1. косой клин ткани (вшивается в бока платья, халата и т.п.);
чалгайыңды курадыңбы? ты клинья вшила?
чалгайыңды түрүп алсаңчы ты подверни бока платья (или халата);
2. не прямо, в объезд, в обход, издалека, стороной;
жолдун чалгайы ошондой болуп, туура баралбай калдык так уж путь лежал, мы не могли ехать прямо (напр. прямая дорога плохая или нужно было куда-то заехать и т.п.);
жердин чалгайы ушундай местность такая (напр. не совсем ровная);
сөзүнүн чалгайы ушундай болуп калды он так уж вот сказал, не прямо, а намекая на что-то издалека;
чалгырты жүрчү көзүндө, чалгайы жүрчү сөзүндө фольк. в глазах у него было недоброе, в словах было уклончивое;
аягай-чалгай что-либо дополнительное, привходящее, не основное; прибавки-добавки;
өзү жетимиш сомдук нерсе эле, алгай-чалгайы болуп, жүз сомго чыгып кетти сама вещь стоит семьдесят рублей, а с тем да другим обошлась в сто рублей (напр. доставка, переделка и т.п.);
алгайынан чалгайы көп болуп кетти с тем да с сем много получилось (напр. израсходовано).

зат. 1. Кийимге кыйык кылып кийирип тиге турган тилкеси.
2. Кыйыр, түз эмес, чалгырт, тетири; арамдык, арамзалык. Чалгайы. болгон сөзүндө Айласы келсе чалмак бир болгон өзүмдү («Манас»).

чалгай (кыйык тилке)

1. Кийимге кыйык кылып кийирип тиге турган тилкеси. Кездеменин шынаа түрүндө бычылган түрү. 2. Кыйыр, түз эмес, чалгырт, тетири, арамдык, арамзалык. Чалгайы болгон сөзүндө, Айласы келсе чалмак бир болгон өзүмдү («Манас»).

нечестный, нехороший;
чалгайлуу иш неладное дело, нечестный поступок.

сын. Ою бузук, ичи бузук, арам ойлуу. Чалгайлуу болсо окустан,.. Атын койгон адамдын, Кыйылып башы түз болор («Сейтек»).

чалгайлуу

Ою бузук, ичи бузук, арам ойлуу. Чалгайлуу болсо окустан, Атын койгон адамдын, Кыйылып башы түз болор («Сейтек»).