дельный, ладный; пригожий;
айткан сөзү - аткан ок, адамда мындай болум жок фольк. сказанное им слово - пущенная стрела, другого такого дельного нет среди людей;
дубандан издеп таппадым, түгөнгүр сендей болумду фольк. в уезде искал я и не нашёл такой пригожей, как ты;
аш болуму жок непитательный;
аш болуму кем малопитательный.
зат. Болгон, бар (киши жөнүндө). Дубандан издеп таппадым, түгөнгүр сендей болумду.
1. Жөндөм, бар болгон сапат (адам жөнүндө). Ал бечара жаш кызды бир болуму жок киши алган тура (Каралаев). 2. сейр. Түшүм. Күн жаанчыл болгондуктан, чөптүн өнүмү, эгиндин болуму начар болду (Жантөшев).
1. здоровяк, крепыш; огромный, большой;
болумдууну алса да, боорго тартып имерген фольк. если (беркут) ловит даже что-либо большое, он притягивает к себе и вертит;
бала убактың кете элек, болумдуу сөөгуң боло элек фольк. твой детский возраст ещё не прошёл, твои кости ещё не окрепли;
2. пригодный, лучший;
болотумду мокоттуң, болумдуумду жоготтуң фольк. ты булат мой затупил, моего лучшего (богатыря) ты погубил;
аш болумдуу питательный;
аш болумдуу, сиңимдүү, ак эмчектен тапканы стих. он нашёл питательное и легко переваримое (молоко) в белой груди (матери).
сын. Мыкты, жакшы, сонун. Босогодо сайраган, Болумдуу куштун баары бар («Эр Төштүк»).
Келишимдүү, келишкен, мыкты. Бала убактың кете элек, Болумдуу сөөгүң боло элек («Сейтек»). Ок өтпөгөн болумдуу Көк күбөнү кийгизди («Сейтек»). Алымбайдын ат турманы келишимдүү, болумдуу (Сыдыкбеков).
уподоб. от болум
стараться казаться важным, статным;
ой, чиркин карылык, десеңиз: жайнаган көздү ириңдетип, болумсуган көкүрөктү кирилдетип ведь вот скажи-ка (что делает эта) неладная старость: (когда-то) светлые глаза заставляет гноиться, из гордой (когда-то) груди извлекает хрип.
Кыйын, келишимдүү болуп көрүнүүгө аракеттенүү. Чиркин карылык, десеңиз: жайнаган көздү ириңдетип, болумсуган көкүрөктү кирилдетип.
никудышный, никчёмный; нехороший;
болумсуз иш нехорошее дело, некрасивый поступок.
сын. Болумдуу эмес, болуму жок, начар. Бойго жеткен кызга окшоп, Болумсуз иштен уялат (Токтогул). Болумсуз өмүр өткөрүп, Биз да кыштан чыктык го (Элебаев).
Келишимдүү эмес, жагымсыз, начар. Кебетеси болумсуз. || Жарабаган, арзыбаган, керексиз. Болбос жаман арамза Болумсуз ишке малынат (Токтогул).
никчёмность; нехороший поступок, некрасивое поведение.