упрёк, попрёк;
жемеге ал- или жеменин алдына ал- то же, что жемеле-;
жемеге калтыр- подвергнуть упрёкам, вызвать упрёки, явиться причиной упрёков;
теги кемпиримдин жемесине мени калтырбасаң эле болду одним словом, если ты не допустишь, чтобы меня моя старуха попрекала, уже хорошо;
кер жеме
1) постоянные упрёки и попрёки;
2) ворчун; бранчливый;
ал көр жеме - катынына да, балдарына да күн көрсөтпөйт он такой ворчун, что ни жене, ни детям житья не даёт;
кургак жеме пустой, необоснованный упрёк;
жеме-жука упрёки и попрёки;
жеме-жукадан кулагыбыз тынч болот упрёков и попрёков мы не будем слышать, нас ничем не будут попрекать;
жеме кара талас. штраф в одной из детских игр.
зат. Урушуп, тилдеп, жемелеп, кулак-мээни жеп айтылган сөз. Жемени жеке сиз айткан эмессиз (Сыдыкбеков). Атай жеме угуп олтурууга чыдай албады (Бейшеналиев).
¨ Көр жеме к. көр I.
Урушуп, тилдеп, жекирип айтылган сөз. Батийнанын укканы, ачуу жеме, жегени таяк (Сыдыкбеков). Атай жеме угуп олтурууга чыдай албады (Бейшеналиев).
поддавок (в играх);
жемек бер- или жемек кылып бер- поддать, сделать поддавок.
Көбүнчө чүкө оюнунда оңой утуп алууга жагдай түзүлгөн абал, ыңгайлуу шарт түзүлгөн учур. Жемек кылып коюп бергенге мактанбасаңчы (Бөлөкбаев).
1. прожорливый;
"жебейм, жебейм" деп, жемекей катын түгөтөт погов. прожорливая баба всё прикончит, говоря "не буду есть, не буду есть";
2. перен. взяточник;
3. перен. тунеядец.
сын. Каардуу, зулум, кулак-мээни жеген көр жеме, жемекор. Жемекей киши.
Жегич, ичкич, алдым-жуттум. Жемекейлерге каршы чыгуу.
Жемечил, жемекор. Майда-чүйдө болор-болбос жаңылыштык үчүн кулак-мээни жей берген жемекей киши.
1. обжорство;
2. перен. взяточничество;
3. перен. тунеядство.
жемеле- бранить, упрекать; журить;
акылдуу ката кетирсе, өзүн жемелейт; акылсыз (или акмак) ката кетирсе, жолдошун жемелейт погов. если умный допустит ошибку, себя упрекает; если глупый допустит ошибку, спутника своего упрекает.
жемекейлик, жемекейлиги, жемекейликке
Жемечил, көп жемелей турган, көп тилдей турган. Жемекор адам. Жемекор боло баштоо.
этиш. Жемеге алуу, тилдөө, зекүү, жекирүү. Сени эч ким жемелей албагандай бол («Ала-Тоо»). «Өзүң ойлочу» — деди Павел мени жемелеп (Сасыкбаев).
Жемеге алуу, тилдөө, зекүү, жекирүү. Жүдөп кеткен турбайбы, Көрүнгөнү жемелеп (Токтогул). Сен минтип жүрүп кантип адам болосуң? – деп келип Бурулкан жемелебеспи (Элебаев).
жемеле этишинин аркылуу мамилеси.
жемеле этишинин аркылуу мамилеси. Жемелетип баламдын жүрөгүн өлтүрө албайм (Сыдыкбеков).
жемеле этишинин кыймыл атоочу.
содержащий в себе упрёк, попрёк; с упрёком, с попрёком;
жемелүү сөз слова упрёка.
Жеме аралашкан, жекирген, зекиген. Ачаке карыя Акбардын жемелүү сөзүнө чыйрала түштү (Убукеев).
сын. Көп жемелеген, көп тилдеген, жемекей, жемекор. Жемечи киши көп сүйлөп, Жек көрүнөт келинге (Токтогул).
жемечи, жемечил
бранчливый.
жемекор менен бирдей. Жемечи киши көп сүйлөп, Жек көрүнөт келинге (Токтогул).
жемекор менен бирдей. Жемечил киши.