Тиричиликке жана чарбачылык иштерин жүргүзүүгө ылайык шарттары менен бирге жалпы эле жерлерди, тоолорду, өзөндөрдү ж. б. жалпылоо иретинде колдонулат. Кедейлер жер-сууга ээ болгон заман. Жери-суусун сагынбай, жеңем аман жүрөбү («Семетей»).

ЖЕР-СУУ АТТАРЫ, к. Манастын топонимиясы.

Абдан сүйүнүү, көңүлү көтөрүлүп, абдан толкундануу, көңүлү ачык, жайдары абалда болуу. - Өзүм адам кейпине келип, кызматым гана тургай, бүт турмушум сонун боло баштаган үчүн жер-сууга батпай жүрөм (Эсенкожоев). Балалуу болгонумда жер-сууга батпай, көңүлүм кушбак болуп жүрдүм (Абдукаримов).

Абдан сүйүнүү, көңүлү көтөрүлүп, абдан толкундануу, көңүлү ачык, жайдары абалда болуу. – Өзүм адам кейпине келип, кызматым гана тургай, бүт турмушум сонун боло баштаган үчүн жер-сууга батпай жүрөм. (Эсенкожоев). Балалуу болгонумда жер-сууга батпай, көңүлүм кушбак болуп жүрдүм (Абдукаримов). В.: Жерге батпоо. Калпа ажынын билермандарынын көзүнчө көтөрө чалганына, Бошкой жерге батпай калды (Бейшеналиев). Сабыр чоң атасынын мактаганына жерге батпай кетти (Жусупов).

Абдан катуу бакыруу, бакырып-өкүрүп катуу үн чыгаруу, кыйкыруу. Бир жылдан берки мээнетим канакей?! – деп Мария жер-сууну бузуп, Шволикти улам демите берди (Ашымбаев). В.: Жер- сууну жаруу. Аңгыча аялдын жер-сууну жарып чаңырганы жан бүткөндү жай-жайынан козгоду (Ашымбаев).

Абдан катуу бакыруу, бакырып-өкүрүп катуу үн чыгаруу, кыйкыруу. Бир жылдан берки мээнетим канакей?! - деп Мария жер-сууну бузуп, Шволикти улам демите берди (Ашымбаев).

к. ЖЕР-СУУНУ БУЗУУ Аңгыча аялдын жер-сууну жарып чаңырганы жан бүткөндү жай-жайынан козгоду (Ашымбаев).