1. острый (режущий, колющий);
өткүр бычак острый нож;
көзү өткүр перен. у него пронизывающий взгляд;
2. перен. (о человеке) энергичный, боевой, смелый;
өткүр жигит боевой парень.
сын. 1. Курч. Ташка тийип кетилди, Далай болот өткүр миз (Токтогул). Канжардын өткүр мизи анын оң кулагын шылып түштү (Сыдыкбеков). Колундагы кайлоонун Курчтугу өткүр болоттой (Осмонкул).
2. өт. Тайманбас, тартынбаган, өтүмдүү. Кузьма Ашырдын.. өткүр мүнөзүн жактырар эле (Сасыкбаев). Өткүр жигит өйдө өтөт, Жүргөн жерин гүлдөтөт (Үмөталиев).
♦ Көзү өткүр — теше тиктеген, көз карашы курч. Жүкөштүн көзү өткүр, кыймылы тез, сүйлөгөнү ыкчам (Сасыкбаев).
1. Курч. Ташка тийип кетилди, Далай болот өткүр миз (Токтогул). Канжардын өткүр мизи анын оң кулагын шылып түштү (Сыдыкбеков). Колундагы кайлоонун Курчтугу өткүр болоттой (Осмонкул). 2. өт. Тайманбас, тартынбаган, өтүмдүү. Кузьма Ашырдын өткүр мүнөзүн жактырар эле (Сасыкбаев). Өткүр жигит өйдө өтөт, Жүргөн жерин гүлдөтөт (Үмөталиев).
зат. 1. Курчтук, бир нерсеге тийсе кесип кетүүчүлүк. Биздин чапкан алмаз болот кылычтын Өткүрлүгүн кылым бою эстесин (Осмонкул).
2. өт. Тартынбастык, тайманбастык, өтүмдүүлүк. Кырмусшаанын Мурадыл Өткүрлүгү арбын, өзү жаш («Манас»).
өткүрлүк, өткүрлүгү, өткүрлүккө
1. Курчтук, бир нерсеге тийсе кесип кетүүчүлүк. Биздин чапкан алмаз болот кылычтын Өткүрлүгүн кылым бою эстейсиң (Осмонкул). 2. өт. Тартынбастык, тайманбастык, өтүмдүүлүк. Кырмусшаанын Мурадыл Өткүрлүгү арбын, өзү жаш («Манас»).
уподоб. от өткүр
изображать из себя храбреца, смельчака; храбриться, заноситься;
өкүмүңө саласың, азыр өткүрсүгөн баласың фольк. действуешь ты властно, ты пока ещё зазнавшийся паренёк.
этиш. Өзүн өткүр, тайманбаган киши катарында көрсөтүүгө аракет кылуу, өтүмдүү киши сыяктанып көрүнүүгө тырышуу. Өткүрсүнгөн киши.
өткүрсүн-, өткүрсүнбө-, өткүрсүнгөн
Өзүн өткүр, тайманбаган киши катарында көрсөтүүгө аракет кылуу, өтүмдүү киши сыяктанып көрүнүүгө тырышуу. Өткүрсүнгөн киши.
өткүрсүн этишинин кыймыл атоочу.
өткүрсүн этишинин кыймыл атоочу.
өткүрсүн этишинин кош мамилеси.