атыр I
ар.
благовония, духи;
атыр жыттуу благовонный, ароматичный.
атыр- II
то же, что аттыр- (только в сочет. с таң);
таң атырып бодрствуя до рассвета; проведя ночь без сна;
мен, таңды атырбай, изимди жашырайын я скроюсь, не дожидаясь рассвета;
күлкүлөр күндү батырып, тамаша таңды атырып фольк. в смехе проходило время до заката, в веселье - до рассвета.
зат. Спирт кошулуп жасалган жыпар жыттуу суюктук.
жыты аңкыган эмир майы, жыпар.
Жаркырады көңүлүм
Тилегиме мен жетип.
Атыр жыттуу абасы,
Кокур-Өгүз, Коштуулук.
Токтогул.
Спирт кошуп жасалган жыпар жыттуу суюктук, парфюмердик зат. Атыр жыттуу. Өзгөчө алма бактын жыты кандай, Издесем атырды да таппайм андай (Нуркамал).
диал. Жатат деген жардамчы этиштин маанисинде айтылат. Айтып атыр, айтып атыр, деги аягына чыкчудай эмес (фольк.).
атырап, атарап, атрав
ар. южн.
окрестности, округа;
атравында окрест, в (его) окрестностях.
а. ч. Роза гүлдүүлөр тукумундагы өсүмдүк уруусу.
Бети-колду жууй турган жыттуу самын.
и. д. от атыр- II;
таң атыруу бодрствование до рассвета.
этиш. I. Алга катуу умтулуу, катуу умтула жөнөө, жулкуна умтулуу, окторулуу.
Шиберди жойкуп атырылган жылан Динарга өтө коркунучтуу элес калтырды (Сыдыкбеков).
Арышын керип тайгандар Атырылып жүгүргөн (Үмөталиев).
- 2. Окторулуп оргуштоо, катуу оргуп чыгуу, катуу агуу. Булактын суусу атырылып чыгып жатат. Тоо суусу атырылып агып жатат.
- 3. Жулкунуу, адыраңдоо, адыраңдап өкүм сүйлөө. — Сиз жөнү жок эле атырыла бересизби? (Убукеев).
1. (о лошади) скакать крупным карьером;
2. вскочить; ринуться;
атырыла туруп, маңдайына турду вскочив, он встал против него;
атырылып чыкты он выскочил (напр. из двери); он вылетел бомбой;
3. перен. наскакивать; набрасываться с бранью.
1. Катуу оргуштап чыгуу, оргуп агуу. Атырылган фонтан. Булактан атырылып чыккан көк кашка суулар топтолуп, чоң өзөндү жарат («Ала-Тоо»). 2. Алга карай катуу умтулуу, жулкунуу, окторулуп жөнөө, жүгүрүү. Шиберди жойкуп атырылган жыландар Динарга өтө коркунучтуу элес калтырды (Сыдыкбеков). Арышын керип тайгандар Атырылып жүгүргөн (Үмөталиев). 3. Өкүм сүйлөө, опурулуу, адыраңдап тумшугу менен бир тийүү. Сиз жөнү жок атырылбаңыз, айып кимде экенин угуңуз («Ала-Тоо»).
атырыл этишинин аркылуу мамилеси.
понуд. от атырыл-;
жарманы атырылтып кайнатып жатты он так кипятил жарма (см. жарма I 3), что она брызгала;
атырылтып ат минген бул кандай чал? что это за старик, который горячит своего коня?
атырыл этишинин аркылуу мамилеси.
атырыл этишинин кыймыл атоочу.
атырыл этишинин кыймыл атоочу.