карып I карып-куруп то же, чтокарп-курп (см.карп); кароолчусунун бет маңдайынан карып-куруп чыгып калабыз мы выскочим внезапно как раз перед их караулом. карып II ар. бесприютный, обездоленный, бедняк; находящийся в жалком, бедственном положении; боздотуп жатат карыбын болуш, бийдин чыгымы стих. поборы волостных (управителей) и биев (см.бий II) доводят бедняков до горьких слёз. карып III ит карыбында на собачьем положении, как собака (живёт).
1. Тентиген, элинен ажыраган. Алыстан келе жаткан карып элем, сизден жай сурайын деген элем! (Жантөшев). Даниярга боору ачып, үйү-жайы жок, эптеп жан сактап жүргөн бечара карып дешет (Айтматов). Карып болуп сандалып, Кекенген душман калгандыр (Казыбек). 2. өт. Кедей, бечара, байкуш. Сандыргалуу эр Кошой, Санап туруп малдарын, Карыптарга бергени («Манас»). 3. өт. Адам жаны, тирүү адам (алсыз адам маанисинде). Кандайлыктан өлтүрбөй, Карып жан аман калдыңыз («Манас» С. О.). Жети күнү урушуп, Карып көзү киртийип. («Манас» С. К.).
бесприютность, обездоленность; крайняя бедность; жалкое, бедственное положение; карыптык тарт- испытывать тяготы бедности, обездоленности; башыма түштү карыптык фольк. я оказался бесприютным, обездоленным; карыптык башка келгенде кайгы менен күн кечер фольк. когда на голову свалится несчастье, жизнь проходит печально.
Бечарачылык, багар-көрөрү жоктук, алсыздык, мусапырчылык. Башыма түштү карыптык, Кара нан жеп, суу ичип, Кайран жан тартты арыктык (Токтогул). Карыптык башка келгенде, Кайгы менен күн кечер (Тоголок Молдо).
карыпчы, карыпчын (в эпосе) боевые нарукавники (на плечевую часть руки); карыпчысы, кыягы - каармандай сыягы фольк. у него нарукавники и кольчуга, по виду он герой.
КАРЫПЧЫ — эпосто аскердик кийимдин бир бөлүгү. «Жоого кийүү жарагын, Баарын кийди карагын, Карыпчы менен кыягы» (Сагымбай Орозбаков, 2. 58). Согушта жоокердин колун билегинен ийнине чейин сырткы соккудан сактап калуучу атайын жасалга. Ал кийиз менен кайыштан шырылып тигилип, сырт жагына жазы темирден калканч кадалып, кайып бүчүлөр менен колдун сыртына байланат.