кечир I
хрящ лопаточной кости (его срезали у захваченного врага, которого оставляли живым, но обессиленным);
оң далысын ойгула, оң кечирин сойгула! сол далысын ойгула, сол кечирин сойгула! фольк. выверните ему правую лопатку, вырежьте правый хрящ! выверните ему левую лопатку, вырежьте левый хрящ!;
айдалынын кечирин, айра сайды эр Байыш фольк. богатырь Байыш так ударил (копьём), что отворотил ему плечевой хрящ;
Күлчоронун далыга ит кечирин эп кыйып фольк. к лопатке Кюльчоро он плотно пригнал хрящ собаки (вместо вырезанного врагом);
төштүн кечири мечевидный отросток грудной кости (со словами "тайым күлүк болсун! пусть мой жеребёнок будет скакуном!" мальчик, которому отец подарил жеребёнка, подбрасывал кверху этот отросток вместе с оболочкой; если отросток прилипал к верху юрты, это означало, что пожелание должно сбыться).
I зат. Далынын аяк жагына тегерете туташкан кемирчек. Жолум үйдөй чоюн баш [Сарыбай] Кармай калып имерди, Как далынын кечирге Кош колдоп тартып жиберди («Сейтек»).
КЕЧИР II кеч этишинин аркылуу мамилеси.
кечир- II
понуд. от кеч- II
1. заставить перейти вброд, переправлять вброд;
кан кечир- см. кан I;
2. переживать, испытывать;
күн кечир- проводить жизнь, существовать;
3. прощать, извинять;
кечиресиз! извините!, простите!, виноват!;
ит үрөт, эр кечирет погов. собака лает, молодец прощает (о брани дурного человека);
аша кечир- или кеч кечир- надоесть; навязнуть в зубах;
сен мени кеч кечирдиң (или кеч кечтирдиң) ты мне надоел;
шейит кечир- эвф. явиться причиной чьей-л. гибели за правое дело (вместо: быть виновником смерти);
ит аяк кечир- см. аяк II.
Далынын аяк ченине туташкан кемирчек (эски жоокерчилик мезгилинде колго түшкөн душмандын ушул кемирчегин кесип, алсыздандырып таштоо салты болгон). Колум сынып, бут кылып, Тороло албай турамын. Кечирим жоого кестирип, Чоңоё албай турамын («Сейтек»). Какшап турган Канышай, Кечирге тартып жиберди («Семетей»).
кеч II этишинин аркылуу мамилеси. Суудан кечир, Арыктан кечир.
кеч III этишинин аркылуу мамилеси. Күнөөмдү кечир. Мени кечирип кой.
кечиргис, кечиргисиз
непростительный.
рел.
прощающий, всепрощающий (переводный с арабского эпитет аллаха).
прощение; амнистия;
ката бизден, кечирим сизден ошибка наша, прощение ваше (уж извините, если у меня что-нибудь не так вышло);
кечирим сура-просить прощения.
зат. Кандайдыр бир туура эмес иши, кылыгы, мамилеси үчүн кечирип коюусун сурап өтүнүүчүлүк жана ошондой өтүнүчтү канааттандыруучулук. Кечирим суроо. Кечирим кылуу.
кечирим
кечирим берүү (ук.)
Кимдир бирөөнүн айыбын, күнөөлүү иштерин кечиргендик, кечкендик же күнөөмдү кечир деген маанидеги өтүнүч, суроо. Кечирим кылуу. Кечирим суроо.
1. простительный;
келишиңер кечиримдүү, кандай жумуш менен келдиңиздер эле? то, что вы пришли, простительно, но (всё-таки) по какому же делу вы пришли?
2. добрый, отзывчивый;
атаң Манас хан эле, кечиримдүү жан эле фольк. твоим отцом был хан Манас, был он добрым человеком.
сын. Анчалык катуу күнөөлүү эмес, кечирип коюуга болорлук. Кечиримдүү иш. Бул жолку жаңылыштыгы анчалык эмес, кечиримдүү.
keçirimdüü
müsamaha, hoşgörü; affetme
Күнөөсү анча эмес, кечирип коюуга болорлук, катуу кеткен эчтемеси жок. Кечиримдүү иш.
Кечире билгендик, түшүнө билгендик, айкөлдүк.
непростительный;
кечиримсиз кемчиликтер непростительные недостатки.
сын. Күнөөсү, жанылыштыгы бир кыйла оор, кечирүүгө болбой турган, кечиримдүү эмес. Кечиримсиз күнөө. Анын бул кылыгы кечиримсиз.
кечириш I
и. д. от кечир- II 2
прощение, извинение.
кечириш- II
взаимн. от кечир- II 2.
и. д. от кечир- II
1. переживанне;
2. прощение.