то же, что мерт I;
арыстан "айга минем" (или "чабам") деп, аягын берт кылыптыр погов. захотел лев на луну сесть, да ногу вывихнул.
(Bertelinia) бертелиниялар; курсакбут моллюскалардын бир уруусу.
1. вывих;
2. этн. при знахарском способе лечения вывиха или перелома, гл. обр. позвоночника, женщина обходит сорок юрт или около этого и просит съестного, не показываясь, а только протягивая сузгу (см.), из собранного готовят больному пищу;
бертик сурап келиптир она пришла просить бертик;
бертик сурап, тамак кылып берет выпросив бертик, готовит пищу.
зат. эс. Белик бертинтип алган кишиге берип айыктырууга болот деген эски ырым-жырым боюнча жети үйдөн сурап жыйылган даам.
бертик, мертик- (этн.)
бертик суроо
1. Бели мертингендик, белин кокустатып алгандык. Ошого көз арткыдай менин жаным жартык, белим бертик эмес (Касымбеков). 2. Бертинген адамга үй-үйдөн сурап келип, ырым катарында жасалып берилүүчү тамак. Бертик сурап келип тамак жасап берди.
этиш. Белин кокустатып алуу, бели катуу ооруп, кыймылдатпай калуу. Сынгандан бертинген жаман (макал). Бели бертинип калыптыр.
то же, что мертин-;
бели бертинип калыптыр он натрудил себе до боли поясницу;
сынгандан бертинген жаман погов. вывих хуже перелома.
бертин-, мертин-; бертинтинбей, бертинген
Белин кокустатып алуу, мертинүү. Сынгандан бертинген жаман (макал).
бертин этишинин аркылуу мамилеси.
то же, что мертинт-;
колумду бертинттим я вывихнул себе руку.
бертинт-, мертинт-; бертинтти
бертин этишинин аркылуу мамилеси. Белин бертинтип алыптыр.
бертин этишинин кош мамилеси.
бертин этишинин кыймыл атоочу.
~, а, -о:
бертолетова соль хим. бертолет тузу (дары жана жарылгыч зат катарында колдонулуучу туз).