сүйл. Мактанчаак, бой көтөргөн, менменсинген, куу чирен, ала көөдөн, дардаңбай. Кээде жигитти бир көргөндө эле, а кокуй, чиренимиш болгонуң менен каш-кабагың ким экениңди дайындап койду; анык дердеңбайдын өзүсүң го деп тымызын гана кирпиктин учунан сынап коюучу («Ала-Тоо»).
этиш. 1. дердей менен бирдей. Азоолордун таноолору дердеңдеп, кошкурук атып, жалт кайра бурулушту («Жаш ленинчи»).
2. өт. Көңүлү көтөрүлүү, көйрөңдөнүү, көөп кетүү.
1. (о ноздрях) раздуваться;
аттын таноосу дердеңдеп, тери зиркирейт ноздри коня раздуваются, и пот с него струится;
2. перен. (о человеке маленького роста) быть в приподнятом, боевом настроении; воспрянуть духом;
3. перен. зазнаваться;
сен эмне дердеңдеп калгансың? ты что это зазнался?
1. Дердең-дерден этүү, дердейүү (көбүнчө мурун жөнүндө). Азоолордун таноолору дердеңдеп, кошкурук атып жалт кайра бурулушту. Балдар күйүгүп калышкандыктан таноолору дердеңдеп, мурундарын шыр тартышат (Осмонов). 2. Мактануу, көтөрүлүп менменсинүү, бой көтөрүү. Бала дердеңдеп кырдуусунду. 3. Көңүлү көтөрүңкү болуу, эдиреңдөө. Бир бала дердеңдеп чуркап келип, үйгө кирди (Баялинов).
Таноонун дердейип көбүңкү тарткан көрүнүшүн, же бой көтөрүп менменсинген мактанчаактыкты билдирүүдө колдонулат. Быйпыгый эки таноосун дердең-дердең эттирет (Жантөшев).
дердеңде этишинин аркылуу мамилеси.
дердеңде этишинин аркылуу мамилеси.
взаимн. от дердеңдет-;
мурундарын дердеңдетишип, кулактарын тикчийтип раздувая ноздри и насторожив уши (о конях при приближении опасности).
дердеңде этишинин кыймыл атоочу.
дердеңде этишинин кыймыл атоочу.