1. конепас, конский пастух;
тун бакыры жылкычы страдалец ночи - конепас (среди других наёмных рабочих положение конепаса было самым высоким, а работа его - самой трудной);
жылкычынын бир көргөнүн кан, бир көргөнүн ит көрбөйт погов. того, что испытывает конепас, с одной стороны, не испытывает (даже) хан, а с другой - не испытывает (даже) собака;
жылкычынын ичкенин бирде ит ичпейт, бирде кан ичпейт погов. конепас иногда питается тем, что и собака есть не будет (так скверно), иногда так, что и хан не ест (так изысканно; пастухи жили впроголодь, но когда издыхал жирный конь, они его прирезывали и ели самые вкусные части);
2. трясогузка.

зат. Жылкы баккан адам, жылкы өстүрүүчү.

жылкычы
жылкычы кучкач (зоол.)
жылкычы чулдук
жылкычы чымчык

табунщик

Жылкы кайтарган, жылкы баккан адам. Желдей учкул ат минген, Жергемдеги жылкычы (Токомбаев). Укуругун сүйрөтүп, Ышкырышты жылкычы (Токомбаев) Жылкычы болуп бээ бактың (Тоголок Молдо).

Кышында жылкыларды кыштоодон алыскы талааларда багып жүргөн колуктунун атасынын жылкычысы күйөө баланын айылына келип сурай турган кой. Салт боюнча күйөө баланын атасы ага кой же акча берген.

диал. Жылкычы чымчык.

1. занятие или положение конепаса;
2. этн. подарок конепасу (который держит коня невесты, когда её отправляют в дом жениха);
берген кыздын атын кармайбыз деп, жылкычылык алуу илгертен калган элдин салты экен держать лошадь выданной девицы и получить подарок - старинный народный обычай.

зат. Жылкы баккан адамдын кесиби, жылкы багуучулук.

жылкычылык, жылкычылыгы, жылкычылыкка

1. Жылкы багуучулук, жылкы багуу кесиби. Деп Көбөк айтып берди болгон сырын, Жыйырмага жылкычылык толгон жылын (Осмонкул). 2. этн. Күйөөгө узатарда кыздын атын алып келип аткарган кишиге күйөөсү тарабынан берилүүчү белек, акча. Күйөөгө берген кыздын атын кармайбыз деп, жылкычылык алуу илгертен калган элдин салты экен.

Селкилдеп теңселип туруучу узун куйругу бар, жылкы менен кошо жүрүүчү көк ала чымчык. А дегенде келгин куштардын кабарчысындай болуп жылкычы чымчык келди (Каимов).