этиш. Күчөө, арбуу. Биздин элдин кубаты барган сайын ашынган (Барпы).
возвр. от аш- II
быть в излишке, превышать; превосходить;
ысыгы ашынды у него сильный жар; у него очень поднялась температура;
арманым баштан ашынды стих. горе моё безмерно;
жүрөгүм мокоп калыптыр, Кудайназар какбаштын кордугу өтүп ашынып фольк. настроение моё подавлено, поношение от плута Кудайназара перешло все границы;
ашынган исключительный, превосходящий всех (как в хорошем, так и в дурном);
комузчулугу ашынган он превосходный комузчи;
ашынган ууру несусветный вор;
ашынган митаам отъявленный негодяй;
ашынып кет- остервенеть.
Барган сайын күчөө, өөрчүү, арбый берүү. Ысыгы ашынды. Биздин элдин кубаты Барган сайын ашынган (Барпы). Өрттөнүп ичим күйүп, ашынды арман (Турусбеков).
то же, что ашна;
асыл кой көз ашынам, мен ашына болдум жашыңан стих. моя любимая кареглазая, я дружен с тобой с самой твоей молодости.
Жакшы мамилелүү, мамилеси жакын адам, мамилелеш; кошуна. Сергей деген орус менен көңүл жакын ашына болуп калдым (Таштемиров).
то же, что ашналык;
ашыналык бекем достукка өттү приятельские отношения перешли в тесную дружбу.
ашына дегенге таандык. Ашыналык бекем достукка өттү (Каимов).
ашын этишинин аркылуу мамилеси.
понуд. от ашын-;
канын кызытып, ызасын. ашынтты (это его) возбудило и усилило (его) досаду.
ашын этишинин аркылуу мамилеси.
ашын этишинин кыймыл атоочу.
ашын этишинин кыймыл атоочу.
южн.
то же, что ашыкча.
ашыр-
понуд. от аш- II
1. заставить перейти, заставить перевалить через что-л.;
кырдан кыр ашырып, койду айдап жүрбөйм я не буду перегонять овец перевал за перевалом;
дубалдан ашыра ыргыттым я перебросил через забор;
үстүбүздөн ашыра мылтык атты он выстрелил поверх нас;
эртеңгиге ашырып, үнөм кылып койгула фольк. поэкономьте и сделайте так, чтоб перешло (хватило, осталось) на завтра;
2. увеличивать, преувеличивать;
чектен ашырып жибердиң ты хватил через край; ты слишком преувеличил;
өңүнө караган адам, анын жашын кырктан көп ашырбайт человек, который посмотрит на его лицо, больше сорока ему не даст;
ашыра орундат- перевыполнять;
алган милдеттенмелерин ашыра орундатышты взятые на себя обязательства они перевыполнили;
ашыра өндүрүү или ашыра өндүрүш перепроизводство;
ашырып сүйлө- говорить с преувеличением;
3. этн. (о всаднике, участвующем в козлодранье; см. улак) вырвать козлёнка у противника и положить к себе на седло или перебросить своему стороннику;
келиңиз, атыңызга ашырып берейин подъезжайте сюда, я переброшу (козлёнка) на вашего коня;
айланайын абаке, мага ашырып бергин! милый дядя, перебрось мне (козлёнка) !;
улакты ат жалына ашырып алган чоң улакчыларды жандай чаап скача рядом с большими мастерами козлодранья, которые втаскивали козлёнка на гриву коня;
турмушка ашыр- или ишке ашыр- проводить в жизнь; осуществлять;
таң ашыр- см. таң I.