1. простой, безыскусственный;
2. дикий, одичалый;
жапайы айбандар дикие. животные;
жапайы мончок южн. то же, что чечек 1.
сын. 1. Маданиятташпаган, маданияттуу эмес
. Жапайы элдер. Бир кезекте жапайы, Солуй жаздап жүргөмүн (Аалы)
.
- 2. Адам баласы тарабынан кол менен эгилбеген, тигилбеген, айдалбаган, өзүнчө чыккан (өсүмдүк). Жапайы чыккан жаңгагы Жамгырдай жерге төгүлгөн (Осмонкул).
- 3. Колго үйрөтүлбөгөн, колдо багылбаган, бакма эмес. Тескейден жапайы каман да жолугат (Сыдыкбеков). Жапайы айбандар.
capayı
yaban, yabanî, vahşi
1. Колго үйрөтүлбөгөн, колдо багылбаган (айбандар, канаттууларга карата). Калың камыш жактан жапайы өрдөктөрдүн, кирилдеген үнү угулат (Абдукаримов). Чыйыр түшө электе жапайы коёндордун издери бат табылат (Каимов). 2. Кол менен эгилбеген, адам тарабынан айдалып өстүрүлбөгөн, маданиятташтырылбаган, өзүнчө чыккан. Айым апа, меңиз. Бул жапайы жемиштер, алыңыз («Ала-Тоо»). Суу бою жапайы тал (Баялинов). Бала жапайы бедени жалмаган күрөң музоонун мойнуна жөлөнүп турат (Сыдыкбеков). 3. Иштелбеген, адамдын колу тийбеген, ээн жаткан (мисалы, талаа). Жапайы жаткан жайдак талааны көргөн болор элеңиз (Убукеев). 4. Маданияттан четте калган, маданияттуу эмес, коомдон окчунураак, ээн жүргөн, толук отурукташпаган. Бул бир жапайы өскөн тал («Ала-Тоо»). Мурун эмгекчилер эчен жылдар жапайы турмушта кармалышты (Калык).
1. Жапайы болуп кетүү, жапайыга айлануу.
2. Коомдон четтеп, чоочун болуп кетүү, коомдук эрежелерди сактай билбөө.
жапайылан-, жапайыланба-, жапайыланган
Жапайы болуп кетүү. Жапайыланып кеткен ит. 2. Коомго жолобой алыстап чоочун болуу, өзүнчө болуп кетүү. Жапайыланып жашоо.
жапайылан этишинин кыймыл атоочу.
жапайылан этишинин кыймыл атоочу.
1. простота, безыскусственность;
2. одичалость.
зат. 1. Маданиятташпаган, маданияты жоктук.
2. Оройлук, мыкаачылык.
жапайылык, жапайылыгы, жапайылыкка
1. Жапайы жаныбарларга таандык касиеттер, өзгөчөлүктөр. 2. Маданияттан четте калгандык, маданияты жоктук, оройлук, олдоксондук. Сенин бүгүнкү кылыгың жапайылык. Жаш кыздарды сатуу, албетте, жапайылыкка жатат.