ачыш I
и. д. от ач- III
1. открывание;
2. перен. выявление.
ачыш II
и. д. от ачы-
брожение (напр. кумыса); укисание.
ачыш- III
взаимн. от ач- III.
ачыш- IV
взаимн. от ачы-
испытывать едкую, жгучую боль;
жүрөгүм туз жегендей ачышат у меня щемит сердце;
ичи ачышып у него всё внутри кипит (напр. от обиды).
I этиш. Дүүлүктүрүүчү, ачуу таасирден улам сезүү органдары тызылдап дүүлүгүп чыгуу. [Динардын].. көздөрүнүн кычыктары ачышып, каректерин жаш чайды (Сыдыкбеков).
♦ Ичи ачышуу же жүрөгү ачышуу — ичи күйүү, ичинен сызуу, аянычтуу сезүү, аёо. Эртең саякатка барбай калсак жаман болду деп ичи ачышты (Сыдыкбеков). Ансайын жигиттин жүрөгү ачышат (Сыдыкбеков).
АЧЫШ II ач этишинин кош мамилеси.
ач II этишинин кош мамилеси.
Тызылдап оорутуп дүүлүгүү (денеге карата). Менин көздөрүмдүн тегереги ачышып кетти (Сыдыкбеков).
уподоб. от ачыш- IV;
көздөрү ачышкансып, анын ыйлагысы келген ей будто глаза ело, и она готова была заплакать.
ачыш I этишинин аркылуу мамилеси.
понуд. от ачыш- IV
причинять жгучую боль; разъедать;
туз жарамды ачыштырат соль разъедает мою рану.
ачыш II этишинин аркылуу мамилеси. Айнаш чыгып турмушка, Ачыштырды жүрөктү (Сарногоев).
Кайсы бир заттын, мисалы, дарынын ачыштыра турган касиети. Бул дарыңар ачыштырма дары экен, айланайындар («Кыргызстан маданияты»).
Кайсы бир заттын, мис. дарынын ачыштырган учуру (абалы, процесси). Терини дүүлүктүрүү, ачыштыруу болбой койбойт («Ден соолук»).
ачыш этишинин кыймыл атоочу.
ачыш II этишинин кыймыл атоочу.