сандал I
ир. южн.
сандал (очаг-грелка: низкий столик над углублением в полу, в которое кладутся горячие древесные угли; столик накрывается одеялом, под которое просовываются ноги или ноги и руки).
сандал II
р.
сандалии.
сандал III
талас.
1. плетёные носилки;
2. южн. сиденье (предмет, предназначенный для сидения).
сандал- IV
1. бродить, бесцельно бродить;
сандалып эле көчөдө жүрөт он бесцельно бродит по улицам;
2. растеряться, быть озабоченным;
Бегиштин тартып күйүтүн, Сурмаш апаң сандалды фольк. горюя по Бегишу, старшая сестра твоя Сурмаш (т.е. я) озабочена.
I зат. Ичине чок салып, үстүнө жууркан менен кымтылай жабылган жапыз стол коюп, анын астына бутту салып, тегерете жылынып отура турган бөлмө ичиндеги очок.
САНДАЛ II зат. Көбүнчө такасыз тигилген жеңил, жайкы бут кийим.
САНДАЛ III зат. диал. Замбил.
САНДАЛ IV этиш. Тентирөө, курулай убара тартуу. Сандалып бекер жүрүү. Жөө бастым сандалып, Ат жетпеген жолуна (Токтогул).
сандал (бот.)
сандал жыгачы (бот.)
м.
сандал (1. бот. эфир майы көп жыгачтын, бир түрү; 2. хим., тех. жыгачтардан, көбүнчө сандал жыгачынан чыгарылган боёк).
мн. (ед. сандалета ж.)
сандалет (бут кийимдин бир түрү).
диал. Отургуч, күрсү, отурууга ылайыкталган нерсе.
мн. (ед. сандалия ж.)
сандалий (1. такасыз бут кийимдин бир түрү; 2. байыркы элдин кайыш менен бутка таңып кийилүүчү бут кийиминин бир түру).
1. Түштүк өлкөлөрдө өсүүчү жыттуу сөңгөктүү бак. 2. Ушул бактын сөңгөгүнөн жана кээ бир бактардан алынуучу боёк. 3. Көбүнчө такасыз тигилген жеңил, жайкы бут кийим.
Тентирөө, курулай убара тартуу. Сандалып бекер жүрүү. Жөө бастым сандалып, Ат жетпеген жолуна (Токтогул).
эск. Үйдүн (боз үйдүн) ичин жылытуу жана жылынуу үчүн жасалган очок. Бай ушундай деп айтты да, бутун ичкерилетип, сандалга өбөктөдү. Жасанжан сандал үстүнө тасторконду жайып, колго суу берди (Абдукаримов). Атам, апамдар менен ал сандалда отурганым кыш эле да ага деп атайылап чай кайнатканым... (Мавлянов). Капшыт жакка сандал салып коюптур, Оору-соону ылгамакпы кыш айы (Байзаков).
диал. самбал менен бирдей.
~, ая, -ое
сандаловое дерево сандал жыгачы.
сандал этишинин аркылуу мамилеси.
понуд. от сандал- IV;
күпүгө эртең жооп алып беремин - деп, эки айдан бери сандалтты он меня два месяца водил за нос, ежедневно обещая получить завтра (для меня) ответ;
калган журтун сандалтып, отунчу кылып койбосом фольк. не я буду, если не сделаю остальной его народ сборщиком топлива, заставив (его) бродить.
сандал этишинин аркылуу мамилеси.
сандал этишинин кыймыл атоочу.
сандал этишинин кыймыл атоочу.