк фольк. надел он жекей, чёрную шапку, мужество его невиданное, богатырь он знаменитый;
Желмаянды мингизип, жекей бозду кийгизип фольк. посадив его на быстроногую верблюдицу, одев в жекейбоз;
балбандардын баарына жекейбоз тонун кийгизип фольк. всех своих богатырей одев в жекейбоз;
2. пояс богатыря;
жекейбоз белге курчанып фольк. препоясавшись жекейбоз'ом.
сейр. 1. Көбүнчө балбандар кийүүчү баалуу тон. Момунжан тандап кол алып, Балбандардын баарына, Жекейбоз тонун кийгизип («Сейтек»). 2. Балбандар курчанчу кур. Жекейбоз белге курчанып («Манас»).