понижаться, спадать (напр. о воде); затихать (напр. о ветре); суу бастады вода спала; шамал бастайын деди ветер начал затихать; "бастады биздин арбак" деп фольк. заплошал наш дух-покровитель (т.е. нет от него уже помощи).
ир. такой-то, имярек; бастан жерде в таком-то месте; "баландын аты күлүк" - деп, "бастандын аты күчтүү" - деп фольк. конь такого-то, мол, бегун, конь такого-то, мол, сильный.
Аты аталбаган белгисиз бирөөнү, бир нерсени билдирүүдө же «дейт-дейт», «имиш-имиш» сөздөр жөнүндө жалпылап айтууда колдонулат. Баландын аты күлүк деп, Бастандын аты күчтүү деп («Манас»). Кел, кетелик, Аткантаң, Балан-бастан дебестен (Тоголок Молдо).
то же, чтобастан; баланча койчунун коюна карышкыр тийиптир, бастанча койчунун бир коюнун куйругун жулуп кетиптир у такого-то овчара на овец волк напал, у такого-то овчара у одной овцы курдюк оторвал; балан ишти бастанчадай иштеп койсун вот то-то дело пусть он сделает вот так-то.
Аты аталбаган белгисиз бирөөнү, бир нерсени билдирүүдө же ар кандай ачык-даана болбогон сөздөрдү жалпылап айтууда колдонулат. Бастанчанын аялын окуган экен – эркек төрөптүр (Жан- төшев).
понуд. отбаста- 1. понижать; замедлять; 2. перен. унижать; башчыларын бастатып, уландарын кул кылып фольк. их главарей унизили, их пареньков сделали рабами.
ир. -кирг. 1. держать пари; 2. состязаться, тягаться; басташарга жоо издеп, барар кезиң боло элек фольк. ещё не настало время, чтобы ты искал противника для состязания (с ним); Каныкей менен касташты - уяты менен иши жок - ургаачы менен басташты фольк. с Каныкей он враждовал - до стыда ему дела нет - он с женщиной тягался.
Теңтайлашуу, өзүн тең, барабар, бир катарга коюуга аракет кылуу, эрегишүү. Балтыр этиң толо элек, Басташар кезиң боло элек («Сейтек»). Кыз Сайкал, Манас касташып, Балакеттүү баатыр кыз Манас менен басташып («Семетей»). Бала күндөн басташып, Тийише жүргөн бул Коңур («Манас»).