скоблёный, точёный;
кырма табак точёное деревянное блюдо;
кырма аяк точёная деревянная чашка;
кырма таш кремень (для кремнёвого ружья);
кырма дары или кырма кызыл дары или кытайдын кырма кызыл дарысы (в эпосе) род китайского снадобья, которое употреблялось для прижигания ран.
сын. Кырып жасалган. Кырма аяк. Кырма табак.
кырма
кырма аяк
кырма дары
кырма таш
кырма (какшык) (зат а.)
кырма сөз
кырма киши
Жыгаччылыкка узануунун бир түрү. Түркүн жыгачтан ар кандай идиш-аяктарды жана башка ашкана буюмдарын жасоо жана кооздоо ыкмасы.
Түркүн жыгачтан ар кандай идиш-аяктарды, үй буюмдарды жасоодо жана кооздоодо колдонулат.
Кырып жасалган. Кырма аяк. Кырма табак.
КЫРМА КЫЗЫЛ ДАРЫ (кызыл дары) — жаратка сүйкөгөн дарынын аты, к. Элдик медицина.
ир.
ток, гумно;
кырман бас- молотить;
кырман түп
1) остатки зерна на току после уборки;
2) перен. незаконное отчисление с получки.
зат. Эгин бастыруу үчүн атайы тазаланып жасалган аянт. Башкарма өзү кырман башында ушинтип демилге берет (Сыдыкбеков). Оморбекти кырман таразачысы кылып дайындады (Баялинов).
♦ Кызыл кырман — бышыкчылык болуп, кырманга эгин толуп турган кез. Жакшы убак.. Кызыл кырман, темин маалы, Көңүлдү кубандырып жаңы даны (Осмонов).
кырман, кырманга
кырман бас-
кырман таш
кырман түп
Эгин бастыруу үчүн атайы тазаланып жасалган аянт. Кызылы жок өңүндө, Кырманы жок чөлүндө (Калмырза). Башкарма өзү кырман башында ушинтип демилге берет (Сыдыкбеков). Оморбекти кырман таразачысы кылып дайындады (Баялинов).
Эгиндин кызылын (таза данын) жыйнап алуу, капка, кампага куюу.
молотильщик (человек, работающий на току).
зат. Кырманда иштеген киши, кырман кайтарган киши. Сызгырылып кырманчыга үн кошот Суусу мөңкүп, туйлап жаткан сайдагы (Маликов). Кырда жаткан таш элең, Кырманчынын башы элең (Тоголок Молдо).
Кырманда иштеген киши, кырман кайтарган киши. Сызгырылып кырманчыга үн кошот Суусу мөңкүп, туйлап жаткан сайдагы (Маликов). Кырда жаткан таш элең, Кырманчынын башы элең (Тоголок Молдо).
кырманчылык, кырманчылыгы, кырманчылыкка
1. изготовитель деревянной посуды, ложкарь;
2. то же, что ийди;
3. сев. сборщик опия (с головок опийного мака).
Кырма менен узанган чебер.
кырмачылык, кырмачылыгы, кырмачылыкка
Бул — челек, аяк, чөйчөк, табак, сузгу, кашык өңдүү ашкана идиштерди кырып жасоочулук жана кооздоочулук. Мында абалы жасалуучу буюмдун, же идиштин көлөмүнө жана ыңгайына карата жыгачы тандалат. Аларды жөнөкөй сомдошко керки менен балта керектелет.
Идиш-аякты жасоодогу кол дүкөнү — бир учу түркүккө такалып, экинчи учу кыруу жыгачка кагылган беш темир мыктан азуусу бар ок жыгач. Аны «кырма» (дүкөн) дейбиз. Кыруучу курал «ийги» — метрдей таяктын башына бекитилет. Кыруу учурунда таянычка ийгини басып турган жыгачты «туур» дейт. Кырманы (дүкөн) айлантып турган кош жыгачты «тепки» деп, эки бутун алмак-салмак эпилдетип тынбай баскан адамды «кырманын (дүкөндүн) тепкичи» дешет. Ал кырмачынын шекити болот. Кырма идиштерине түшкөн кооздук жалпысынан «кеште» деп аталат.
Кырмачылыкта байтеше көп колдонулат. Кырылып бүткөн буюм илгери өз кырындысы менен жымсаланган. Мындай буюмдар кыргыз жергесинин ашкере чырайлуулугун, түгөнгүс түптүү байлыгын, ал эч бир жайда кайталангыс экендигин, мындай жыгачтардан уникалдуу нерсени көп жасоого ойдогудай жагдай түзүлгөнү даана баамдалат.
Азыр жаңгак токойлорунда иштетилип, чет өлкөлөргө дейре жөнөтүлүп жаткан көркөм нускалар арбын. Элдик чеберлер өз дүкөндөрүндө электрлешкен техникалык прогрессти пайдаланууга толук мүмкүнчүлүктөр түзүлүүдө.
Жыгаччылык өнөрүнүн бир түрү.