весенний;
жазгысын весной, по весне;
жазгы эгин яровой посев;
жазгы суук жандан өтөт погов. весенний холод до костей пронизывает (букв. сквозь душу проходит);
жазгы туру или жазгы утуру или жазгы утурум или (иногда) жазгы турун (эти варианты пишутся и слитно) весна, весной, к весне, по весне;
жазгы утуру кезекте в весеннее время;
келгин келер, чуркурап, жазгытурум болгондо стих. перелётные птицы с громкими криками прилетают, когда наступает весна;
жазгы конгон (или келген) коноктой (неприятен) словно весенний гость (для кочевника-скотовода весна - время самое трудное в отношении питания).
сын. Жазындагы; жаздын күнкү. Жазгы эгин. Жазгы жумуштар, Жазгы талаа жашыл жибек оронгон, Кызыл, сары түрдүү гүлгө боёнгон (Маликов).
жазгы (жаскы эмес)
жазгы айдоо
жазгы баар
жазгы утурум
Жазындагы, жаздын күнкү, жаз мезгилине таандык. Адамдар жазгы тиричиликтерин баштады (Убукеев). Жазгы талаа жашыл жибек оронгон (Маликов).
этиш. Адаштыруу, көрүнбөй качып кетүү. Оолуктуруп абаңды. Тай-буурулдан жазгырдың («Семетей»). Келген го деп Табылды Башка жак менен жазгырып («Эр Табылды»).
¨ Көз жазгыруу — жылт коюу, астыртан билдирбей кетип калуу.
обмануть, ввести в заблуждение, совратить;
көз жазгырып кет- улизнуть, незаметно уйти;
жазгырып өттү Элдияр, токойго атын байлады фольк. незаметно проехал Эльдияр, коня в лесу привязал;
алдырар күнү - жазгырар погов. когда (бог) хочет наказать, разум отнимет (букв. когда хочет, чтобы обокрали, в заблуждение вводит).
жазгыр- (жазкыр-, жаскыр- эмес)
Азгыруу, жолдон чыгаруу, бузуу, жашыруу, алдоо. Оолуктуруп абаңды, Тайбуурулдан жазгырдың («Семетей»). Келген го деп Табылды, Башка жак менен жазгырып («Эр Табылды»). Бирок из жазгырып жүргөнүңдү ичи жамандардын көзүнө чалындырба (Жантөшев).
и. д. от жазгыр-;
көз жазгыруу үчүн для отвода глаз.
жазгыр этишинин кыймыл атоочу.
жазгыр этишинин кыймыл атоочу.
такт. Жазында, жаз күндөрүндө.
Жазында, жаз күндөрүндө, жаз маалында. Быйыл жазгысын күн жаанчыл болду.
такт. Көктөмдө, жазга маал, жаз алдында.
жазгытуру, жазгытурум, жазгытурун
см. жазгы.
1. искусный в писании (пишет быстро и красивым почерком);
2. писатель;
жазгычтар кылыч болсо, сынчы - кайрак: кылычты өткүр кылат, мыкты кайрап стих. если писатели - сабли, то критик - точило: он острит саблю, умело точа;
3. ирон. писака.
сын. 1. Кыйын жаза турган, жазганды жакшы билген.
Жазгыч киши (Асылбеков).
- 2. Чыгармасын кагаз бетине түшүргөн, жазып калтырган. Жазгыч акындар.
- 3. сүйл. Жазуучу. Бири — жазгыч, Бири кирпич бышырат, Бири — монтёр, Ильич шамын тамызат (Аалы).
1. сейр. Чыгармасын кагаз бетине түшүрүп, жазып калтыруучу. Жазгыч акындар. 2. сүйл. Жазуучу. Бири – жазгыч, Бири– кирпич бышырат.
Кыргыз жазма (профессионалдык) адабияты жаралганга чейинки мезгилде айрым сабаты ачылган акындар өз чыгармаларын (оозеки поэтикалык салттагы эле) төкмө акындардай эл алдында оозеки айтпастан, жазма формада, кагазга жазуу түрүндө жарата башташкан. Мына ушундай акындарга адабият таануу илиминде «жазгыч акындар» деген аныктама берилет. Молдо Кылыч – жазгыч акын.