БААЛУУ КАГАЗДАР БАЗАРЫ – баалуу кагаздарды жүгүртүү жагдайы боюнча мамилелердин жыйындысы; каржылык базарлардын бири. Б. к. б-н жөнгө салуу төмөнкүлөрдү болжолдойт: а) Б. к. б-нын эмитент-теринин, кесипкөй катышуучуларынын ишмердигине жана анын стандарттарына милдеттүү талаптарды аныктоо; б) эмиссиялык баалуу кагаздарды жана эмиссиялардын проспекттерин чыгарууну каттоо жана эмитенттердин андан каралган шарттарды жана милдеттенмелерди сакташын көзөмөлдөө; в) Б. к. б-нын кесипкөй катышуучуларынын ишмердиктерин лицензиялоо; г) ээлеринин укуктарын коргоо жана алардын укуктарын Б. к. б-нын эмитенттеринин жана кесипкөй катышуучуларынын сакташына көзөмөл тутумун түзүү; д) тийешелүү лицензиясы жок Б. к. б-нда ишкердикти ишке ашыруучу адамдарга тыюу салуу жана ишине бөгөт коюу.
БААЛУУ КАГАЗДАР БАЗАРЫНДА СООДАНЫ УЮШТУРУУ ИШМЕРДҮҮЛҮГҮ – баалуу кагаздар базарында: баалуу кагаздар базарынын катышуучуларынын ортосунда жарандык-укуктук келишимдердин түзүлүшүнө түздөнтүз өбөлгө болуучу кызматтарды көрсөтүүчү кесиптик ишмердиктердин бир түрү. Баалуу кагаздар базарынын жогоруда көрсөтүлгөн ишти жүзөгө ашыруучу кесипкөй катышуучусу баалуу кагаздар базарында сооданы уюштуруучу деп аталат.
БААЛУУ КАГАЗДАР БАЗАРЫНЫН КЕСИПКӨЙ КАТЫШУУЧУЛАРЫ – баалуу кагаздар базарында бир же бирнече кесиптик иш жүргүзүүгө атайын уруксаты бар жеке жана юридикалык жактар.
БААЛУУ КАГАЗДАР БАЗАРЫНЫН КЕСИПКӨЙ КАТЫШУУЧУЛАРЫНЫН ӨЗАЛДЫНЧА ЖӨНГӨ САЛЫНУУЧУ УЮМДАРЫ – КР жарандык мыйзамдары боюнча, мыйзамга ылайык аракет кылуучу жана коммерциялык эмес уюмдар принцибинде иштей турган баалуу кагаздар базарынын катышуучуларынын ыктыярдуу бирикмеси. Баалуу кагаздар базарын жөнгө салуучу мамлекеттик орган тарабынан берилген улуксаттын негизинде Б. к. б. к. к. ө. ж. с. у. статусу тапшырылат. Ал өз иш шарттарын камсыз кылуу, кесипкөйлүк адеп-актык калыптарын сактоо, баалуу кагаз ээлеринин жана уюм мүчөлөрү болуп саналган дагы башка кардарлардын кызыкчылыгын коргоо, баалуу кагаз аткарымдарынын эрежелери менен калыптарын белгилөө үчүн баалуу кагаздар базарынын катышуучулары тарабынан түзүлөт. Б. к. б. к. к. ө. ж. с. у-нын баардык кирешелери алдыга коюлган милдеттерди аткаруу үчүн жумшалат жана ал анын мүчөлөрүнүн арасында бөлүштүрүлбөйт.
Премия по ценным бумагам (Securities premium) —Превышение справедливой (рыночной) стоимости ценной бумаги над её номиналом, без учёта начисленных процентов по купону (если условиями выпуска ценной бумаги подразумевается выплата купона).
БААЛУУ КАГАЗДАРДЫ БАШКАРУУ БОЮНЧА ИШМЕРДҮҮЛҮК – баалуу кагаздар базарында: юридикалык жактын же жеке ишкердин (белгилүү мезгил ичинде) акысын алуу менен өз атынан өзүнө ишеним башкарууга берилген, бирок башка бирөөгө таандык: а) баалуу кагаздарды; б) баалуу кагаздарды инвестициялоого берилген акча каражаттарын; в) баалуу кагаздарды башкаруудан түшкөн акча каражаттарын жана баалуу кагаздарды башкарууну ишке ашырган кесипкөй ишмердүүлүктүн бир түрү. Б. к. б. и. саналган баалуулуктардын ээлеринин же алар көрсөткөн үчүнчү кишилердин кызыкчылыгы үчүн ишке ашырылат.
БААЛУУ КАГАЗДАРДЫ КАРМООЧУЛАРДЫН РЕЕСТРИ – эмитент, капиталдын өлчөмү, эмитент тарабынан жүгүртүмгө чыгарылган баалуу кагаздардын саны, категориясы (түрү) жөнүндө маалыматтардын, арбир каттоодон өткөн адам тууралуу ал менчик ээси болуп саналарын, баалуу кагаздын номиналдык кармоочусу же ишеним берилген башкаруучу экенин көрсөтүү менен жүргүзүлгөн жазуулардын бирдиктүү тутумдагы маалыматтардын жыйындысы; арбир аты жазылган акция, акцияны сатып алган убакыт, ошондой эле арбир акционердеги андай акциялардын саны жөнүндө алардын реквизиттери (акционер-юридикалык жактар үчүн – алардын жайгашкан жерлери, бет эсептери, инсанын күбөлөөчү документтеринин (паспорттун, аскер билетинин, туулгандыгы тууралуу күбөлүгүнүн ж. б. маалыматтары – сериясы, номери, берилген жери жана убактысы) акционер–жеке адамдар үчүн – жашаган жерлери) көрсөтүлгөн, эмитентке же реестрдин кармоочусуна көрсөтүлгөн реквизиттери боюнча акцияга карата барымтама укугу бар жактар дагы барымта кармоочу андай акциялар боюнча, ошондой эле баалуу кагаздарга укукту сатып алууга байланыштуу башка жагдайлар боюнча добуш берүү укугу жана баалуу кагаздар барымтага коюлганы, чачыратылганы жана бириктирилгени, баалуу кагаздар боюнча пайыздар төлөнгөнү тууралуу көрсөтүлүү менен акционерлердин реестрине киргизилүүгө тийиш.
Справедливая стоимость ценных бумаг (Fair value) —Сумма, на которую можно обменять ценную бумагу при совершении сделки между хорошо осведомленными, желающими совершить такую сделку и независимыми друг от друга сторонами.
БААЛУУ КАГАЗДАРДЫН БАШТАПКЫ БАЗАРЫ – бир тараптан эмитент же анын тапшырмасын аткарган баалуу кагаздар базарынын кесипкөй катышуучусунун, дагы бир тараптан инвестордун ортосундагы баалуу кагаздарды чыгаруу жана жайгаштыруу жүрүшүнөн келип чыккан мамилелер.
Бездокументарная форма ценных бумаг (Paperless securities) —Форма ценных бумаг, эмиссия и право владения которыми фиксируется в виде записи на счетах, без выпуска каких-либо подтверждений в бумажном виде. Владелец таких ценных бумаг устанавливается на основании записи в реестре владельцев ценных бумаг, а в случае депонирования ценных бумаг – на основании записи по счету депо.
Документарная форма ценных бумаг (Documentary form of securities) —Форма ценных бумаг, при которой владелец устанавливается на основании предъявления ценной бумаги, сертификата ценной бумаги, оформленных в установленном законодательством порядке.
Рыночный индекс ценных бумаг (Securities market index) —Агрегированный показатель, включающий в себя стоимость конкретных (отобранных по заранее определенному критерию) ценных бумаг и отражающий состояние рынка ценных бумаг или его сегмента.
Систематический риск ценных бумаг (Securities systematic risk) —Риск, связанный с изменениями конъюнктуры рынка (например, инвестиционного) под влиянием макроэкономических факторов, а не конкретной ценной бумаги. Характерен для всех ценных бумаг и не может быть устранен за счет диверсификации.
Вторичный рынок ценных бумаг (Secondary market of securities) —Рынок, на котором обращаются ценные бумаги, ранее выпущенные в обращение на первичном рынке ценных бумаг, то есть на этом рынке покупаются и продаются уже купленные однажды ценные бумаги.
Портфель ценных бумаг (Securities portfolio) —Совокупность различных видов ценных бумаг, находящихся в собственности или управлении субъекта рынка ценных бумаг.
Рынок ценных бумаг (Securities market) —Сегмент финансового рынка, в котором проводятся операции с ценными бумагами. Состоит из первичного и вторичного рынков.