түйүн I 1. в разн. знач. узел; темир жол түйүнү железнодорожный узел; радио түйүнү радиоузел; карама-каршылыктардын түйүн пункту узловой пункт противоречий; каршылык көрсөтүү түйүнү точка сопротивления; 2. перен. сокровенный смысл, тайна; түйүн сырын билбесең, түк колуңа албагын фольк. если не знаешь секретов-тайн (повадок ловчей птицы), в руки (её) не бери; иштин түйүнү суть дела; көңүлдүн түйүн санаасы сокровенные помыслы; бул түйүндүн чатышы тереңде сплетения этой тайны - в глубине (распутать трудно); жашоонун түйүнү тайны жизни (взаимоотношения людей и т.п.). түйүң- II возвр. оттүй- завязаться узлом; завязать узлом на себе или для себя; каралуу чачын түйүнүп фольк. (о вдове) свои (по-вдовьи распущенные) волосы замотав (чтобы они не были видны).
Iзат.1. Жиптин, жоолуктун ж. б. байланган, түйүлгөн жери. Ал аркандын түйүнүн чечти (Мидин).
2. Жолдордун, байланыш каражаттарынын ж. б. кесилишкен, топтолушкан жери. Темир жол түйүнү. Суу жолдорунун түйүнү. 3. өт. Кандайдыр бир иштин, шарттын, сырдын ж. б. топтошкон жери, негизи, маңызы, сыр. Жүрөктө табышмактуу сыр түйүнү көбөйө берди (Абдыраманов). Иштин түйүнү. Сөздүн түйүнү. ТҮЙҮНIIтүй этишинин өздүк мамилеси.
1. узловатый (напр. о верёвке); связанный в узел; түйүндүү тезис перен. узловой тезис; 2. перен. трудно разрешимый; имеющий тайный смысл; түйүндүү суроо трудный вопрос, вопрос, имеющий тайный смысл.
сын.1. Түйүнү бар, түйүнү көп. Комуздун үстүнкү кылы түйүндүү болгондуктан, үнү анчалык жакшы чыкпады (Жантөшев).
2. өт. Жашырын сырдуу, чечилүүнү талап кылган. Каныбек түйүндүү бир сыр айтып жылмайды (Жантөшев).
Түйүнү бар, түйүнү көп. Комуздун үстүнкү кылы түйүндүү болгондуктан, үнү анчалык жакшы чыкпады (Жантөшев). 2. өт. Жашырын сырдуу, чечилүүнү талап кылган. Каныбек түйүндүү бир сыр айтып жылмайды (Жантөшев).
1. Жиптин, жоолуктун ж. б. байланган, түйүлгөн жери. Ал аркандын түйүнүн чечти (Мидин). 2. Жолдордун, байланыш каражаттарынын ж. б. кесилишкен, топтолушкан жери. Темир жол түйүнү. Суу жолдорунун түйүнү. 3. өт. Кандайдыр бир иштин, шарттын, сырдын ж. б. топтошкон жери негизи, маңызы, сыр. Жүрөктө табышмактуу сыр түйүнү көбөйө берди (Абдыраманов). Иштин түйүнү. Сөздүн түйүнү.
уменьш. от түйүн I 1 узелок, связочка; алтын табылса, түйөргө түйүнчөк табылбайт погов. золото найдётся, так связочки нет, чтобы завязать (напр. хорошая земля досталась, да обработать нечем); муунчак-түйүнчөк узелки и связочки; кемпирлердин муунчак-түйүнчөктөрү көп болот у старух много бывает узелков да связочек; дары-дармек анда көп, муунчак менен түйүнчөк стих. много у него лекарств-снадобий, узелков и связочек.
зат. Ичине бир нерсе оролуп байланган түйүн, түйүлүп, сыртынан оролуп байланып коюлган кичирээк таңгак, кичинекей таңылчак. Салтанат кичирээк түйүнчөктөгү унун табакка салды (Жантөшев).
Ичине бир нерсе оролуп байланган түйүн, түйүлүп, сыртынан оролуп байланып коюлган кичирээк таңгак, кичинекей таңылчак. Салтанат кичирээк түйүнчөктөгү унун табакка салды (Жантөшев).