ар.
1. уст. фальконет;
жазайыл, жааны колго алып фольк. взяв в руки фальконеты и луки;
2. перен. бедствие, несчастье, что-либо чрезвычайно неприятное;
жазайыл салып мойнума, атакең жатпай кетти койнума фольк. причинив мне большое огорчение, твой батюшка ушёл, не поспав со мной;
жазайыл, кордук, чоң мүшкүлошо жактан көрүнгөн фольк. беды, унижения и большие страдания с той стороны появились;
жазайыл, жаңжал билбейли, тилимди алгын, жан достум, эми Күлчорого тийбейли фольк. да не изведаем мы большого скандала, послушайся меня, друг мой любимый, давайте не будем трогать Кюльчоро;
жазайыл түшүп мойнума, кан төгүлүп койнума фольк. беда свалилась на меня, кровь лилась мне за пазуху.

зат. Эски убактагы майда калибердүү замбирек, оор мылтык. Жазайыл аткан сандан көп («Манас»).

жазайыл (жасайыл эмес)
(эск.)

тар. 1. Эски убактагы майда калибрдүү замбирек, оор мылтык. Жазайыл атып, жаа тартса, Кылк этип бир тал өтпөгөн («Сейтек»). 2. өт. Мүшкүл, кыйын иш, башка түшкөн азап. Жазайыл, жаңжал билбейли, Эми Күлчорого тийбейли («Сейтек»). Жазайыл салып мойнума, Атакең жатпай кетти койнуңа («Семетей»).

1. уст. имеющий фальконет, вооружённый фальконетом;
2. перен. бедственный, мучительный, огорчительный;
жазайылдуу мүшкүл мучительная трудность.

сын. Жазайыл асынган, жазайылы бар.

жазайылдуу (эск.)

I. Жазайыл асынган, жазайылы бар. 2. өт. Мүшкүлдүү, азаптуу.

ЖАЗАЙЫЛ МЫЛТЫК (арабча ал — жезаир — «арал», Алжирдин борбору аралда жайгашкандыктан ушундай аталат) — эпосто мылтыктын бир түрү катары айтылат: («Жазайыл мылтык күркүрөп»), Алжирден чыккан мылтык 17-кылымдан баштап Алдыңкы Азия аркылуу Орто Азия элдерине тараган. Ошондуктан өзбек эпосторунда «жозаил милтик», казактарда «жезаир мылтык» түрүндө аталат.

уст.
фальконетчик, воин, стреляющий из фальконета.

зат. Жазайыл менен .атуучу адам.

жазайылчы (эск.)

Жазайыл менен атуучу адам.